J. H. VAN SWINDEN,

BESCHRIJVING VAN HET

PLANETARIUM VAN EISINGA.

De Schrijver van dit werkje, de beroemde geleerde, Jan Hendrik van

Swinden, geboren den 8 Junij 1746 te 's Gravenhage, waar zijn vader

Advokaat voor den Hove van Holland was, had slechts drie jaren aan

de Hoogeschool te Leiden gestudeerd, toen hij in 1766, en dus op

slechts twintigjarigen ouderdom, beroepen werd tot Hoogleeraar in de

Wijsbegeerte, Logica en Bovennatuurkunde aan Frieslands Hoogeschool

te Franeker. Met voorbeeldigen ijver legde hij zich dáár op de Wis-

en Natuurkunde toe, maakte zich verdienstelijk door belangrijke

reeksen van waarnemingen, betreffende meteorologische, electrische en

magnetische verschijnselen, vormde vele voortreffelijke leerlingen,

en schreef een aantal geleerde werken. Voor Franeker was het dus een

groot verlies, toen hij in 1785 tot Hoogleeraar aan het Athenæum te

Amsterdam werd beroepen. Daar ontwikkelde hij zich in volle grootheid,

en was hij, bij alle omstandigheden en staatsveranderingen, voor de

geleerde wereld en de belangen des vaderlands hoogst nuttig en als

mensch beminnelijk en eerbiedwaardig. Geacht als de vierde in de

rij der groote Natuurkundigen, die Neêrlands roem in de Natuurkunde

bevorderd hebben, mogt het hem gebeuren aan vreemden, op hunnen eigen

bodem, de treffendste blijken te geven van vernuft en geleerdheid,

en onder zoo vele beroemde mannen met luister te schitteren. Hij

overleed den 9 Maart 1823, in den ouderdom van ruim 76 jaren. Het

getal zijner uitgegevene grootere en kleinere geschriften bedraagt

ruim 90. Achttien Akademiën en Genootschappen hadden hem met het

lidmaatschap vereerd. Zijne nagedachtenis werd op eene waardige

wijze gehuldigd door de Hoogleeraren D. J. van Lennep en G. Moll en

onderscheidene Dichters.

J. H. VAN SWINDEN,

BESCHRIJVING

VAN HET

RIJKS-PLANETARIUM

TE

FRANEKER,

van 1778 tot 1780

UITGEDACHT EN VERVAARDIGD DOOR

EISE EISINGA.