Dan stond-ie maar weer op in het donker, liep op den tast naar de
lamp, schuifelde met z'n vingers over de tafel om lucifers te vinden,
streek er een af.
"O! O! O-o-o-o!"--, gilde zij in de alkoof.
"Wees nou toch effen stil"--, gromde hij, slaperig, half-suf.
"O!... Au-o-o!... A-a-au-au!"
De lucifer ging uit en hij stootte z'n blooten voet tegen 'n poot
van de tafel.
"O!... O-oooo!... Au-oooo!"
"Hou dan toch effen op!"
"As jij 't maar voelde!... O!... O!... Ik wor gek! Ik wor gék!"
Daar had-ie licht en het fleschje had-ie ook te pakken.
"O!... O-oooo!... Au-o-o-o!"
"Mensch, gil toch zoo niet voor de buren... Hier... Heb-ie 't... Spoel
nou maar goed."
Beverig, half-huilend, nam ze 'n slok, hield 't hoofd wat links en
bleef zoo kreunend, grommend als 'n jonge hond, rechtop in bed zitten.
"Gaat 't wat over?"
Ze knikte van nee.
"Die vervloekte kies!... Die verdomde tanden van jou!"...
"Kan ik 't dan hellepen"--, huilde ze voorzichtig om den slok niet
in te slikken.
"Da's elken nacht zóo. Dat hou ik niet uit... Nou nog maar drie uur
slaap!... Ik hou 't niet uit, niet uit!"
"Laat 'm dan trekken"--huilde ze weer zenuwachtig, met een geluid
dat uit de zieke kies scheen te komen.
"Ben je nou klaar?"
Hij werd kribbig van 't kouwe zeil, waarop-ie met z'n bloote voeten
stond.
"'t Zal nou wel gaan... Zet 't flesch-ie op den stoel."
Nou lag-ie weer, nijdig, klaarwakker, niet meer in staat te slapen
van moeheid.
't Daglicht begon door de gordijnen te schemeren. Dat was de vierde
nacht. 't Zou morgen ook wel zoo zijn, overmorgen ook. 't Was om uit je
vel te springen. Je dee net zoo wijs om je te verdrinken as te trouwen.
..."Dollef!"...
"Wat is d'r nou weer!"
"Zal ik 'm morgen maar laten trekken?"
"Mot je zelf weten!"
"Snauw nou zoo niet... Kan ik d'r wat an doen?"
"Hoe komt 'n mensch an zóó'n gebit!... Je had met 'n rentenier motten
trouwe! Je ruïneert de zaak met je tanden!"
"Kan ik d'r wat an doen."...
"Nou nog blerren ook!... Wil je me met rust laten!... Zal je me
laten slapen! Is 't uit!... Is 't uit!... Ik heb d'r genog van! Wil
je hebben dat 'k d'r uit spring!"
Zachtjes huilde ze onder de dekens.
"Ben je nou klaar?"
Dat kon-ie niet hebben, dat gegrien.
"Huil nou maar niet... Laat 'm dan trekken morgen."
Ze bleef doorsnikken onder de dekens.
"Schei nou uit met je gegrien!"
"'k Wou jou wel 's zien in mijn plaats.... Als 'k 'm morgen
laat trekken, heb ik geen tand meer in mijn mond!... Was ik maar
dood!... Was ik maar dood! Wat doe ik op de wereld!"
Ze was blijkbaar in een zeer melankolieke nachtstemming.
"Wees nou maar stil! Kom nou, dikkert!"
Als-ie dikkert zei, was-ie verteederd.
"'k Kan toch al niks meer eten!"...
"Ga morgen maar naar De Smitt."
"Was 'k d'r maar uit!"
"Kom nou malle dikkert!... D'r zijn toch nog valsche gebitten te
krijgen."
"Wie mot dat betalen?"
"'t Zal wel kommen."
"Al twee jaar beloof je, belóóf je... en nou gaat de laatste
weg!... Wat heb ik an mijn leven! Ach Godogot!"
"Ga nou slapen."
"Slaap jij maar met zoo'n pijn!"
"Dag dikkert!"
"Dàg!"
Met z'n gezicht naar 't houten beschot begon-ie te dommelen, met iets
zwaars in z'n hoofd, met 't lamlendig gevoel van een ding dat hindert,
zonder dat je weet wát het is. Zij lag stil als een muis, de goeie
dikkert. Boven hoorde je iemand schommelen. Dat was de meneer van
de politie, die an z'n werk ging. Die vervloekte kiezen. Nou zag-ie
precies in z'n dommel hoe d'r mond d'r uitzag: 'n rood-zwart hol,
zonder tanden, met nog één kies, als een afgebrande lucifer. Zou d'r
ooit geld kommen voor 'n gebit, voor zoo'n valsch gebit, as je ze
zag in de kastjes bij den tandmeester, gebitten van rooie was met
helderwitte tanden?... Als 't zoo ging as nou, kon Stien nóg wel
een paar jaar wachten... Je schrapte je kapot den heelen dag voor
niks... Knippen lieten de menschen zich haast niet... Wat hield je
over na aftrek van huur en gas?... Most de dikkert nou d'r heele
leven met d'r tandvleesch eten?... 't Was toch belabberd as je 's
Zondags 'n stukkie lekker mager vleesch had en Stien 'n uur dee over
'n hap... Niks kon ze haast eten... Dan die tegenvallertjes... dat
partijtje cosmétique dat-ie zich had laten ansmeren door dien
gladakker van 'n reiziger... Net één stukkie verkocht an den koetsier
van meneer De Bruin... en de rest niet meer te verkoopen zoo zacht
en vet as 't geworden was... Je most maar boffen!... 't Vak was een
hondenbaantje. Een bediende bij Coini verdiende nog meer. Twee jaar
maakte-ie zich nou al den sappel voor 'n stel valsche kiezen. Jawel! De
dikkert had kans om ooit wat te laten kijken as ze lachte...
Dan was-ie den volgenden morgen weer ijverig aan 't schrappen in den
kleinen winkel.
Pietje was bezig den kruidenier in te zeepen. Hij had den
kantoorbediende van driehoog onder handen.
"Mes goed, meneer."
"Best."
"Heb-u gehoord van 't jongetje van den drankwinkel?"
"Nee."
"Dat weet anders de heele buurt..."
"... Nee, niet opscheren."
"Die is gister overrejen."
"Wat?"
"Z'n twee beenen motten gebroken zijn."
"Tetetete."
"Altijd 'n ongehoorzame bengel geweest... Poeder of Vinaigre?... Piet
help meneer even af."
Dadelijk begon-ie aan den kruidenier.
"Goed ingezeept, buurman?"
"Scheer me maar gauw éen keer."
"Zoo'n haast?"
"Me vrouw is alleen thuis."
"Drukte an den winkel?"
"Als alle dagen... Je kan de bakkebaardjes wel wat wegnemen."
Het mes schrapte kalmpjes over het vale, hoekige gezicht van den
kruidenier. Zachtjes streek het over de koonen, onder den dunnen,
langen neus, over de kin. Telkens als het vuile zeepsop op het
stukje papier afgeveegd werd, gingen er vragen en antwoorden heen en
weer. Terwijl had de kantoorbediende van drie hoog zijn gezicht in de
kleine kom gewasschen en droogde zich af aan den éénigen handdoek, die
aan een spijker hing. Tik. Tik. Twee halve stuiverstukken lei die neer.
"Morgen."
"Morgen."
De kruidenier was klaar, doopte drie van z'n dikke vingers in de kom,
keek even in den spiegel, droogde zich haastig af aan denzelfden
handdoek, lei vijf centen op de waschtafel en ging heen.
Pietje stond in een hoek en dronk een kop thee, die-die altijd om
negen uur kreeg. Langzaam slobberde-die met blaasjes en plofjes in
de groote, witte kom.
"Kom nou jongen, schiet wat op!"
"Ja, patroon."
Opgeruimd begon de jongen den vloer te vegen, zorgvuldig alle haren
in de hoeken bij elkaar peuterend tot er een hoopje was van stof en
haar. Netjes dee-die 't op een stuk papier, dat uit het raam werd
gesmeten. Dan ruimde-die de waschtafel op, sierlijk uitstallend den
borstel-voor-iedereen, de kam-voor-iedereen, het vette, doorzweete,
behaarde stukje cosmétique-voor-iedereen, de scheermessen-voor-iedereen
en de blauwe spuitflesch van de dubbeltjes-heeren. Dan begon Pietje an
z'n eigen toilet, smeerde dikke lagen cosmétique op z'n blonde haar,
plakte 't prachtig naar achter en ging Het Volksdagblad lezen, waarop
patroon geabonneerd was. De baas lette heelemaal niet op 'm. Die zat
nog slaperig bij het raam met de tien centen van de twee klanten in
z'n hand. Als dat strakkies maar geen standjes gaf, dat gesoes.