Roelof is ’n seun van Freed’rik Prins,
Oom Kootjies boesemvrind,—
skoolmaats was die twee gewees,
en vrinde, tot die dood hul het geskei,
vrinde aan mekaar geheg
so onbaatsugtig trou
as selde in die lewe word gesien.
Freed’rik was dit ook wat hom met beurs
en raad gehelp het toe tekort en skande
gedreig het voor sy deur.
Nadàt hul was getroud, het wêrelds loop
die vrinde van mekaar geskei
en vèr was hulle van mekaar gaan woon.
Freed’riks dogters was al almal weg,
getroud, verspreid;
en Roelf, die een’ge seun,
was weg op studie toe sy pa
meteens gestorwe is.
En nou, met hulp en invloed van oom Koot,
is Roelof in die dorpie daar geplaas,
waar Uitkyk, ou oom Koot se plaas,
nie al te ver vandaan is.
Begryp’lik dus dat hy die deur vir hom
daar altyd ope vind
en gou op Uitkyk hom moes tuis gevoel.
En elke dag ook vind oom Koot
dat Roelf sy hart al meer en meer
gewonne het,
veral dewyl hy in maniere en aard
die ou-man so herinner aan sy vrind,
aan Freek, sy boesemvrind,
wat hy nooit sal vergeet.
Sy kinders, boëndien,
is almal uit die huis,
net Martjie allénig het nog oorgebly.
Dit alles, en begeerte nog daarby
om aan die seun
die liefde-skuld weer goed te maak,
het d’ou-man tot besluit gebring
dat Roelf by hom ’n nuwe tuis moes vinde.
Oom Kootjie en tant’ Mieta het wel stil
gedagtes by hulself gemaak
dat wellig, as die jonkman daar sou kom,
verhoudings tussen hom
en Martjie kan ontstaan
—in jonge harte maklik opgewek—
maar vir hulle maak dit sorg nog vrees,
soos hul hom nou al ken;
ja, nou en dan, en sonder woord te praat,
verwissel die twee oudjies ongemerk
’n laggie met mekaar,
en albei dink daarby
aan wat die toekoms sou kan bring.
Maar dit is al, geen woord of teken meer
wat aan hul teed’re wense uiting gee;
want dis hul goed en lang genoeg bekend
dat Martjie ’n wil,
’n koppie van haar eie het
en haar gevoelens nie laat lei.
* * * * *
In buurte en dorp
is Martjie baie gesien,
in meisies-kringe ook gesog,
hoewel sy in maniere en aard
haar onderskei deur iets aparts—
vir hoogmoed of verbeelding aangesien
deur die wat haar nie ken.
Maar duid’lik is ’t vir elkeen, van begin,
dat agter daardie grys-blou oë-paar
’n siel woon wat sig op sy plek gevoel,
vol erns en diepte, maar daarby
’n sonneskyntjie bêre,
gemak’lik tot ’n tint’ling op te wek,
wat baiemaal
ondeuënd uit die raaksiende oë straal—
tot wanhoop, ag,
van menig jonkman wat alreeds
om Uitkyks noointjie het gedraai:
dis duid’lik, sy is almal skoon die baas,
en lyk of sy aan trou nie dink.
[Illustration]