23 Τιβερίῳ [Νέ]ρωνι καὶ Ποπλίῳ Κοιντιλίῳ ὑπάτοις,
VII.
1 βωμὸν Ε[ἰρ]ήνης Σεβαστῆς ὑπὲρ τῆς ἐμῆς ἐπανό-
2 δου ἀφιερωθῆναι ἐψηφίσατο ἡ σύνκλητος ἐν πε-
3 δίῳ Ἄρεως, πρὸς ᾧ τούς τε ἐν ταῖς ἀρχαῖς καὶ τοὺς
4 ἱερεῖς τάς τε ἱερείας ἐνιαυσίους θυσίας ἐκέλευσε ποιεῖν.
c. 13.
5 Πύλην Ἐνυάλιον, ἣν κεκλῖσθαι οἱ πατέρες ἡμῶν ἠθέ-
6 λησαν εἰρηνευομένης τῆς ὑπὸ Ῥωμάοις πάσης γῆς τε
7 καὶ θαλάσσης, πρὸ μὲν ἐμοῦ, ἐξ οὗ ἡ πόλις ἐκτίσθη,
8 τῷ παντὶ αἰῶνι δὶς μόνον κεκλεῖσθαι ὁμολογεῖ-
9 ται, ἐπὶ δὲ ἐμοῦ ἡγεμόνος τρὶς ἡ σύνκλητος ἐψη-
10 φίσατο κλεισθῆναι.
c. 14.
11 Ὑιούς μου Γάιον καὶ Λεύκιον Καίσ[α]ρας, οὓς νεανίας ἀ-
12 νήρπασεν ἡ τύχη, εἰς τὴν ἐμὴν τειμ[ὴ]ν ἥ τ[ε] σύνκλη-
13 τος καὶ ὁ δῆμος τῶν Ῥωμαίων πεντεκαιδεκαέτεις
14 ὄντας ὑπάτους ἀπέδειξεν, ἵνα μετὰ πέντε ἔτη
15 εἰς τὴν ὑπάτον ἀρχὴν εἰσέλθωσιν· καὶ ἀφ’ ἧς ἂν
16 ἡμέ[ρα]ς [εἰς τὴν ἀ]γορὰν [κατ]αχθ[ῶ]σιν, ἵνα [με]τέχω-
17 σιν, τῆς συ[ν]κλήτου ἐψηφίσατο. § ἱππεῖς δὲ Ῥω-
18 μαίων σύν[π]αντες ἡγεμόνα νεότητος ἑκάτε-
19 ρον αὐτῶν [πρ]οσηγόρευσαν, ἀσπίσιν ἀργυρέαις
20 καὶ δόρασιν [ἐτ]είμησαν.
c. 15.
21 Δήμῳ Ῥωμα[ίω]ν κατ’ ἄνδρα ἑβδομήκοντα π[έντ]ε
22 δηνάρια ἑκάστῳ ἠρίθμησα κατὰ δια-
23 θήκην τοῦ πατρός μου, καὶ τῷ ἐμῷ ὀνόματι
24 ἐκ λαφύρων [π]ο[λέ]μου ἀνὰ ἑκατὸν δηνάρια
VIII.
1 πέμπτον ὕπατος ἔδωκα, § πάλιν τε δέ[κατο]ν
2 ὑπατεύων ἐκ τ[ῆ]ς ἐμῆς ὑπάρξεως ἀνὰ δηνά-
3 ρια ἑκατὸν ἠρίθ[μ]ησα, [§] καὶ ἑνδέκατον ὕπατος
4 δώδεκα σειτομετρήσεις ἐκ τοῦ ἐμοῦ βίου ἀπε-
5 μέτρησα, [§] καὶ δημαρχικῆς ἐξουσίας τὸ δωδέ-
6 κατον ἑκατὸν δηνάρια κατ’ ἄνδρα ἔδωκα· αἵτ[ι]-
7 νες ἐμαὶ ἐπιδόσεις οὐδέποτε ἧσσον ἦλθ[ο]ν ε[ἰ]ς
8 ἄνδρας μυριάδων εἴκοσι πέντε. δημα[ρ]χικῆς ἐ-
9 ξουσίας ὀκτωκαιδέκατον, ὕπατ[ος] δ[ωδέκατον]
10 τριάκοντα τρισ[ὶ] μυριάσιν ὄχλου πολειτικ[οῦ ἑ]ξή-
11 [κοντα δηνάρια κατ’ ἄνδρα ἔδωκα, κα]ὶ ἀποίκοις στρα-
12 τιωτῶν ἐμῶν πέμπτον ὕπατος ἐ[κ] λαφύρων κατὰ
13 ἄνδρα ἀνὰ διακόσια πεντήκοντα δηνάρια ἔδ[ωκα·]
14 ἔλαβον ταύτην τὴν δωρεὰν ἐν ταῖς ἀποικίαις ἀν-
15 θρώπων μυριάδες πλ[εῖ]ον δώδε[κα. ὕ]πατος τ[ρι]σ-
16 καιδέκατον ἀνὰ ἑξήκοντα δηνάρια τῷ σειτομετ[ρου]-
17 μένῳ δήμῳ ἔδω[κα· οὗτο]ς ἀρ[ι]θμ[ὸς πλείων εἴκο-
18 σ]ι [μυ]ριάδων ὑπῆρχ[ε]ν.
c. 16.
19 Χρήματα ἐν ὑπατείᾳ τετάρτῃ ἐμῇ κα[ὶ] μετὰ ταῦτα ὑ-
20 πάτοις Μάρκῳ Κράσσῳ καὶ Ναίῳ Λέντλῳ αὔγου-
21 ρι ταῖς πόλεσιν ἠρίθμησα ὑπὲρ ἀργῶν, οὓς ἐμέρισα
22 τοῖς στρατ[ιώ]ταις. Κεφαλαίου ἐγένοντο ἐν Ἰταλίᾳ
23 μὲν μύριαι π[εντακι]σ[χ]ε[ίλιαι μυ]ριάδες, [τῶ]ν [δὲ ἐ]παρ-
24 χειτικῶν ἀγρῶν [μ]υ[ριάδες ἑξακισχίλ]ιαι πεν[τακό]σ[ιαι].
IX.
1 Τοῦτο πρῶτος καὶ μόνος ἁπάντων ἐπόησα τῶν
2 [κατα]γαγόντων ἀποικίας στρατιωτῶν ἐν Ἰτα-
3 λίᾳ ἢ ἐν ἐπαρχείαις μέχρι τῆς ἐμῆς ἡλικίας. § καὶ
4 μετέπειτα Τιβερίῳ Νέρωνι καὶ Ναίῳ Πείσωνι ὑπά-
5 τοις καὶ πάλιν Γαίῳ Ἀνθεστίῳ καὶ Δέκμῳ Λαι-
6 λίῳ ὑπάτοις καὶ Γαίῳ Καλουισίῳ καὶ Λευκίῳ
7 Πασσιήνῳ [ὑ]πάτο[ι]ς [καὶ Λ]ευκίῳ Λέντλῳ καὶ Μάρ-
8 κῳ Μεσσάλ[ᾳ] ὑπάτοις κ[α]ὶ [Λ]ευκίῳ Κανιν[ί]ῳ καὶ
9 [Κ]οίντῳ Φα[β]ρικίῳ ὑπάτοις στρατιώταις ἀπολυ-
10 ομένοις, οὓς κατήγαγον εἰς τὰς ἰδίας πόλ[εις], φιλαν-
11 θρώπου ὀνόματι ἔδωκα μ[υρ]ιάδας ἐγγὺς [μυρία]ς.
c. 17.
12 Τετρά[κ]ις χρήμ[α]σιν ἐμοῖς [ἀν]έλαβον τὸ αἰράριον, [εἰς] ὃ
13 [κ]ατήνενκα [χ]ειλίας [ἑπτ]ακοσίας πεντήκοντα
14 μυριάδας. κ[αὶ] Μ[ά]ρκῳ [Λεπίδῳ] καὶ Λευκίῳ Ἀρρουν-
15 τίῳ ὑ[πάτοις ε]ἰς τ[ὸ] στ[ρ]α[τιωτ]ικὸν αἰράριον, ὃ τῇ
16 [ἐμῇ] γ[ν]ώ[μῃ] κατέστη, ἵνα [ἐ]ξ αὐτοῦ αἱ δωρ[ε]αὶ εἰσ-
17 [έπειτα τοῖς ἐ]μοῖς σ[τρατι]ώταις δίδωνται, ο[ἳ εἴκο-
18 σι]ν ἐνιαυτο[ὺ]ς ἢ πλείονας ἐστρατεύσαντο, μ[υ]ρι-
19 άδα[ς] τετρά[κ]ις χειλίας διακοσίας πεντήκοντα
20 [ἐκ τῆς ἐ]μ[ῆς] ὑπάρξεως κατήνενκα.
c. 18.
21 [Ἀπ’ ἐκ]είνου τ[ο]ῦ ἐνιαυτοῦ, ἐ[φ’] οὗ Ναῖος καὶ Πόπλιος
22 [Λ]έντλοι ὕπατοι ἐγένοντο, ὅτε ὑπέλειπον αἱ δη-
23 [μό]σιαι πρόσοδοι, ἄλλοτε μὲν δέκα μυριάσιν, ἄλ-
24 [λοτε] δὲ πλείοσιν σειτικὰς καὶ ἀργυρικὰς συντάξεις
X.
1 ἐκ τῆς ἐμῆς ὑπάρξεως ἔδωκα.
c. 19.
2 Βουλευτήρ[ιο]ν καὶ τὸ πλησίον αὐτῷ χαλκιδικόν,
3 ναόν τε Ἀπόλλωνος ἐν Παλατίῳ σὺν στοαῖς,
4 ναὸν θεοῦ [Ἰ]ουλίου, Πανὸς ἱερόν, στοὰν πρὸς ἱπ-
5 ποδρόμῳ τῷ προσαγορευομένῳ Φλαμινίῳ, ἣν
6 εἴασα προσαγορεύεσθαι ἐξ ὀνόματος ἐκείνου Ὀκτα-
7 ουίαν, ὃ[ς] πρῶτος αὐτὴν ἀνέστησεν, ναὸν πρὸς τῷ
8 μεγάλῳ ἱπποδρόμῳ, [§] ναοὺς ἐν Καπιτωλίῳ
9 Διὸς τροπαιοφόρου καὶ Διὸς βροντησίου, ναὸν
10 Κυρείν[ο]υ, [§] ναοὺς Ἀθηνᾶς καὶ Ἥρας βασιλίδος καὶ
11 Διὸς Ἐλευθερίου ἐν Ἀουεντίνῳ, ἡρώων πρὸς τῇ
12 ἱερᾷ ὁδῷ, θεῶν κατοικιδίων ἐν Οὐελίᾳ, ναὸν Νεό-
13 τητο[ς, να]ὸν μητρὸς θεῶν ἐν Παλατίῳ ἐπόησα.
c. 20.
14 Καπιτώλ[ιο]ν καὶ τὸ Πομπηίου θέατρον ἑκάτερον
15 τὸ ἔργον ἀναλώμασιν μεγίστοις ἐπεσκεύασα ἄ-
16 νευ ἐπιγραφῆς τοῦ ἐμοῦ ὀνόματος. § Ἀγωγοὺς ὑ-
17 δάτω[ν ἐν πλεί]στοις τόποις τῇ παλαιότητι ὀλισ-
18 θάνον[τας ἐπ]εσκευσα καὶ ὕδωρ τὸ καλούμενον
19 Μάρ[κιον ἐδί]πλωσα πηγὴν νέαν εἰς τὸ ῥεῖθρον
20 [αὐτοῦ ἐποχετεύσ]ας. [§] Ἀγορὰν Ἰουλίαν καὶ βασι-
21 [λικὴν τὴν μεταξὺ τ]οῦ τε ναοῦ τῶν Διοσκό-
22 [ρων καὶ Κρόνου κατα]βεβλημένα ἔργα ὑπὸ τοῦ
23 [πατρὸς ἐτελείωσα κα]ὶ τὴν αὐτὴν βασιλικὴν
24 [καυθεῖσαν ἐπὶ αὐξηθέντι] ἐδάφει αὐτῆς ἐξ ἐπι-
XI.
1 γραφῆς ὀνόματος τῶν ἐμῶν υἱῶν ὑπ[ηρξάμη]ν
2 καὶ εἰ μὴ αὐτὸς τετελειώκ[ο]ι[μι, τ]ελε[ι]ω[θῆναι ὑπὸ]
3 τῶν ἐμῶν κληρονόμων ἐπέταξα. § Δ[ύ]ο [καὶ ὀγδο-]
4 ήκοντα ναοὺς ἐν τῇ πόλ[ει ἕκτ]ον ὕπ[ατος δόγμα]-
5 τι συνκ[λ]ήτου ἐπεσκεύασ[α] ο[ὐ]δένα π[ε]ριλ[ιπών, ὃς]
6 ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ ἐπισκευῆς ἐδεῖτο. § [Ὕ]πα[τος ἕ]-
7 βδ[ο]μον ὁδὸν Φ[λαμινίαν ἀπὸ] Ῥώμης [Ἀρίμινον]
8 γ[εφ]ύρας τε τὰς ἐν αὐτῇ πάσας ἔξω δυεῖν τῶν μὴ
9 ἐπ[ι]δεομένων ἐ[π]ισκευῆς ἐπόησα.
c. 21.
10 Ἐν ἰδιωτικῷ ἐδάφει Ἄρεως Ἀμύντορος ἀγοράν τε Σε-
11 βαστὴν ἐκ λαφύρων ἐπόησα. [§] Θέατρον πρὸς τῷ
12 Ἀπόλλωνος ναῷ ἐπὶ ἐδάφους ἐκ πλείστου μέρους ἀγο-
13 ρασθέντος ἀνήγειρα [§] ἐπὶ ὀνόματος Μαρκέλλου
14 τοῦ γαμβροῦ μου. Ἀναθέματα ἐκ λαφύρων ἐν Καπι-
15 τωλίῳ καὶ ναῷ Ἰουλίῳ καὶ ναῷ Ἀπόλλωνος
16 καὶ Ἑστίας καὶ Ἄ[ρεω]ς ἀφιέρωσα, ἃ ἐμοὶ κατέστη
17 ἐνγὺς μυριάδω[ν δι]σχε[ι]λίων πεντακ[οσίων.]
18 Εἰς χρυσοῦν στέφανον λειτρῶν τρισ[μυρίων]
19 πεντακισχειλίων καταφερούσαις τα[ῖς ἐν Ἰ]ταλί-
20 ᾳ πολειτείαις καὶ ἀποικίαις συνεχώρη[σ]α τὸ [πέμ]-
21 πτον ὑπατεύων, καὶ ὕστερον ὁσάκις [αὐτ]οκράτωρ
22 προσηγορεύθην, τὰς εἰς τὸν στέφανο[ν ἐ]παγγε-
23 λίας οὐκ ἔλαβον ψηφιζομένων τῶν π[ολειτει]ῶν
24 καὶ ἀποικιῶν μετὰ τῆς αὐτῆς προθ[υμίας, κα]θ-
XII.
1 ά[περ ἐψηφίσαντο π]ρό[τερον].
c. 22.
2 [Τρὶς μονο]μαχ[ίαν ἔδω]κα τῷ ἐμῷ ὀνόματι καὶ
3 [πεντάκις τῶν υἱῶν μου ἢ υἱ]ωνῶν. ἐν αἷς μονο-
4 [μαχίαις ἐμαχέσαντο ἐ]ν[γὺς μύ]ρι[ο]ι. Δὶς ἀθλητῶ[ν] παν-
5 τ[αχόθεν] με[ταπεμφθέντων γυμνικο]ῦ ἀγῶνος θέαν
6 [τῷ δήμῳ π]αρέσχον τ[ῷ ἐ]μῷ ὀνόματι καὶ τρίτ[ον]
7 τ[οῦ υἱωνοῦ μου. Θέας ἐπόη]σα δι’ ἐμοῦ τετράκ[ις,]
8 διὰ δὲ τῶν ἄλλων ἀρχῶν ἐν μέρει τρὶς καὶ εἰκοσάκις. §
9 Ὑπὲρ τῶν δεκαπέντε [ἀνδρ]ῶν, ἔχων συνάρχοντα
10 Μᾶρκον Ἀγρίππ[αν, τὰς θ]έας [δ]ιὰ ἑκατὸν ἐτῶν γεινο-
11 μένας ὀν[ομαζομένα]ς σ[αι]κλάρεις ἐπόησα Γαίῳ
12 Φουρνίῳ κ[αὶ] Γαίῳ Σε[ι]λανῷ ὑπάτοις. [§] Ὕπατος τρισ-
13 καιδέκατον [θέας Ἄρεως πρ]ῶτος ἐπόησα, ἃς μετ’ ἐ-
14 κεῖνο[ν χ]ρόνον ἑξῆς [τοῖς μ]ετέπειτα ἐνιαυτοῖς
15 δ . . μοι ἐπόησαν οἱ ὕπα- . . . .
16 [τοι] . . ν . . . . ης θηρίων ε
17 . . . . . . . . . . .
18 . . . . . . . . . . .
19 . . . . . . . . . . .
20 . . . . . . . . . . .
c. 23.
21 Ν[αυμαχίας θέαν τῷ δήμῳ ἔδω]κα πέ[ρ]αν τοῦ Τι-
22 [βέριδος, ἐν ᾧ τόπῳ ἐστὶ νῦ]ν ἄλσος Καισά[ρω]ν,
23 ἐκκεχω[κὼς τὸ ἔδαφος] ε[ἰ]ς μῆκ[ο]ς χειλίων ὀκτακο-
24 σίων ποδ[ῶν, εἰς π]λάτ[ο]ς χιλίων διακο[σ]ίων. ἐν ᾗ
XIII.
1 τριάκο[ν]τα ναῦς ἔμβολα ἔχουσαι τριήρεις ἢ δί-
2 κροτ[οι, αἱ] δὲ ἥσσονες πλείους ἐναυμάχησαν. §
3 Ἐν τ[ούτῳ] τῷ στόλῳ ἠγωνίσαντο ἔξω τῶν ἐρετῶν
4 πρόσπ[ο]υ ἄνδρες τρ[ι]σχ[ε]ί[λ]ιοι.
c. 24.
5 [Ἐν ναοῖ]ς π[ασ]ῶν πόλεω[ν] τῆς [Ἀ]σί[α]ς νεικήσας τὰ ἀναθέ-
6 [ματα ἀπ]οκατέστησα, [ἃ εἶχεν] ἰ[δίᾳ] ἱεροσυλήσας ὁ
7 ὑπ’ [ἐμοῦ] δ[ι]αγωνισθεὶς πολέ[μιος]. Ἀνδρίαντες πε-
8 ζοὶ καὶ ἔφιπποί μου καὶ ἐφ’ ἅρμασιν ἀργυροῖ εἱστήκει-
9 σαν ἐν τῇ πόλει ἐνγὺς ὀγδοήκοντα, οὓς αὐτὸς ἦρα,
10 ἐκ τούτου τε τοῦ χρήματος ἀναθέματα χρυσᾶ ἐν
11 τῷ ναῷ τοῦ Ἀπόλλωνος τῷ τε ἐμῷ ὀνόματι καὶ
12 ἐκεῖνων, οἵτινές με [τ]ούτοις τοῖς ἀνδριᾶσιν ἐτείμη-
13 σαν, ἀνέθηκα.
c. 25.
14 Θάλασσα[ν] πειρατευομένην ὑπὸ ἀποστατῶν δού-
15 λων [εἰρήν]ευσα. ἐξ ὧν τρεῖς που μυριάδας τοῖς
16 δε[σπόται]ς εἰς κόλασιν παρέδωκα. § Ὤμοσεν
17 [εἰς τοὺς ἐμοὺ]ς λόγους ἅπασα ἡ Ἰταλία ἑκοῦσα κἀ-
18 [μὲ πολέμου,] ᾧ ἐπ’ Ἀκτίῳ ἐνε[ί]κησα, ἡγεμόνα ἐξη-
19 [τήσατο, ὤ]μοσαν εἰς τοὺς [αὐτοὺ]ς λόγους ἐπα[ρ]-
20 χε[ῖαι Γαλα]τία Ἱσπανία Λιβύη Σι[κελία Σαρ]δώ. Οἱ ὑπ’ ἐ-
21 μ[αῖς σημέαις τό]τε στρατευ[σάμενοι ἦσαν συνκλητι-]
22 [κοὶ πλείους ἑπτ]α[κοσί]ων· [ἐ]ν [αὐτοῖς οἳ ἢ πρότερον ἢ]
23 [μετέπειτα] ἐγ[ένον]το [ὕπ]α[τοι εἰς ἐκ]ε[ί]ν[ην τὴν ἡ]μέ-
24 [ραν, ἐν ᾗ ταῦτα γέγραπτα]ι, ὀ[γδοήκο]ντα τρε[ῖ]ς, ἱερ[εῖ]ς
XIV.
1 πρόσπου ἑκατὸν ἑβδομή[κ]οντα.
c. 26.
2 Πασῶν ἐπαρχειῶν δήμο[υ Ῥω]μαίων, αἷς ὅμορα
3 ἦν ἔθνη τὰ μὴ ὑποτασσ[όμ]ενα τῇ ἡμετέρᾳ ἡ-
4 γεμονία, τοὺς ὅρους ἐπεύξ[ησ]α. [§] Γαλατίας καὶ Ἱσ-
5 πανίας, ὁμοίως δὲ καὶ Γερμανίαν καθὼς Ὠκεα-
6 νὸς περικλείει ἀπ[ὸ] Γαδε[ίρ]ων μέχρι στόματος
7 Ἄλβιος ποταμο[ῦ ἐν] εἰρήνη κατέστησα. Ἄλπης ἀπὸ
8 κλίματος τοῦ πλησίον Εἰονίου κόλπου μέχρι Τυρ-
9 ρηνικῆς θαλάσσης εἰρηνεύεσθαι πεπόηκα, [§] οὐδενὶ
10 ἔθνει ἀδίκως ἐπενεχθέντος πολέμου. [§] Στόλος
11 ἐμὸς διὰ Ὠκεανοῦ ἀπὸ στόματος Ῥήνου ὡς πρὸς
12 ἀνατολὰς μέχρι ἔθνους Κίμβρων διέπλευσεν, οὗ οὔ-
13 τε κατὰ γῆν οὔτε κατὰ θάλασσαν Ῥωμαίων τις πρὸ
14 τούτου τοῦ χρόνου προσῆλθεν· καὶ Κίμβροι καὶ Χάλυ-
15 βες καὶ Σέμνονες ἄλλα τε πολλὰ ἔθνη Γερμανῶν
16 διὰ πρεσβειῶν τὴν ἐμὴν φιλίαν καὶ τὴν δήμου Ῥω-
17 μαίων ἠτήσαντο. Ἐμῇ ἐπιταγῇ καὶ οἰωνοῖς αἰσί-
18 οις δύο στρατεύματα, ἐπέβη Αἰθιοπίᾳ καὶ Ἀραβίᾳ
19 τῇ εὐδαίμονι καλωυμένῃ μεγάλας τε τῶν πο-
20 λεμίων δυνάμεις κατέκοψεν ἐν παρατάξει καὶ
21 πλείστας πόλεις δοριαλώτους ἔλαβεν καὶ προ-
22 έβη ἐν Αἰθιοπίᾳ μέχρι πόλεως Ναβάτης, ἥτις
23 ἐστὶν ἔνγιστα Μερόη, ἐν Ἀραβίᾳ δὲ μέχρι πόλε-
24 ως Μαρίβας.
XV. c. 27.
1 Αἴγυπτον δήμου Ῥωμαίων ἡγεμονίᾳ προσέθηκα.
2 Ἀρμενίαν τὴν μ[εί]ζονα ἀναιρεθέντος τοῦ βασιλέ-
3 ως δυνάμενος ἐπαρχείαν ποῆσαι μᾶλλον ἐβου-
4 λήθην κατὰ τὰ πάτρια ἡμῶν ἔθη βασιλείαν Τιγρά-
5 νῃ Ἀρταουάσδου υἱῷ, υἱωνῷ δὲ Τιγράνου βασι-
6 λέως δ[ο]ῦν[α]ι διὰ Τιβερίου Νέρωνος, ὃς τότ’ ἐμοῦ
7 πρόγονος ἦν· καὶ τὸ αὐτὸ ἔθνος ἀφιστάμενον καὶ
8 ἀναπολεμοῦν δαμασθὲν ὑπὸ Γαΐου τοῦ υἱοῦ
9 μου βασιλεῖ Ἀριοβαρζάνει, βασιλέως Μήδων Ἀρτα-
10 βάζου υἱῷ παρέδωκα καὶ μετὰ τὸν ἐκείνου θάνα-
11 τον τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἀρταουάσδη· οὗ ἀναιρεθέντος
12 Τιγράνην, ὃς ἦν ἐκ γένους Ἀρμενίου βασιλικοῦ, εἰς
13 τὴν βασιλείαν ἔπεμψα. § Ἐπαρχείας ἁπάσας, ὅσαι
14 πέραν τοῦ Εἰονίου κόλπου διατείνουσι πρὸς ἀνα-
15 τολὰς, καὶ Κυρήνην ἐκ μείσζονος μέρους ὑπὸ βασι-
16 λέων κατεσχημένας καὶ ἔμπροσθεν Σικελίαν καὶ Σαρ-
17 δῲ προκατειλημένας πολέμῳ δουλικῷ ἀνέλαβον.
c. 28.
18 Ἀποικίας ἐν Λιβύῃ Σικελίᾳ Μακεδονίᾳ ἐν ἑκατέ-
19 ρα τε Ἱσπανίᾳ Ἀχαίᾳ Ἀσίᾳ Συρίᾳ Γαλατίᾳ τῇ πε-
20 ρὶ Νάρβωνα Πισιδίᾳ στρατιωτῶν κατήγαγον. § Ἰτα-
21 λία δὲ εἴκοσι ὀκτὼ ἀποικίας ἔχει ὑπ’ ἐμοῦ καταχθεί-
22 σας, αἳ ἐμοῦ περιόντος πληθύουσαι ἐτύνχανον.
c. 29.
23 Σημέας στρατιωτικὰς [πλείους ὑ]πὸ ἄλλων ἡγεμό-
24 νων ἀποβεβλημένας [νικῶν τοὺ]ς πολεμίους
XVI.
1 ἀπέλαβον § ἐξ Ἱσπανίας καὶ Γαλατίας καὶ παρὰ
2 Δαλματῶν· Πάρθους τριῶν στρατευμάτων Ῥωμαί-
3 ων σκῦλα καὶ σημέας ἀποδοῦναι ἐμοὶ ἱκέτας τε φι-
4 λίαν δήμου Ῥωμαίων ἀξιῶσαι ἠνάγκασα. [§] ταύτας
5 δὲ τὰς σημέας ἐν τῷ Ἄρεως τοῦ Ἀμύντορος ναοῦ ἀ-
6 δύτῳ ἀπεθέμην.
c. 30.
7 Παννονίων ἔθνη, οἷς πρὸ ἐμοῦ ἡγεμόνος στράτευ-
8 μα Ῥωμαίων οὐκ ἤνγισεν, ἡσσηθέντα ὑπὸ Τιβερίου
9 Νέρωνος, ὃς τότ’ ἐμοῦ ἦν πρόγονος καὶ πρεσβευτής,
10 ἡγεμονίᾳ δῆμου Ῥωμαίων ὑπέταξα [§] τά τε Ἰλλυρι-
11 κοῦ ὅρια μέχρι Ἴστρου ποταμοῦ προήγαγον· οὗ ἐπει-
12 ταδε Δάκων διαβᾶσα πολλὴ δύναμις ἐμοῖς αἰσίοις οἰω-
13 νοῖς κατεκόπη. Καὶ ὕστερον μεταχθὲν τὸ ἐμὸν στρά-
14 τευμα πέραν Ἴστρου τὰ Δάκων ἔθνη προστάλματα
15 δήμου Ῥωμαίων ὑπομένειν ἠνάγκασεν.
c. 31.
16 Πρὸς ἐμὲ ἐξ Ἰνδίας βασιλέων πρεσβεῖαι πολλάκις ἀπε-
17 στάλησαν, οὐδέποτε πρὸ τούτου χρόνου ὀφθεῖσαι παρὰ
18 Ῥωμαίων ἡγεμόνι. § Τὴν ἡμετέραν φιλίαν ἠξίωσαν
19 διὰ πρέσβεων § Βαστάρναι καὶ Σκύθαι καὶ Σαρμα-
20 τῶν οἱ ἐπιτάδε ὄντες τοῦ Τανάιδος ποταμοῦ καὶ
21 οἱ πέραν δὲ βασιλεῖς, καὶ Ἀλβανῶν δὲ καὶ Ἰβήρων
22 καὶ Μήδων βασιλεες.
c. 32.
23 Πρὸς ἐμὲ ἱκέται κατέφυγον βασιλεῖς Πάρθων μὲν
24 Τειριδάτης καὶ μετέπειτα Φραάτης βασιλέως §
XVII.
1 Φράτου [υἱός, Μ]ήδ[ων] δὲ Ἀρταο[υάσδ]ης, Ἀδιαβ[η]-
2 νῶν [Ἀ]ρτα[ξάρης, Βριτα]ννῶν Δομνοελλαῦνος
3 καὶ Τ[ιμ........, Σο]υ[γ]άμβρων [Μ]αίλων, Μαρκο-
4 μάνων [Σουήβων] ........ρος. § [Πρὸ]ς ἐμὲ βασιλεις
5 Πάρθων Φρα[άτης Ὠρώδο]υ υἱὸ[ς ὑ]ιοὺς [αὐτοῦ] υἱω-
6 νούς τε πάντας ἔπεμψεν εἰς Ἰταλίαν, οὐ πολέμῳ
7 λειφθείς, ἀλλὰ τὴν ἡμ[ε]τέραν φιλίαν ἀξιῶν ἐπὶ τέ-
8 κνων ἐνεχύροις, πλεῖστά τε ἄλλα ἔθνη πεῖραν ἔλ[α]-
9 βεν δήμου Ῥωμαίων πίστεως ἐπ’ ἐμοῦ ἡγεμόνος,
10 οἷς τὸ πρὶν οὐδεμία ἦν πρὸς δῆμον Ῥωμαίων π[ρε]σ-
11 βειῶν καὶ φιλίας κοινωνία.
c. 33.
12 Παρ’ ἐμοῦ ἔθνη Πάρθων καὶ Μήδων διὰ πρέσβεων τῶν
13 παρ’ αὐτοῖς πρώτων βασιλεῖς αἰτησάμενοι ἔλαβ[ον]
14 Πάρθοι Οὐονώνην βασιλέως Φράτου ὑ[ι]όν, βασιλ[έω]ς
15 Ὠρώδου υἱωνόν· Μῆδοι Ἀριοβαρζάνην βα[σ]ιλέως
16 Ἀρταβάζου υἱόν, βασιλέως Ἀριοβαρζάν[ου υἱω]νόν.
c. 34.
17 Ἐν ὑπατείᾳ ἕκτῃ καὶ ἑβδόμῃ μετὰ τὸ τοὺς ἐνφυ-
18 λίους ζβέσαι με πολέμους [κ]ατὰ τὰς εὐχὰς τῶν ἐ-
19 μῶν πολε[ι]τῶν ἐνκρατὴς γενόμενος πάντων τῶν
20 πραγμάτων, ἐκ τῆς ἐμῆς ἐξουσίας εἰς τὴν τῆς συν-
21 κλήτου καὶ τοῦ δήμου τῶν Ῥωμαίων μετήνεγκα
22 κυριήαν. ἐξ ἧς αἰτίας δόγματι συνκλήτου Σεβαστὸς
23 προσ[ηγορε]ύθην καὶ δάφναις δημοσίᾳ τὰ πρόπυ-
24 λ[ά μου ἐστέφθ]η, ὅ τε δρύινος στέφανος ὁ διδόμενος
XVIII.
1 ἐπὶ σωτηρία τῶν πολειτῶν ὑπερά[ν]ω τοῦ πυλῶ-
2 νος τῆς ἐμῆς οἰκίας ἀνετέθη, § ὅπ[λ]ον τε χρυ-
3 σοῦν ἐν τῷ βο[υ]λευτηρίῳ ἀνατεθ[ὲ]ν ὑπό τε τῆς
4 συνκλήτου καὶ τοῦ δήμου τῶν Ῥω[μα]ίων
5 διὰ τῆς ἐπιγραφῆς ἀρετὴν καὶ ἐπείκειαν κα[ὶ δ]ικαιοσύνην
6 καὶ εὐσέβειαν ἐμοὶ μαρτυρεῖ. § Ἀξιώμ[α]τι [§] πάντων
7 διήνεγκα, [§] ἐξουσίας δὲ οὐδέν τι πλεῖον ἔσχον
8 τῶν συναρξάντων μοι.
c. 35.
9 Τρισκαιδεκάτην ὑπατείαν ἄγοντός μου ἥ τε σύν-
10 κλητος καὶ τὸ ἱππικὸν τάγμα ὅ τε σύνπας δῆμος τῶν
11 Ῥωμαίων προσηγόρευσέ με πατέρα πατρίδος καὶ τοῦτο
12 ἐπὶ τοῦ προπύλου τῆς οἰκίας μου καὶ ἐν τῷ βουλευτη-
13 ρίῳ καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ τῇ Σεβαστῇ ὑπὸ τῷ ἅρματι, ὅ μοι
14 δόγματι συνκλήτου ἀνετέθη, ἐπιγραφῆναι ἐψηφίσα-
15 το. [§] Ὅτε ἔγραφον ταῦτα, ἤγον ἔτος ἑβδομηκοστὸν
16 ἕκτον. §
* * * * *
17 Συνκεφαλαίωσις [§] ἠριθμημένου χρήματος εἰς τὸ αἰρά-
18 ριον ἢ εἰς τὸν δῆμον τὸν Ῥω[μαί]ων ἢ εἰς τοὺς ἀπολε-
19 λυμένους στρατιώτας [§]: ἓξ μυριάδες μυριάδων. §
20 Ἔργα καινὰ ἐγένετο ὑπ’ αὐτοῦ ναοὶ μὲν Ἄρεως, Διὸς
21 βροντησίου καὶ τροπαιοφόρου, Πανός, Ἀπόλλω-
22 νος, [§] θεοῦ Ἰουλίου, Κυρείνου, [§] Ἀ[θη]νᾶς, [§] Ἥρας βασιλί-
23 δος, [§] Διὸς Ἐλευθερίου, [§] ἡρώ[ων, θεῶν π]ατρίων, [§], Νε-
24 ότητος, [§] Μητρὸς θεῶν, [§] β[ουλευτήριον] σὺν χαλκι-
XIX.
1 δικῷ, [§] ἀγορᾷ Σεβαστῇ [§], θέατρον Μαρκέλλου, [§] β[α]σι-
2 λικὴ Ἰουλία, [§] ἄλσος Καισάρων, [§] στοαὶ ἐ[ν] Παλατ[ί]ῳ,
3 στοὰ ἐν ἱπποδρόμῳ Φλαμινίῳ. § Ἐπεσκευάσθ[η τὸ Κα]-
4 πιτώλιον, [§] ναοὶ ὀγδοήκοντα δύο, [§] θέ[ατ]ρον Π[ομ]-
5 πηίου, [§] ὁδὸς Φλαμινία, [§] ἀγωγοὶ ὑδάτων. [Δαπ]άναι δὲ
6 εἰς θέας καὶ μονομάχους καὶ ἀθλητὰς καὶ ναυμα-
7 χίαν καὶ θηρομαχίαν δωρεαί [τε] ἀποικίαις πόλεσιν
8 ἐν Ἰταλίᾳ, πόλεσιν ἐν ἐπαρχείαις [§] σεισμῷ κα[ὶ] ἐνπυ-
9 ρισμοῖς πεπονηκυίαις ἢ κατ’ ἄνδρα φίλοις καὶ συν-
10 κλητικοῖς, ὧν τὰς τειμήσεις προσεξεπλήρωσεν: ἄ-
11 πειρον πλῆθος.
l, 7. ἅμα B. μοι or ἐμοὶ.
II, 16. Before ἐμῶν W. inserts τῶν.
III, 14. Last word Apoll., τοῦ, Auc. τῶν.
VIII, 17. οὗτος, W. σύνπας; ἀριθμὸς, S. ἀριθμῷ or ἀριθμὸν.
X, 22. S. inserts τοῦ before Κρόνου.
X, 23. S. inserts μου after πατρὸς.
X, 24. καυθεῖσαν ἐπὶ, S. καταφλεχθεῖσαν ἐν.
XII, 1. ἐψηφίσαντο, S. καὶ ἐψήφιστο.
XIII, 22. οἳ ἢ πρότερον ἢ, S. ὑπατικοὶ καὶ οἳ.
Below is a copy of the deeds of the divine Augustus, by which he
subjected the whole world to the dominion of the Roman people, and
of the amounts which he expended upon the commonwealth and the Roman
people, as engraved upon two brazen columns which are set up at Rome.[1]
c. 1.
In my twentieth year,[2] acting upon my own judgment[3] and at my
own expense,[4] I raised an army[5] by means of which I restored to
liberty the commonwealth which had been oppressed by the tyranny of
a faction.[6] On account of this the senate by laudatory decrees
admitted me to its order,[7] in the consulship of Gaius Pansa and Aulus
Hirtius, and at the same time gave me consular rank in the expression
of opinion,[8] and gave me the _imperium_.[9] It also voted that
I as propraetor,[10] together with the consuls, should see to it that
the commonwealth suffered no harm.[11] In the same year, moreover, when
both consuls had perished in war, the people made me consul,[12] and
triumvir for organizing the commonwealth.[13]
c. 2.
Those who killed my father[14] I drove into exile by lawful
judgments,[15] avenging their crime, and afterwards, when they waged
war against the commonwealth, I twice defeated them in battle.[16]
c. 3.
I undertook civil and foreign wars by land and sea throughout the whole
world, and as victor I showed mercy to all surviving citizens.[17]
Foreign peoples, who could be pardoned with safety, I preferred to
preserve rather than to destroy. About five hundred thousand Roman
citizens took the military oath of allegiance to me.[18] Of these I
have settled in colonies or sent back to their _municipia_,[19]
upon the expiration of their terms of service,[20] somewhat over three
hundred thousand, and to all these I have given lands purchased by
me, or money for farms,[21] out of my own means. I have captured six
hundred ships, besides those which were smaller than triremes.[22]
c. 4.
Twice I have triumphed in the ovation,[23] and three times in the
curule triumph,[24] and I have been twenty-one times saluted as
imperator.[25]
After that, when the senate decreed me many triumphs,[26] I declined
them. Likewise I often deposited the laurels in the Capitol[27] in
fulfilment of vows which I had also made in battle. On account of
enterprises brought to a successful issue on land and sea by me, or
by my lieutenants under my auspices, the senate fifty-five times
decreed that there should be a thanksgiving to the immortal gods.[28]
The number of days, moreover, on which thanksgiving was rendered
in accordance with the decree of the senate was eight hundred and
ninety.[29] In my triumphs there have been led before my chariot nine
kings, or children of kings.[30] When I wrote these words I had been
thirteen times consul, and was in the thirty-seventh year of the
tribunitial power.[31]
c. 5.
The dictatorship which was offered to me by the people and the senate,
both when I was absent and when I was present, in the consulship of
Marcus Marcellus and Lucius Arruntius, I did not accept.[32] At a time
of the greatest dearth of grain I did not refuse the charge of the food
supply, which I so administered that in a few days, at my own expense,
I freed the whole people from the anxiety and danger in which they then
were.[33] The annual and perpetual consulship offered to me at that
time I did not accept.[34]
c. 6.
During the consulship of Marcus Vinucius and Quintus Lucretius, and
afterwards in that of Publius and Cnaeus Lentulus, and a third time in
that of Paullus Fabius Maximus and Quintus Tubero, by the consent of
the senate and the Roman people I was voted the sole charge of the laws
and of morals, with the fullest power;[35] but I accepted the proffer
of no office which was contrary to the customs of the country.[36] The
measures of which the senate at that time wished me to take charge, I
accomplished in virtue of my possession of the tribunitial power.[37]
In this office I five times associated with myself a colleague, with
the consent of the senate.[38]
c. 7.
For ten years in succession I was one of the triumvirs for organizing
the commonwealth.[39] Up to that day on which I write these words
I have been _princeps_ of the senate through forty years.[40]
I have been _pontifex maximus_,[41] augur,[42] a member of the
quindecemviral college of the sacred rites,[43] of the septemviral
college of the banquets,[44] an Arval Brother,[45] a member of the
Titian sodality,[46] and a fetial.[47]
c. 8.
In my fifth consulship, by order of the people and the senate, I
increased the number of the patricians.[48] Three times I have revised
the list of the senate.[49] In my sixth consulship, with Marcus Agrippa
as colleague, I made a census of the people. I performed the lustration
after forty-one years. In this lustration the number of Roman citizens
was four million and sixty-three thousand.[50] Again assuming the
consular power in the consulship of Gaius Censorinus and Gaius Asinius,
I alone performed the lustration. At this census the number of Roman
citizens was four million, two hundred and thirty thousand.[51] A third
time, assuming the consular power in the consulship of Sextus Pompeius
and Sextus Appuleius, with Tiberius Cæsar as colleague, I performed the
lustration. At this lustration the number of Roman citizens was four
million, nine hundred and thirty-seven thousand.[52] By new legislation
I have restored many customs of our ancestors which had now begun to
fall into disuse, and I have myself also committed to posterity many
examples worthy of imitation.[53]
c. 9.
The senate decreed that every fifth year vows for my good health should
be performed by the consuls and the priests. In accordance with these
vows games have been often celebrated during my lifetime, sometimes
by the four chief colleges, sometimes by the consuls.[54] In private,
also, and as municipalities, the whole body of citizens have constantly
sacrificed at every shrine for my good health.[55]
c. 10.
By a decree of the senate my name has been included in the Salian
hymn,[56] and it has been enacted by law that I should be sacrosanct,
and that as long as I live I should be invested with the tribunitial
power.[57] I refused to be made _pontifex maximus_ in the place of
a colleague still living, when the people tendered me that priesthood
which my father held. I accepted that office after several years, when
he was dead who had seized it during a time of civil disturbance;
and at the comitia for my election, during the consulship of Publius
Sulpicius and Gaius Valgius, so great a multitude assembled as, it is
said, had never before been in Rome.[58]
c. 11.
Close to the temples of Honor and Virtue, near the Capena gate, the
senate consecrated in honor of my return an altar to Fortune the
Restorer, and upon this altar it ordered that the _pontifices_ and
the Vestal virgins should offer sacrifice yearly on the anniversary of
the day on which I returned into the city from Syria, in the consulship
of Quintus Lucretius and Marcus Vinucius, and it called the day the
Augustalia, from our cognomen.[59]
c. 12.
By a decree of the senate at the same time a part of the prætors and
tribunes of the people with the consul Quintus Lucretius and leading
citizens were sent into Campania to meet me, an honor which up to this
time has been decreed to no one but me.[60] When I returned from Spain
and Gaul after successfully arranging the affairs of those provinces,
in the consulship of Tiberius Nero and Publius Quintilius, the senate
voted that in honor of my return an altar of the Augustan Peace should
be consecrated in the Campus Martius, and upon this altar it ordered
the magistrates and priests and vestal virgins to offer sacrifices on
each anniversary.[61]
c. 13.
Janus Quirinus, which it was the purpose of our fathers to close when
there was peace won by victory[62] throughout the whole empire of
the Roman people on land and sea, and which, before I was born, from
the foundation of the city, was reported to have been closed twice
in all,[63] the senate three times ordered to be closed while I was
_princeps_.[64]
c. 14.
My sons, the Cæsars Gaius and Lucius, whom fortune snatched from me in
their youth,[65] the senate and Roman people, in order to do me honor,
designated as consuls in the fifteenth year of each, with the intention
that they should enter upon that magistracy after five years.[66] And
the senate decreed that from the day in which they were introduced into
the forum they should share in the public counsels.[67] Moreover the
whole body of the Roman knights gave them the title, _principes_
of the youth, and gave to each a silver buckler and spear.[68]
c. 15.