Er waren thans twee verschillende soorten van ballons bekend, namelijk
die van de gebroeders Montgolfier, welke door middel van verwarmde
lucht opsteeg,--en die van prof. Charles, die met waterstofgas
was gevuld. Met deze laatste soort waren echter nog geen menschen
opgestegen.
Toen nu Pilâtre de Rozier en Markies d'Arlandes hun goedgeslaagde
luchtreis hadden gemaakt, besloten twee mannen, prof. Charles
en Robert, een proef te wagen met een ballon, die gevuld was met
waterstofgas. Charles was een zeer geleerd man, die over de zaak
lang had nagedacht en tot het besluit was gekomen, dat de ballon
vervaardigd moest worden van zijde, bekleed met gomelastiek, opdat
het gas niet zou kunnen ontsnappen, dat men ballast moest medenemen,
om naar willekeur hooger te kunnen stijgen, dat de ballon van een
klep voorzien moest zijn, waardoor men desgewenscht gas kon laten
ontsnappen, zoodat een langzame en geleidelijke daling kon worden
verkregen, en dat de reizigers plaats moesten nemen in een schuitje,
dat onder aan den ballon zou hangen.
Hij opende eene inschrijving, met het gevolg dat hij weldra tienduizend
francs bijeen had. En toen ging men dadelijk aan den arbeid. In
eene maand tijds was de ballon kant en klaar en kon met de vulling
begonnen worden. Dat gevaarlijke werkje geschiedde den 26en November
1783. Waterstofgas ontbrandt zeer gemakkelijk, en er had dan ook
werkelijk eene ontploffing plaats, doordat gedurende den nacht een
lamp te dicht bij een der tonnen was geplaatst. Gelukkig bleef de
ballon behouden.
Den 1en December stroomde half Parijs leeg, om de opstijging bij
te wonen, maar zie--ook thans verbood koning Lodewijk XVI, dat er
menschen zouden meêgaan.
Prof. Charles begaf zich tot den minister, en beklaagde zich bitter
over het verbod des konings. "Deze kan wel over mijn leven beschikken,
maar niet over mijne eer!" riep hij uit. "Duizenden menschen zijn
gekomen, om ons te zien opstijgen, en ik ben verplicht, mijn woord
te houden. De koning _mag_ het mij niet verbieden!"
Eindelijk gaf de minister toe. Hij gaf zijne toestemming tot de
opstijging, en beloofde, den koning tevreden te zullen stellen,
wat hem ook inderdaad gelukte.
Onder het bulderen van het geschut steeg de ballon omhoog, met de beide
mannen in het schuitje. De bewondering en verrukking was algemeen. De
saamgestroomde menigte juichte de reizigers met ongekende geestdrift
toe. In de straten der stad, op de daken der huizen, in de torens
zag het zwart van de menschen; men schatte hun getal op wel 300.000!
De ballon verhief zich tot hoog in de lucht en zweefde over de Seine,
vervolgens boven Sannois, Franconville, Eau-Bonne, Saint-Leu-Taverny,
Villiers, l'île-Adam, en daalde na een tocht van negen mijlen in
een veld te Nesles neder. Robert verliet het schuitje, maar Charles
wenschte opnieuw op te stijgen, wat na het uitstappen van Robert
pijlsnel geschiedde. In minder dan tien minuten verhief hij zich tot
eene hoogte van vierduizend el. Een half uur later daalde hij behouden
neder en bereikte ongedeerd de aarde.
Door dezen tocht werd hij met roem en eer overdekt. Overal waar hij
verscheen, werd hij uitbundig toegejuicht, en de koning schonk hem
zelfs een jaargeld van 2000 livres.
Maar nooit weer was Charles te bewegen, nogmaals een luchtreis te
doen. Wel moet die eerste tocht, geheel alleen hoog in het luchtruim,
een ontzettenden indruk op hem hebben gemaakt.
Na deze werden nog tallooze luchtvaarten gemaakt, maar de
luchtscheepvaart in het algemeen maakte gedurende vele jaren geen
groote vorderingen. Altoos stuitten de reizigers op het onoverkomelijke
bezwaar, dat zij niet vrij in hun beweging waren, maar geheel
afhingen van de heerschende windrichting. Voortdurend zocht men
naar de oplossing van het moeilijke vraagstuk, hoe men den ballon
bestuurbaar kon maken, en talrijke proeven werden er genomen. Men
trachtte door roeispanen den ballon in eene bepaalde richting te
sturen, zelfs stegen ballons op, die van een raderwerk en roer waren
voorzien, maar tevergeefs. De uitvinding van den bestuurbaren ballon
bleef bewaard voor den tegenwoordigen tijd, en 't was de Graaf von
Zeppelin, de koene ruiter uit den Fransch-Duitschen oorlog, die zich
daarmede een onsterfelijken naam zou verwerven.