De volgende studie over Lao Tsz's "Wu Wei" moet volstrekt niet worden
opgevat als eene vertaling, of zelfs maar eene vrije navolging van
dien filosoof. Ik heb eenvoudig getracht de essence van zijne wijsheid
zuiver te behouden in mijn stuk. Mijne opvatting van het woord Tao
en het woord Wu Wei is geheel en al verschillend van die der meeste
sinologen, als Stanislas Julien, Giles en Legge, die het werk Tao
Teh King hebben vertaald.
Het is hier niet de plaats, mij hierover te rechtvaardigen, maar ik
ben elders daartoe bereid. Uit mijn stuk zelf zal wel het duidelijkst
blijken of mijne opvatting wijsheid is of dwaling. Laat ik er toch
vooral op wijzen, dat ik slechts heel enkele, essentieele waarheden
direct van Lao Tsz' vertaald geef, en het andere voor het grootste
deel een zelf doordacht doorwerken is op zijne weinige gegevens. In
Lao Tsz's kort, uiterst simpel boek, waarin de woorden als 't ware tot
hunne oorspronkelijke beteekenis zijn gecondenseerd, somtijds geheel
verschillend van dezelfde woorden in een ander werk [17], is maar heel
weinig te vinden, maar dat weinige is dan ook evangelie. Lao Tsz's
werk is geene verhandeling over zijne filosofie, maar bevat enkel de
simpele waarheden waartoe zijne--niet nedergeschreven--filosofie hem
gebracht heeft. Hij geeft geen vormen of lichamen, maar essences.
Mijn stuk is doordrongen van die essence, maar is niet eene vertaling
van Lao Tsz'. Alle vergelijkingen, b.v. die met het landschap,
met de zee, met de wolken, staan nergens in Lao Tsz'. Ook heeft hij
nooit over Kunst, en niet afzonderlijk over Liefde gesproken. Ik heb
over dit alles in het breede geschreven, luid gezegd de denkingen
en mijmeringen mijner ziel, die bewogen was door het lezen van Lao
Tsz's sereene filosofie. Daardoor komt het, dat dit stuk misschien
veel meer van mijzelven bevat dan ik weet, maar dan van mijzelven
zooals ik ben bewogen door de emotie, die van Lao Tsz' kwam.
Ik heb geen gebruik gemaakt van andere dan Chineesche werken over Lao
Tsz', en nog maar zeer weinig. Toen ik later de Engelsche en Fransche
vertalingen las verwonderde het mij, hoe verward en onbegrijpelijk
deze boeken waren. Ik heb mijne eenvoudige opvatting er van behouden,
en kon niets aan mijn werk veranderen, omdat ik de waarheid er van
in mij voelde zoo simpel en natuurlijk als een geloof.