Tacca sativa, et sylvatica. _Rumph. amb. tom._ V. tab. 112. 114.
Radix tuberosa, tuberibus pluribus congestis, fibrillas hinc inde
emittentibus.
Folium radicale subsolitarium, petiolatum, ternatum biternatumve,
foliolis laciniato-pinnatifidis, acutis, laevibus, patentibus ad latera
petiolorum subdecurrentibus, dodrantalibus pedalibusve. Petiolus teres,
fistulosus, sulcatus, (in varietate domestica laevis, maculis sordidis
variegatus) basi infima scapum vaginans, patens, laevis.
Scapus semiorgyalis, herbaceus, fistulosus, versus apicem sulcatus,
erectus. Vmbella terminalis sessilis simplicissima. Inuolucrum circiter
heptaphyllum, foliolis bipollicaribus, duobus exterioribus sessilibus,
pinnatifidis, caeteris spatulatis laevibus, lamina subrotunda, apice
acumine brevissimo. Pedunculi {60} quatuor ad octo vsque, fere
longitudine involucri, simplicissimi, subangulati, vniflori, patentes.
Fila octo seu duodecim longissima involucro pluries longiora patentia,
exta umbellam dependentia, intorta, pedunculis interjecta, bractearum
loco adsunt.
CAL. Perianthium superum, hexaphillum, persistens, foliolis ovatis,
acutis, erecto-conniventibus receptaculo insertis, tribus interioribus
latioribus.
COR. _Petala_ sex aequalia, calyce tecta, eoque dimidio breuiora,
fornicata, medio seu collo angustiora.
STAM. _Filamenta_ duodecim brevissima seu vix ulla, petalorum cucullis,
per paria inserta. Antherae oblongae, retrorsum arcuatae, unisulcae in
medio dorsi parieti fornicis petalorum per paria affixae, et ita arcte
approximatae ut binae unicam referant.
PIST. _Germina_ tria conniventia? vel saltim unum trilobum exiguum,
_Styli_ tres brevissimi. _Stigmata_ obcordata biloba.
PER. _Bacca_ sicca, nigra, ovata, rugosa, obsolete angulata, calyce
coronata, trilocularis polysperma, dissepimentis exsiccatis: immatura
hexangularis, carnosa, diametro bipollicari.
SEM. plurima, ovata, compressa, striata, brunnea, pulpa exsiccata
cohaerentia.
Radix Taccae cruda inter amarissimas acerrimasque jure habetur, tametsi
cultura hanc proprietatem aliquanto mitigavit. Rasura radicis crudae,
aqua subigitur, quae continuo abiecta et lotione reiterata, farina
tandem in fundo vasis dejicitur candidissima, amylo simillima, iterum
bis terve abluenda, donec in {61} aqua nulla degustari possiit
acrimonia. Farina ad solem exsiccatur. Prima lixivia sive infusa
sollicite abjiciuntur, cum e radice noxias, immo lethiferas adeo
qualitates in se susceperint. In Taheiti adjacentibusque Societatis
insulis ex hac farina placentam gelatinosam praeparant, sapidam, et
instar Salep, quod ex Orchide Morione (nec non O. militari et mascula)
paratur, bene nutrientem. In Banda, moluccani archipelagi insula ubi
panis e medulla Sagueri arboris factus non abundat, farinam Taccae in
plagulis lapideis prius calefactis compingunt, pinsuntque placentam
sive panem quadratum ipso Sagu meliorem. Vsus medicus huius radices
apud eosdem homines viget, qui eandem emplastri forma vulneribus
profundis, telo vel tribulo inflictis imponunt. Sylvestris varietas
Taccae, phalli speciem parasiticam e radice prodeuntem sustinet, a
Rumphio delineatam, nobis autem non visam. Varietas sativa
taheitensibus _Pia_, sylvestris _e-Vé_ dicitur.