{7 Redjeb 1834 =
5 {
{17 September 1904.
Het portret van de schrijfster, met hare handteekening, komt voor op een
groepje van het "klaverblaadje", dat zij ons in 1902 toezond.
De vignetten zijn penteekeningen naar eigen potloodschetsen vervaardigd
door "Moedertje" (VIII), die voor het eerst zich aan dergelijke
teekeningen waagde uit liefde voor de schrijfster.
De slotfiguren der hoofdstukken zijn gemaakt naar photo's van Javaansche
kunstnijverheidsvoorwerpen, opgenomen door "broer Edie". Het
schilderijtje op blz. 86 en de sarong op blz. 338 zijn door de
schrijfster vervaardigd.
Aan de uitgave is toegevoegd eene nota, door R.A. Kartini opgesteld, mij
daartoe welwillend afgestaan door Mevrouw A. Buyn, geboren Glaser, die
vroeger als hulponderwijzeres te Japara eene vriendin was van het
klaverblaadje.
Het doel der uitgave is, naast het wekken van sympathie, het verkrijgen
van veler medewerking tot oprichting van eene kost- en dagschool voor
dochters van Inlandsche hoofden, zooals de schrijfster zich die gedacht
had; voorloopig op kleine schaal, langzaam zich uitbreidende door eigen
kracht. Aan die school mag niet ontbreken de gelegenheid om zich te
bekwamen voor de hulpakte bij het Inlandsch onderwijs.
Alles wat mij door den uitgever wordt uitgekeerd, is bestemd voor de
Raden Adjeng Kartini-school, waarvan reeds de eerste financiëele steen
gelegd is.
Overigens is het mijn voornemen om na de verschijning eenige dames uit
te noodigen tot het vormen van eene commissie, die zich wil belasten met
het bijeenbrengen van verdere fondsen tot stichting van de school in een
nader te bepalen, gezonde plaats in Midden-Java. Bij het door
particulieren bijeengebrachte, zal, hoop ik, de Regeering bereid worden
bevonden een subsidie te voegen.
* * * * *
Het telegram dat den plotselingen dood kwam melden op 17 September 1904,
gaf ons eene diepe smart, zooals men die slechts gevoelt bij het
heengaan van de liefste betrekkingen. Wat bij andere vrienden omging,
kan men lezen in de Hollandsche Lelie van 30 November 1904, waar mevrouw
Ovink--Soer een uitvoerig en teeder in "memoriam" schreef. Aan het slot
daarvan zeide zij van hare lieve Kartini: "Ik heb nooit anders gezien
dan je gouden hart. Je waart immer vol zelfopoffering en dienende
liefde, anderer geluk en welzijn ging je steeds boven eigen. Moge de
zoon, dien je naliet, niet alleen een ontwikkeld, begaafd man, maar
bovenal een edel mensch worden als zijn moeder was. Mij zal je
nagedachtenis immer in dierbare herinnering blijven."
Ook Augusta de Wit wijdde een levensschets aan haar in een der
dagbladen, en Mevrouw Nellie van Kol richtte een gevoelvol schrijven tot
den Regent Raden Adipati Ario Djojo Adi Ningrat, dat op dringend verzoek
van de redactie der Locomotief te Semarang, openbaar werd gemaakt. De
grondtoon daarvan is, dat Raden Mas Sienggih moge opgroeien tot een man,
waardig zijne onvergetelijke Moeder.
Aan het toen gezegde zal ik slechts weinig toevoegen. De gedachten van
de edele strijdster voor recht en vooruitgang, die thans ieder zal
kunnen lezen en naar waarde schatten, zullen voor haar spreken.
Bij allen zal wel dezelfde treurige gedachte opkomen, hoe zij, die haar
leven had willen geven aan de ontwikkeling van haar volk, haar eigen
kindje slechts enkele dagen mocht verzorgen. Maar hare nagedachtenis zal
hem doordringen van de hooge plichten die op hem rusten.
Gezegend zal haar naam blijven onder de Javanen en de andere volkeren
van den Archipel, voor wie zij is geweest als de rozenvingerige Aurora,
wijzende uit de duisternis naar het morgenlicht van den vooruitgang, die
alleen te verkrijgen is door verheffing van geest en gemoed.
Gezegend zal haar naam ook zijn onder het blanke ras, dat zij door hare
denkbeelden nader heeft gebracht tot het hare.
'S-GRAVENHAGE, April 1911.