De kunst van weven of die om draden zoo te doen kruisen dat zij
een draagbaar weefsel vormen, is een der bewijzen van den overgang
van het wilde tot het beschaafde leven. In koude landen is het
schilderen van het ligchaam of het bedekken daarvan met bont, of
vel of de basten van boomen de hulpbron van een wild volk; maar de
behoefte aan eenige kleeding wordt zoo weinig in tropische streken
gevoeld, dat de zendelingen vergunning vroegen den weverstoel in te
voeren en de inlanders te onderwijzen in alle zaken, die tot hun
gemak kunnen dienen. Zij leerden hen dan voor hunne huizen lijm,
steenen en dakpannen, trappen, vensters en schoorsteenen maken,
ten einde zich beter tegen regen en storm te beveiligen; stoelen,
tafels en keukengereedschap volgden; er kwamen ook rijtuigen om hen
over te brengen, maar bovenal boogden de monniken op den ootmoed en
het welslagen der Indianen in het decoreren der christelijke kerken;
het bouwen en versieren der altaren; het houwen van heilige beelden
en hun algemeen streven om de pracht der geestelijke plegtigheden
te verhoogen.
De kunst van den scheepsbouw maakte groote vorderingen. Op cano's
(in het Indiaansch barotos), die uit een enkelen boomstam waren
vervaardigd en alleen voor het bevaren van rivieren gebruikt werden,
volgden goedgebouwde vaartuigen van verscheidene tonneninhoud, waardoor
een handel langs de kust en door de eilanden werd gevestigd. In den
beginne hadden de planken de geheele lengte van het vaartuig, maar
de verbeteringen uit Europa zijn daarbij langzamerhand ingevoerd,
zoodat de schepen, die tegenwoordig op de Philippijnen gebouwd worden,
niet verschillen van die in het moederland. Wij zagen vele op de werven
aan de oevers van de rivier Agno, en de Indiaansche bouwmeesters waren
begeerig ons schip Magicienne in alle bijzonderheden te onderzoeken,
waarbij de kapitein en de officieren hun zeer beleefd ter hulpe
kwamen, ten einde hen opmerkzaam te maken op de verbeteringen, die ons
vaartuig hun aantoonde. De kosten van bouw, zeide men, dat ongeveer
15 pond sterling per ton bedroegen. De Bella Bascongada, een vaartuig
van 760 ton, dat in Pangasinan was gebouwd, kostte 54,000 dollars,
of ongeveer f 135,000.
Er is weinig gedaan voor de invoering van verbeterde machines
tot fabrikage van weefsels, die van zijde, katoen, abacá gemaakt
worden, en vooral voor de zeer fijne fabrikaten van de vezelen
van het pijn-appelblad, die pinas genoemd worden. Deze worden op
de eenvoudigste werktuigen van bamboes en met een zoo fijnen draad
verwerkt, dat men dien, bij het gebruik er van als fijn gaas, zelfs
voor een togtwind dient te beschermen. De Bisajaansche provinciën,
en vooral de omstreken van Iloilo, zijn het meest beroemd om de
fabrikage van deze schoone stof, die naar de hoofdstad wordt gezonden
om geborduurd te worden, en soms worden fabelachtige sommen voor de
meer bewerkte soorten besteed, zoodat dikwijls 1 à 2 ons goud voor
een klein doekje wordt betaald. In Zebu worden fraaije katoenen
dekens en te Panay eene groote verscheidenheid van verschillende
stoffen vervaardigd.
De Indianen verstaan de kunst hoorn zacht te maken en te bewerken. Van
metalen maken zij zeer fijne zilveren en gouden kettingen, waarvoor
vroeger veel navraag in Mexico bestond; thans geloof ik dat Europesche
juweliers den Indiaanschen werkman hebben verdreven.
Matten zijn een merkwaardig voortbrengsel van de eilanden. Sommige
zijn zeer schoon, in verschillende kleuren en met gouden en zilveren
patronen doorwerkt. Matrassen worden nooit voor bedden gebruikt;
iedereen slaapt op eene mat, die somtijds, niet over het algemeen, met
een laken en een lang zacht kussen is voorzien, dat tusschen de beenen
wordt gelegd en een noodig middel voor eene gemakkelijke rust geacht.
Uit vezelen geweven hoeden en cigarenkokers van verschillende kleuren,
waaronder de witte de kostbaarste en schoonste is, wedijveren met
dergelijke voortbrengselen van de inlanders van Panama.
Der werktuigen, die de Indianen bij de fabrikage gebruiken, zijn op
de eenvoudigste en ruwste wijze zamengesteld.
De sterke drank, vino de nipa genaamd, wordt veel in de Philippijnen
geproduceerd. Vóór 1712 was het een monopolie in de provinciën
nabij de hoofdstad en bragt toen 10,000 dollars jaarlijks op; in
1780 werd de pacht afgeschaft en in 1814 werd de collecte aan de
algemeene administratie overgedragen. Het sap wordt verkregen door
eene holte in het vleezige gedeelte van den palmboom te snijden,
waarin men een bamboesriet brengt, terwijl men daarna den boom over
het vaatwerk bindt, dat het sap moet opvangen. De verkoop van den
nipa-wijn is een monopolie in handen van het gouvernement, waarover de
Indianen zeer en te regt luide klagten aanheffen. Accijnsen, die tot
huiszoeking leiden en met het dagelijksche leven in aanraking komen,
zijn overal en in alle landen als de meest harde en onaangename
vormen van belasting beschouwd. De mensch, van welke kleur ook, is
overal mensch; overal betoont hij, hoezeer in verschillende vormen,
dezelfde afkeer en dezelfde sympathie. De zware hand van bestraffing
en verdrukking rust niet op de Filipinos, maar eene reorganisatie van
de wijze van belasting heffen zou bevorderlijk zijn aan de belangen
en de welvaart van het volk.