Preparado al batalo.
En la bando komenciĝis tia movado, kriado kaj kurado, ke Maksimo eĉ ne
havis la tempon danki la princon. Kiam fine la rabistaro laŭkolone
ekmoviĝis el la arbaro, Maksimo, al kiu oni redonis lian ĉevalon kaj
lian armilon, alrajdis al la princo.
--Nikito Romànoviĉ!--li diris: hodiaŭ vi pagis al mi por la urso!
--Nu, Maksimo Gregòrjeviĉ,--respondis la princo: por tio ni vivas en
la mondo, ke ni helpu unu al alia!
--Princo,--aldonis Ringo, kiu rajdis apud Serèbrjanij: hodiaŭ mi vin
admiris kaj mi pensis: domaĝe estas, ke vin ne vidas la brava viro,
kiun mi lasis apud Volgo! Kvankam li ne estas nobelo, same kiel mi, vi
nepre ekamus lin, princo, kaj li vin ekamus! Ne ofendiĝu, princo, vere,
vi multe similas unu je alia laŭ karaktero. Kiam vi ekparolis pri
sankta Ruslando, kiam ekbrilis viaj okuloj, mi tuj ekmemoris Jermakon
Timofèeviĉ. Forte li amas patrolandon, kvankam li estas rabisto. Pli
ol unu fojon li diris al mi, ke hontinde estas vivi senutile, ke lia
plej granda deziro estas fari bonan servon por la patrolando. Ha! se
hodiaŭ li povus kune kun ni ataki la tatarojn! Li sola valoras pli
multe ol cent aliaj. Kiam li ekkrias: "sekvu min, kamaradoj!" tiam
ŝajnas al ni, ke ni fariĝis pli altaj, pli fortaj, kaj nenio jam povas
nin haltigi, kaj ĉio falas sub niaj batoj. Je Dio, Nikito Romànoviĉ,
vi multe similas je li, tre multe, vi ne ofendiĝu!
Ringo ekmeditis. La princo rajdis malrapide, atente rigardante antaŭen.
Maksimo silentis. Surde sonoris la piedfrapado de l' taĉmento; la
stelplena ĉielo silente kuŝis super la dormanta tero. Longe marŝis la
taĉmento laŭ la direkto, montrata de la tataro, kiun eskortis Ĥlopko
kaj Poddubnij kun seningaj sabroj.
Subite eksonis malproksime strangaj laŭtaktaj sonoj. Tio estis nek homa
voĉo, nek korneto, nek harpo, sed io simila je bruo de kanoj sub la
vento, se nur kanoj povus soni kiel vitro aŭ kordoj.
--Kio ĝi estas?--demandis la princo, haltigante la ĉevalon.
Ringo demetis la ĉapon kaj klinis la kapon preskaŭ ĝis la
selkurbiĝo.
--Atendu princo, mi aŭskultos!
La sonoj fluis laŭtakte kaj malgaje, jen per sonoraj arĝentaj triloj,
jen kvazaŭ bruo de arbaro, balancata de vento, kaj subite ĉio ree
eksilentis.
--Li finis!--ekridis Ringo.--Kiaj pulmoj! Dum duono da horo li blovis
seninterrompe.
--Kio ĝi estis?--demandis la princo.
--_Ĉebuzgà!_--respondis Ringo.--Io simila je nia korneto!
Verŝajne, baŝkiro![84] Kun la ĥano venas ĉiuspecaj azianoj: el
Kazanjo, Astrahanjo, Nogajaj malpiuloj! Jen, li ree ekludis!
Malproksime aŭdiĝis kvazaŭ nova ventekblovo, ĝi formis longajn,
malgajajn kaj belsonajn ruladojn kaj post iom da tempo ĉio finiĝis
subite, kvazaŭ ĉevala ronkado.
--Ha!--ekkriis Ringo: ĉi tiun fojon la rulado estis pli mallonga,
laciĝis la malbenita hundfilo!
Sed ree eksonis la kanto, pli kaj pli sonora, kvazaŭ multe da
sonoriletoj sonis kune kaj seninterrompe.
--Kia gorĝo!--diris Ringo: ĉu ne vere, de malproksime ŝajnas, ke oni
ludas instrumenton, sed nun li faras ĉion per gorĝo. Jen kiel
amuziĝas la malpiuloj!
La malgajajn sonojn anstataŭis gaja kanto, sed ne rusa gajo ĝi estis,
ne rusa malgajo. La kanto esprimis sovaĝan triumfon de nomada popolo,
kun ĝiaj ĉevalaroj, kun bravaj ekskursoj kaj militiroj, kaj migradon
tra novaj kaj ĉiam novaj landoj, kaj sopiron al nekonata
prapatrolando...
--Princo,--diris Ringo: la tendaro devas esti proksime. Malantaŭ la
monteto, kredeble, ni ekvidos la fajrojn. Permesu, ke mi iru kaj esploru
la aferon: por mi ĝi ne estas novaĵo, sufiĉe da tataroj mi vidis apud
Volgo, kaj dume vi donos al la kamaradoj mallongan ripozon.
--Iru, Dio vin helpu!--konsentis la princo. Ringo deĉevaliĝis kaj
malaperis en la mallumo.
La rabistoj ordigis la armaĵon kaj sidiĝis teren, tute pretaj al
batalo. Profunda silento regis en la bando. Ĉiu komprenis la gravecon
de l' entrepreno kaj la necesecon de senescepta obeemo. La sonoj de
ĉebuzgà ne ĉesis, la luno kaj la steloj lumigis la kampon, ĉio estis
paca kaj majesta, nur de tempo al tempo apenaŭ rimarkebla blovetado de
vento ondigis la arĝentkoloran herbon.
Pasis preskaŭ unu horo; Ringo ne revenis. La princo jam komencis perdi
paciencon, kiam subite, du paŝojn for de li, viro leviĝis el la stipo.
La princo ekkaptis sian sabron.
--Silento, princo, silento, jen mi venas!--mallaŭte diris Ringo
ridetante.--Tiel same mi alrampis al la tatara tendaro, kaj mi ĉion
bone esploris: nun mi ne malpli bone konas ĝin, ol mian propran tendon.
Se vi permesos, princo, mi kunprenos dek bravulojn, timigos la ĉevalojn
kaj ankaŭ la tatarojn; kaj vi samtempe, se vi volas, princo, povos
ataki ilin de ambaŭ flankoj, farante kiel eble plej multe da bruo;
tiam, mi estas certa, pli ol duonon da ili ni pereigos. Pardonu, ke mi
donas konsilon, sed nokte ne ĉiu vidas egale bone, kaj kiam la suno
leviĝos, mi plu nenion parolos: tiam vi estos ordonanta, princo, kaj ni
estos obeantaj.
Serèbrjanij bone konis la sperton kaj praktikan saĝon de Ringo, kaj li
permesis, ke li agu laŭ sia plano.
--Karuloj!--sin turnis Ringo al la rabistoj: ni iomete malpaciĝis, sed
al venĝema malpaculo estu elpikita la okulo[85]. Ĉu mi trovos inter vi
dekon da viroj, dezirantaj sekvi min en la tataran tendaron?
--Elektu, kiun vi volas,--respondis la rabistoj: ni ĉiuj estas pretaj!
--Dankon, karuloj: se vi permesas al mi elekti, mi kunprenos jen
kiujn!... Kaj li elvokis el la bando dek virojn...
--Por kio vi iras, Dmiĉjo? Mi vin ne kunprenos, restu apud la princo,
por nia ago vi ne taŭgas. Lasu, karuloj, viajn sabrojn, ili malhelpos
al ni rampi, niaj tranĉiloj sufiĉas. Sed aŭskultu, kamaradoj, vi
devas obei al mi, sen mia ordono nenion faru? Se vi volonte iras kun mi,
vi devas fari nur tion, kion mi ordonos. Se iu malobeos, mi ne indulgos!
--Bone, bone!--respondis la dek elektitaj: kion vi diros, tion ni faros.
Se ni ekiris por sankta ago, ni certe ne malpaciĝos!
--Jen vidu, princo, tiun monteton!--daŭrigis Ringo: de tie oni jam bone
povas vidi iliajn fajrojn. Mi konsilas al vi atendi apud la monteto, kaj
kiam mi timigos la ĉevalojn kaj vi aŭdos kriadon en la tendaro, tiam
ataku la malpiulojn. Kien ili povos iri? Ĉevalojn ili plu ne havos, de
unu flanko ni atakos ilin, de la alia flanko estas rivero kaj marĉo.
La princo promesis plenumi la konsilon de Ringo.
Tiam la ekshetmano kun siaj dek bravuloj foriris kaj baldaŭ malaperis
en la herbo. Estis supozeble, ke ili sin kaŝas tie; sed rigardante pli
atente, oni povus rimarki iom post ioman kaj kontraŭventan movetadon de
la herbo.
Post duono da horo Ringo kun sia deko jam estis apud la tatara tendaro.
Ringo levis la kapon super la densa herbo.
Kvindek paŝojn antaŭe brulis fajro, lumiganta dekkelkajn ronde
kaŭrintajn baŝkirojn. Iuj surhavis multkolorajn ĥalatojn[86],
aliaj--ŝafpeltojn, kelkaj--disŝiritajn kaftanojn el kamela lano. La
longaj ponardegoj staris apude, enŝovitaj en la teron, kaj iliaj longaj
ombroj atingis preskaŭ ĝis Ringo. Kelkmiloj da ĉevaloj, gardataj de
baŝkiroj, sin paŝtis en la apuda stepo. Aliaj fajroj, cent paŝojn de
tie, lumigis sennombrajn feltajn tendojn.
La baŝkiroj ne bone gardis siajn ĉevalojn. Ili estis venintaj de trans
Volgo ĝis Rjazanjo, ne renkontinte eĉ unu kontraŭatakon; ili sciis,
ke niaj regimentoj estis forpermesitaj kaj ke ili renkontos neniun
malamikon; kontraŭ la lupoj ili havis ĉebuzgon kaj kantojn. Kaj kvar
viroj, tenante en la fortikaj dentoj la pintojn de longaj tuboj kaj
pleniginte ĝisekstreme siajn vastajn pulmojn per aero, blovis el siaj
tutaj fortoj. Aliaj helpis al ili per gorĝo, kaj la fajro lumigis
iliajn larĝostajn fizionomiojn, ruĝiĝintajn pro streĉiĝo.
Dum kelkaj momentoj Ringo ĝuis la bildon, ne decidante, ĉu estos pli
bone tuj sin ĵeti kun tranĉiloj en la manoj kontraŭ la baŝkiroj kaj,
profitante ilian konfuziĝon, buĉi ĉiujn senescepte, aŭ fortimigi
antaŭe la ĉevalaron kaj poste komenci la buĉadon.
Ambaŭ planoj estis allogaj.--Jen kia granda ĉevalaro,--li pensis,
apenaŭ spirante: se ni bone ĝin fortimigos, la ĉevaloj disrompos
ĉiujn iliajn tendojn; tiom granda tumulto okazos, ke ili ne distingos
siajn kaj fremdajn. Kaj bone ankaŭ sidas tie la malpiuloj, bonege
sidas! Jen kiel ili amuziĝas, du paŝojn de ili oni povas sidi, sen
esti rimarkita!
Kaj Ringo ne povis preterlasi la okazon buĉi baŝkirojn.
Reŝetò!--li murmuretis al sia kamarado, kaŭrinta apud li: ĉu via
gorĝo fartas bone? Ĉu vi povas bone kriaĉi?
--Kial vi mem ne kriaĉas?--flustre demandis Reŝetò.
--Ŝajne, mi havas raŭkan voĉon!
--Bone, mi povas kriaĉi. Ĉu jam estas tempo?
--Atendu iomete! Alrampu kiel eble plej proksime al la ĉevalaro, rampu
ĝis kiam la ĉevaloj vin rimarkos, kaj tiam streĉu viajn tutajn
fortojn, kriegu kaj pelu la ĉevalaron rekte al la tendoj.
Reŝetò kapjesis kaj malaperis en la herbo.
--Kaj vi, kamaradoj,--murmuretis Ringo al ceteraj kamaradoj: rampu post
mi plej proksimen al la malpiuloj, nur singarde! Ili estas ne pli multaj
ol dudek, kaj ni estas naŭ viroj, ĉiu el vi havos du tatarojn, kaj por
mi restas kvar da ili. Kiam Reŝetò ekkriegos, vi ankaŭ kriegu ĉiuj
kune, kaj ĵetu vin kontraŭ ili! Ĉu vi estas pretaj?
--Jes, jes, ni estas pretaj!--murmuretis la rabistoj.
La hetmano atendis iom da tempo kaj malrapide eltiris el post la zono
sian longan tranĉilon.