In den Amerikaanschen burgeroorlog leerde hij reeds de groote waarde
van den luchtballon kennen voor het verkennen van de stellingen der
vijanden. Toen ook deed hij zijne eerste opstijging. Maar nog meer
doordrongen van zijne groote waarde werd hij in den Fransch Duitschen
oorlog van 1870-71. Hij zag toen, hoe telkens en telkens weer ballons
opstegen uit het belegerde Parijs, om gewichtige tijdingen en bevelen
van de regeering over te brengen naar de aanvoerders der legercorpsen
in de niet-bezette deelen des lands, en 't werd bekend, hoe zij
millioenen brieven overbrachten aan familieleden der Parijzenaars. Niet
minder dan vijfentwintig ballons stegen gedurende het beleg op, die
postduiven met zich medevoerden, om met berichten aan de regeering
in de stad terug te keeren. Zoo bleef de gemeenschap tusschen de
belegerde hoofdstad en het overige Frankrijk bewaard. Eindelijk steeg
zelfs de vurige Gambetta in een ballon op, liet zich door den wind
over de vijanden heenvoeren, en daalde ver van Parijs neder, om van
Tours uit de verdediging van zijn vaderland te leiden.
Reeds dadelijk na het sluiten van den vrede legde Von Zeppelin zich
op de studie van de luchtscheepvaart toe, en maakte hij ontwerpen
en teekeningen van bestuurbare luchtballons. Volgens zijne heilige
overtuiging moest het mogelijk zijn de ballons zoo in te richten,
dat zij met zekerheid konden worden bestuurd en zelfs in eene
richting, tegenovergesteld aan dien van den luchtstroom, zich konden
voortbewegen.
Zijne vrienden en kennissen haalden ongeloovig de schouders op en gaven
hem niet onduidelijk te verstaan, dat hij een hersenschim najoeg en
dat hij de verwezenlijking van zijn idée wel nooit zou beleven. Von
Zeppelin echter gaf den moed niet op, en toen het eindelijk den 9en
Augustus 1884 aan drie Fransche officieren, de gebroeders Renard en
Krebs inderdaad gelukte met een bestuurbaren ballon op te stijgen en
na vijf en twintig minuten weder op de plaats van opstijging neder
te dalen, toen stond het bij hem vast, dat hij het moeilijke raadsel
eenmaal tot oplossing zou brengen.
In 1891 verliet hij den militairen dienst, en van dat oogenblik
af wijdde hij zijn leven geheel aan de ontwikkeling van de
luchtscheepvaart in het algemeen, en aan het zoeken van den
bestuurbaren luchtballon in het bijzonder. Over zijne studiën en
proeven werden door menigeen de schouders opgehaald en men noemde
hem een dwaas en een zot, maar hij liet zich door niets en niemand
afschrikken. Zijn doel stond hem helder voor den geest. Hij wilde een
vervoermiddel scheppen, dat in staat zou zijn op die plaatsen te komen,
die voor elk ander middel van vervoer ontoegankelijk of slechts zeer
moeilijk bereikbaar zijn, b.v. onbevaren kusten, of binnenlanden,
die nog door geen beschaafde menschen betreden werden,--zeeën, om
verloren schepen op te sporen, of om gemeenschap te brengen tusschen
de verschillende afdeelingen eener oorlogsvloot, enz. enz.
Bij veel spot en hoon ondervond hij echter ook groote belangstelling,
niet het minst van den Duitschen Keizer en den Koning van
Wurtemburg. De Keizer benoemde in 1892 een Commissie van deskundigen,
om de plannen en berekeningen van Zeppelin aan een nauwkeurige studie
te onderwerpen. De voorzitter daarvan, Professor von Helmholsz,
sprak er een gunstig oordeel over uit, maar na diens dood wisten
Von Zeppelin's tegenstanders te bewerken, dat hem geen steun van
hoogerhand werd verleend, en dat zelfs door het Ministerie van oorlog
een afkeurend oordeel over zijne ontwerpen werd geveld. Van rijkswege
werd hem dientengevolge alle steun onthouden.
Dat was voor Von Zeppelin een geduchte tegenslag, maar hij liet
er zich niet door ontmoedigen. Van verschillende kanten ontving hij
eenigen steun, van den Koning van Wurtemburg een geschikte plaats om te
arbeiden, en zoo ging hij eindelijk tot de uitvoering van zijn ontwerp
over. Op het Bodenmeer bouwde hij de groote lighal voor zijn ballon,
en reeds den 2en Juli 1900 had zijn eerste opstijging plaats. De
ballon ondervond tegenspoed bij het verlaten van de drijvende loods,
en kreeg eenige beschadiging, met het gevolg, dat hij gedurende zijn
korte vlucht erg slingerde. Hij werd dus weer in zijne bewaarplaats
teruggebracht en hersteld. Tevens bracht Von Zeppelin, door de
ondervinding geleerd, enkele verbeteringen aan.
Von Zeppelin was over het resultaat van zijn eerste vlucht zeer
tevreden, al was de bereikte snelheid slechts negen Meter per
seconde. Voor zichzelven had hij de zekerheid verkregen, dat het
beginsel, waarop hij bouwde, goed was, en dat hij zijn doel eenmaal
bereiken zou. De Keizer schreef hem eigenhandig een brief, waarin hij
hem met het behaalde succes gelukwenschte en hem de verzekering gaf,
dat hij in zijne onderneming vertrouwen stelde.
Dat schrijven bemoedigde Von Zeppelin zeer en gaf hem kracht, om op
den ingeslagen weg voort te gaan.
Zijn pad ging echter niet over rozen.
Den 25 September 1900, toen alles voor een tweede vlucht in gereedheid
was gebracht, bereikte hem plotseling de tijding, dat zijn ballon
gescheurd en het middengedeelte ervan ingestort was, zoodat van eene
opstijging voorloopig geen sprake meer kon zijn.
Op 17 October van hetzelfde jaar was de ballon hersteld en weer gereed
om op te stijgen. Eerst zweefde hij zeer rustig over het meer, toen
plotseling inwendig een gebrek ontstond en hij in 23 seconden van een
hoogte van ongeveer 300 Meter nederstortte. Maar vier dagen later
maakte hij een mooie vlucht, die ontwijfelbaar zijne geschiktheid
aantoonde.
Met deze proeven was het geld van Von Zeppelin echter totaal
verbruikt. Daardoor werd het hem onmogelijk, zijn ideeën verder tot
uitvoering te brengen. Zijne landgenooten voelden over 't algemeen
weinig voor zijne nieuwe schepping, en zijne vijanden hielden niet
op, in geschrift na geschrift de onmogelijkheid van zijn plan aan
te toonen.
Zoo was hij gedurende een tijdvak van vijf jaren door geldgebrek
tot werkeloosheid gedwongen. Vijf kostbare jaren gingen door de
onverschilligheid van het Duitsche volk verloren. Maar eindelijk was
hij toch weer in staat, een nieuwe vlucht te ondernemen. Door een
sleepboot werd de ballon uit de bewaarplaats getrokken, toen--weer
een nieuwe ramp den veelbeproefden uitvinder trof en hem dwong,
van de voorgenomen luchtvaart af te zien. De sterke wind namelijk
maakte zich van het gevaarte meester en beschadigde het dermate,
dat van eene opstijging geen sprake meer kon zijn.
Eerst den 17en Januari 1906 steeg Von Zeppelin weder op in het
luchtruim, maar ook nu weer trof hem een zware ramp. In de hooge
luchtlagen heerschte een zuidwestelijke luchtstroom, die den ballon,
zonder dat Von Zeppelin het merkte, over het land dreef. Toen
weigerden de motoren de een na den ander den dienst, zoodat de
luchtschipper verplicht was, op den hard bevroren grond te landen,
waarin het anker niet pakken kon. Toch geschiedde alles in goede orde
en zonder ongelukken, maar in den nacht brak er een hevige storm los,
die den ballon geheel en al vernietigde.
Voorwaar--de geschiedenis van dezen gedenkwaardigen man is wèl een
lijdensgeschiedenis!
Maar eenmaal toch zou de triomf komen. Von Zeppelin werd in staat
gesteld een nieuwen ballon te bouwen, die bij gebleken geschiktheid
door het Duitsche rijk zou worden aangekocht. De opstijging geschiedde
zonder eenigen tegenspoed den 1en Juli 1908, en het gelukte thans
den grijzen luchtreiziger, die binnen enkele dagen zijn zeventigsten
geboortedag zou beleven, een tocht door het luchtruim te doen, die
zijne vijanden en benijders voor goed het zwijgen zou opleggen en
hem wereldberoemd zou doen worden. De reis ging over Zwitserland. De
ballon verhief zich kalm en majestueus tot boven de hoogste bergen en
dreef rustig over Constanz, naar Schaffhausen, verder naar Luzern en
het Vierwoudstedenmeer, vandaar terug over het Zugermeer, en verder
over Zürich naar Friedrichshafen. En op dien ganschen tocht had
het groote luchtschip met de meeste stiptheid gehoorzaamd aan den
krachtigen leider, die met vaste hand het roer bestuurde.
Thans was zijn roem voor goed gevestigd en werd hij door het Duitsche
volk met geestdrift toegejuicht. De kranten stonden vol van zijn
lof. De Keizer zond hem telegrafisch zijn hartelijken gelukwensch,
en koning Wilhelm van Wurtemburg en diens gemalin Charlotte bewezen
hem zelfs de eer, den 3en Juli 1908 met hem op te stijgen en een
tocht met hem door het luchtruim te doen, die ruim een half uur duurde.
't Was alles echter nog maar voorspel geweest. De regeering van het
Duitsche rijk had zich bereid verklaard het luchtschip aan te koopen,
mits het getoond had, een luchtvaart te kunnen doen, die onafgebroken
24 uur duurde. En Von Zeppelin had besloten, die groote reis te
ondernemen. Den 14en Juli steeg hij op, maar reeds bij Constanz
weigerde een van de motoren, zoodat hij zich genoodzaakt zag terug
te keeren.
Den 4en Augustus, 's morgens om kwart voor zevenen, werd de reis
nogmaals ondernomen. 't Was prachtig weer. De ballon steeg tot eene
hoogte van ongeveer 200 Meter, en dreef statig over Bazel in de
richting van Straatsburg. Duizenden menschen staarden met bewondering
omhoog naar het groote luchtschip, dat zich zoo verrassend regelmatig
en met groote zekerheid door het luchtruim bewoog. In Straatsburg
was reeds het telegrafisch bericht ontvangen, dat Von Zeppelin in
aantocht was. De vlaggen werden uitgestoken, muziekcorpsen opgesteld,
de straten zagen zwart van de menschen, ja zelfs de daken waren met
toeschouwers bezet.
En toen het prachtige luchtschip verscheen, barstte er één jubel los,
waaraan schier geen einde kwam. Om twaalf uur bereikte Von Zeppelin de
stad. Er heerschte een ongekende geestdrift onder de toeschouwers, die
vriendelijk door den Graaf werden gegroet. Hij zwaaide met zijne muts,
om voor de hartelijke ontvangst zijn dank te betuigen. Om 12 minuten
over twaalven wierp Von Zeppelin een brief uit den ballon, bevattende
de volgende woorden: "Uit de hoogte boven Straatsburg. Heerlijke vaart,
richting Mannheim. 4 Augustus 1908, 12 uur 12 min. Graaf Zeppelin."
Om 20 minuten over tweeën werd het luchtschip van uit Mannheim gezien,
en een half uur later zweefde het boven de stad, op eene hoogte van
ongeveer 250 Meter. Hier wierp Von Zeppelin een bericht uit den ballon
met de tijding: "Richting Mainz."
Deze laatste plaats werd bereikt 's avonds om elf uur, en van hier
nam Von Zeppelin de terugreis aan. Nogmaals werd Mannheim gepasseerd
en vandaar koers genomen in de richting van Stuttgart. Maar--een
gebrek aan den motor noodzaakte Von Zeppelin hier plotseling aan
de schitterende reis een einde te maken. Even voorbij Stuttgart,
bij Echterdingen daalde de ballon zonder ongelukken neder. Wel
een bittere teleurstelling voor Von Zeppelin, wiens tocht zulk een
schitterend verloop had gehad. De ballon werd voor anker gelegd. 't
Was toen acht uur in den morgen. Dadelijk ging men aan den arbeid,
om hem weer reisvaardig te maken.
Maar helaas,--een hevig onweder kwam in den namiddag opzetten,
gepaard met storm. Het luchtschip werd van zijn ankers losgerukt, en
eenige honderden meters voortgesleurd tot het in het geboomte verward
raakte. Daar had een ontploffing van de gassen in het inwendige van
den ballon plaats, die het schoone luchtschip geheel verwoestte.
Dit scheen wel de grootste ramp, die den koenen en onversaagden Von
Zeppelin kon treffen. Doch 't kwam heel anders uit. Duitschland liet
thans den beroemden uitvinder niet in den steek. Het Rijk besloot de
volle som, die voor den aankoop van den ballon bestemd was, namelijk
1.650.000 mark, aan Von Zeppelin uit te betalen, en hem tevens een
eeregeschenk van 500.000 mark aan te bieden. En in weinige dagen
werden er door geheel Duitschland commissies gevormd om gelden in te
zamelen, ten einde den uitvinder in staat te stellen, op onbekrompen
wijze zijn werk voort te zetten. En van alle kanten stroomde het
geld toe. Jong en oud, rijk en arm, iedereen stelde er eene eer in,
zijne gave te offeren.
Zoo kon het eindelijk aan Von Zeppelin gelukken, door een schitterenden
tocht, die over bijna geheel Duitschland voerde en Berlijn tot einddoel
had, de kroon op zijn werk te zetten. Zijn nieuwe luchtschip, want van
een ballon kan eigenlijk geen sprake meer zijn door den langwerpigen
vorm van het voertuig, was 125 Meter lang. Het geraamte bestond
uit alluminiumstaven, die met aluminiumdraad onderling verbonden
waren. Het bevatte zeventien van elkander gescheiden afdeelingen,
elk van een ballon voorzien, welke met waterstof gas was gevuld. De
totale inhoud van het gas bedroeg 10.000 M3. Onder aan het luchtschip
hingen twee gondels, eveneens van aluminium vervaardigd en voorzien
van een motor, die door benzine gedreven werd en de schroeven in
beweging moest brengen.
De vaart naar Berlijn gelukte prachtig en werd een ware zegetocht. Daar
de aankomst in de hoofdstad tegen Zaterdagnamiddag was aangekondigd,
waren er toen reeds honderdduizenden menschen op de been, om den
beroemden uitvinder het welkom toe te wuiven, doch--Von Zeppelin
kwam dien dag niet. 't Werd Zondagmorgen, den 29en Augustus 1909,
eer het luchtschip boven de stad verscheen. In sierlijke kringen
bewoog het fraaie schip zich boven de huizenzee, vol bewondering en
eerbied aangestaard door de Berlijners, die tot tranen toe bewogen
waren en luidkeels den beroemden grijsaard toejubelden. Ook de
Keizerlijke familie volgde met de oogen het luchtschip in zijne
sierlijke wendingen en rustige bewegingen. Eindelijk daalde het op
het exercitieveld neder, en was Keizer Wilhelm de eerste, die hem de
hand drukte en geluk wenschte.
Eindelijk dus, na veel tegenkanting, spot en hoon, en na een
moeilijken strijd met geldgebrek, storm en onweer, was de zege
bevochten. Een onverwelkbare lauwerkrans siert de grijze haren van
den Graaf Von Zeppelin, en zijn naam zal beroemd blijven tot in het
verste nageslacht.