Athrodactylis spinosa _Forst. Charact. gen._ 75.
Radix. Caudices plures descendentes, divergentes, altitudine
semiorgyali supra terram elevati, simplices, teretes, glabri brachii
crassitie, apice, vbi terram intrant, fibris aliquot praediti.
{39} Truncus arboreus bi seu triorgyalis, crassitie femoris, teres
laeuis, annulis eleuatis approximatis notatus, erectus, interdum
ramosus, cortice tenui cinereo, ligno spongioso. Rami subdichotomi,
erecto patentes, saepe diuaricati, teretes, e casu foliorum annulati,
apice foliosi.
Folia terminalia confertissima tristicha vel tetrasticha, sessilia,
ensata, longissima, acuta, extus carinata, aculeis antrorsum versis
confertis in margine et carina vndique spinosa, venis transuersis
rectis carinae perpendicularibus notata, glauca, tripedalia, basi binos
pollices lata.
Pedunculus terminalis, nutans, teres, glaber, bipedalis, Thyrso
decomposito, candido, pedunculis partialibus palmaribus, teretibus
varie ramosis glabris, pedicellis pollicaribus, teretibus,
erectopatentibus, staminibus consitis.
♂. Flores masculi. Bracteae alternae, lanceolatae, tenerae,
erectae, margine serratospinosae, candidae, sesquipedales, florum
thyrsos colligentes, loco spathae.
CAL. nulla.
COR. nulla.
STAM. _Filamenta_ plurima (duodecim ad triginta) pedicellis sparsim
insidentia brevissima. Antherae oblongae, acutiusculae, erectae,
filamentis multo longiores.
♀ Flores feminei in diversa arbore. Folia terminalia quatuor
ensata, dorso et margine serrato spinosa, pedalia, conniventia,
spatharum vices agunt.
{40}
CAL. _Spadix_ terminalis subglobosus fructificationibus numerosis
tectus, viridis, spathis non inclusus. Perianthium nullum.
COR. nulla.
PIST. _Germina_ numerosa, cuneiformia, apice convexa, interdum
tuberculata, receptaculo conico sive globoso insidentia.
_Styli?_ rudimenta aliquot brevissima, in apice cuiusvis germinis vel e
centro prodeuntia vel etiam in quolibet tuberculo germinis, solitarie
dispersa.
PER. Fructis subglobosus, maximus compositus. _Drupae_ numerosae,
cuneate, apice convexae, lateribus angulosae; farinaceae, monospermae.
SEM. Solitarium, ovale, laeve, magnitudine nuclei olivae, in centro
cuiusvis drupae.
Varietates:
α) fructibus tuberculatis discretis. _Hort. Mal_ p. jj. t. 6.
β) fructibus convexis apice discretis, H. M. p. jj. t. 7.
γ) fructibus convexis, trisulcis connatis. H. M. p. jj. t. 5.
δ) fructibus convexis spinosis umbilicatis congestis. H. M. p. jj. t.
8.
Arbor littorea, sabulosa amans, sponte crescit in oris maritimis
insularum fere omnium intra tropicos, etiam demersarum; fructu et
foliis Bromeliae quodammodo similitudinem prae se fert; caudice
singulari, apice tantum frondoso, palmis affinitate jungitur eodem ac
forte maiori jure quam Stratiotes et Vallisneria. Flores masculi
pollent odore fragrantissimo, {41} sed dantur etiam varietates
inodorae. Arabes et Zeylonenses propter hunc odorem Pandanos masculas
colunt; Indorum mulieres, praesertim insulas orientales in habitantium
capillos polline antherarum odoratissimo conspergunt; folia floralia
autem et thyrsi racemulos in cistis inter vestes reponunt. Ternatenses
eosdem flores nondum apertos cum carne et piscibus oleris loco coquunt.
Bandanenses folia vulneribus imponunt, in australis autem oceani
insulis storeae inde fiunt. Fructus in India ab Elephantibus vorantur;
in o-Taheiti et circumjacentibus insulis a pueris exsugillari solent;
si Artocarpus defecerit, etiam adulti iisdem vescuntur. Sunt colore
extrorsum toti aurantii, intus flavi, odorem gratissimum et aromaticum
fragorum vel Bromeliae Ananae spargunt, substantiam pulposo-farinaceam,
saporis primum dulcescentis deinde adstringentis austeri: vires
stypticas iis inesse docuit Rheede in Hort Malab. Fructus taheitensibus
_e-Vara_; flores masculi _Hinanno_.