Ons doel moet zijn dat alle staten van de aarde in één bond worden
opgelost, en die bond krachtig genoeg om alle volken zijn vrede op te
leggen. Een droombeeld? Maar tenminste een beeld. En een dat niet de
innerlijke tegenspraak in zich draagt van met elkaar vredehoudende
staten. Het eigenste beeld bovendien, waarvan alle socialisten,
droomers en denkers, zijn uitgegaan. Ook Marx, bij de ontwikkeling
van zijn ekonomische denkbeelden, heeft als achtergrond de geheele
aarde door één menschelijke maatschappij bebouwd gezien, en naar
háár maatschappelijk-nuttige arbeid de waarde bepaald van alle
gebruiksdingen. Maar dit socialisme, het is duidelijk, is heel iets
anders dan het streven naar vrede tusschen Staten. Het is een streven
naar oplossing van Staten, naar een ontplooiïng van alle verscheidenheid
in de eenheid van een krachtige Maatschappij.
_12–16 Augustus 1914._