11) Της Σαπφούς, του Αλκαίου και του Πινδάρου εδημοσιεύθησαν
και άλλα εξ Οξυρύγχου αξιόλογα κομμάτια τω 1914 και 1919. Ο υπ’
αριθ. 1281 (τόμ. Χ (1914) σ. 20) πάπυρος έφερεν εις φως μέρος
του α' βιβλίου της ποιητρίας, εξ ου αναγινώσκονται σχεδόν
ολόκληροι έξ στροφαί, αναφερόμεναι εις την φίλην Ανακτορίαν. Οι
μεν, (λέγει η Σαπφώ, τούτο λέγουσι κάλλιστον, οι δε άλλο «_εγώ
δε κείν' όττω τις έραται_». Άλλο απόσπασμα είναι προσευχή προς
την Ήραν, όπου η ποιήτρια εύχεται (κατά την συμπλήρωσιν του
Εdmonds) «_άγνα και κά[λ' εν Μυτιλανάαισι] παρθ[ένοις με δραν_)
Εξ άλλου τεμαχίου μανθάνομεν νέαν φίλην _Γογγύλαν «ταν κάλαν»_.
Άλλος πάπυρος (αρ. 1232 σ. 44 εφανέρωσε μέρος του β' βιβλίου
(_Σαφύς μέλη_) εν Σαπφικώ πενταμέτρω δεκατετρασυλλάβω· εκ
τούτου αναγινώσκονται 20 στίχοι αναφέροντες πως ο Έκτωρ ήγαγεν
[_εξ ιάρας Πλακίας, άβραν Ανδρομάχαν επ' άλμυρον πόντον_. Κατά
τους εκδότας το α' βιβλίον της Σαπφούς περιείχε 330 στροφάς,
ήτοι 1320 στίχους, ώστε τα λοιπά οκτώ θα περιελάμβανον
τουλάχιστον άλλους οκτακισχιλίους.
Και του Αλκαίου τα τεμάχια είναι πολλά, (αρ. 1233 και 1234 σ.
50-81) αλλά κατά μέγα μέρος εφθαρμένα. Έν των αρτιωτέρων
αποτείνεται προς τον φίλον Μελάνιππον, εις όν, ως γινώσκομεν εκ
του Ηροδότου Ε' 95, ο ποιητής εξήγγειλε «_το εαυτόν πάθος_»
δηλαδή την εν Σιγείω φυγήν του· ενταύθα προτρέπει αυτόν «_αλλ'
άγι, μη μεγάλων επιβάλλεο_», φέρων παράδειγμα την αποτυχίαν του
Σισύφου. Άλλο κομμάτιον περιέχον τέσσαρας εν Σαπφικώ μέτρω
στροφάς, αναφέρεται εις την Ελένην, ήν αντιπαραβάλλει προς την
Θέτιν· τάλλα τεμάχια φαίνονται διαφόρου ύλης και μέτρου, ώστε
το βιβλίον τούτο του ποιητού θα ήτο συμμιγές. Αλλ' ο δεύτερος
πάπυρος περιέχει μόνον «στασιωτικά», όπου πολλάκις διασύρει ο
ποιητής τον «_κακοπάτριδα_ «_Φίττακον_, αναφέρων τον γάμον
αυτού και τας προς τον Μυρσίλον σχέσεις· εν τω 3 αποσπάσματι
περιγράφων κακόν πλουν, επιφέρει «_ούτων λελάθων, ω φ[ίλε,
βάλλομαι], συν τ' ύμμι τέρπ[εσθαι και πεδά Βύκχιδος_».
Του δε Πινδάρου ευρέθησαν διθύραμβοι, — ών εστερούμεθα μέχρι
τούδε — δημοσιευθέντες εν Oxyr. Pap. XIII (1919) σ. 27-49 αρ.
1604. Εκ των πολλών στίχων αναγινώσκονται σχεδόν ακέραιοι 30,
φέροντες την επιγραφήν _Θρα[σύς] Ηρακλής ή Κέρβερος Θηβαίοις»_.
Εν αυτώ μνημονεύει του «Βρομίου»· _ δε κηλείται χορευούσαισι
κα[ι θηρών αγέλαις, εμέ δ' εξαίρετον | κάρυκα σοφών επέων |
Μοίσ' ανέστησ' Ελλάδι_». Εις τον Διόνυσον επίσης αναφέρεται και
μέρος του 3 αποσπ. Ώστε οι διθύραμβοι του Πινδάρου είναι ό,τι
αρχικώς ήσαν τα τοιαύτα ποιήματα, δηλαδή ωδαί Διονυσιακαί, ενώ
οι του Βακχυλίδου έχουσιν άλλους ήρωας. Ούτω, συμπεραίνει ο
_Grenfell_, «οι νεωτερισμοί, οι εισαχθέντες (εις τον
διθύραμβον) κατά τον πέμπτον π. Χ. αιώνα δεν ήσαν του
Πινδάρου».
Και του Μενάνδρου εδημοσιεύθησαν εσχάτως νέα αποσπάσματα εκ της
κωμωδίας Μισουμένου υπό _Wilamowitz_ εν Sitzungsb. der Berl.
Academ. 1918, σ. 747-9 και άλλα τεμάχια της αυτής κωμωδίας υπό
_Grenfell_ εν Oxyr. Pap. τόμ XIII (1920) σ. 45 αρ. 1605. — Υπό
δε του _Otto Schroeder_ εξεδόθησαν (εν τη σειρά Κleine Texte
αρ. 135) Novae Comoediae Fragmenta in papyris reperta exceptis
Menandreis, Bonn. 1915.
Των πεζών αξιολογώτατα ίσως είναι τανακαλυφθέντα τεμάχια
_Αισχίνου του Σωκρατικού_ (βλ. σ. 181 του προκειμένου βιβλίου)
εκ του διαλόγου Αλκιβιάδου. Του φιλοσόφου τούτου επαινούσι το
ύφος οι αρχαίοι τεχνογράφοι, ιδίως ο Αριστείδης, ο διασώσας και
το μακρότατον των τέως σωζομένων αποσπασμάτων, το περί του
χαρακτήρος του Θεμιστοκλέους. Εν τω νέω ο Σωκράτης ερωτά καθώς
παρά Πλάτωνι «πότερον δε δοκεί σοι τους ανθρώπους αναγκαίον
είναι αμούσους ή μουσικούς γίνεσθαι και πότερον αφίππους ή
ιππικούς;» μνημονεύεται δε και το όνομα του Απολλοδώρου πιθανώς
ως διαλεγομένου και αυτού. Τα σωζόμενα τέως αποσπάσμ. του
Αισχίνου συνέλεξεν εν τη Biblioth. Teubner, ο _H. Krauss_ 1911.
τα δε νέα εδημοσιεύθησαν εν Oxyr. Pap. XIII (1919) σ. 88 αρ.
1608.
12) Αι πλείσται των μετά σχολίων εκδόσεων τούτων είναι
αλλοδαπαί· αλλά περιττόν είναι να είπωμεν ότι καθώς εν
Νορβεγία, Δανία, Ολλανδία, Πορτογαλία και όπου αλλαχού λαλείται
περιωρισμένη γλώσσα, αδύνατος είναι και εδώ πάσα επιστημονική
σπουδή χωρίς γνώσεως, έστω και θεωρητικής, μιας τουλάχιστον των
τριών νεωτέρων γλωσσών, της αγγλικής της γαλλικής ή της
γερμανικής.
13) Εμμέτρους μεταφράσεις αρχαίων ποιητών χάριν ευρυτέρου
κύκλου, οποίας δημοσιεύουσιν οι πρωτεύοντες των συγχρόνων
Ελληνιστών, π. χ. ο Murray καθώς είπομεν, και ο Rogers εν
Αγγλία, ο Wilamowitz και Carl Robert εν Γερμανία και ο
Romagnoli εν Ιταλία, ελπίζομεν να δημοσιεύσωμεν προσεχώς εις
τόμον και ημείς έστω και παλαιάς, νομίζοντες αυτάς αναγκαίας
εις την Ελλάδα.
14) Καλλίστην μετάφρασιν της περιληπτικής λέξεως literatura
θεωρούμεν και ημείς το _γραμματεία_. Αλλά και ο όρος
_γράμματα_, όπου δεν υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως, είναι
χρήσιμος. Η δε λέξις _λογοτεχνία_, ήν ορθότερον έγραψεν ο
Νικήτας ο Ευγενιανός αντί του «τέχνη του λόγου», ο δε μακαρίτης
Ιω. Πανταζίδης προέτεινεν ως ισοδύναμον του literatura, δύναται
να χρησιμοποιηθεί και χρησιμοποιείται ενταύθα, ως στενώτερος
του _γραμματεία_ όρος, περιλαμβάνων όχι πάντα τα γράμματα,
καθώς τας επιγραφάς, τα επιστημονικά βιβλία και σήμερον τας
εφημερίδας, αλλά μόνα τα έντεχνα είδη του λόγου, ποιήματα,
δράματα, μυθιστορήματα κλπ. δηλαδή την «δημιουργικήν
φιλολογίαν», ως γράφουσι σφαλλόμενοι πολλοί. Ότι τοιούτος όρος
— μετά του επιθέτου _λογοτεχνικός_, του _λογοτέχνης, λογοτεχνώ,
λογοτέχνημα_ — , είναι αναγκαίος εις πλουσίαν γλώσσαν,
αποδεικνύει το προκείμενον βιβλίον.