Die u in 't aensicht derven loven.
357 Wordt een Pion een Koningin,
Daer magh geen Schaeckstuk tegen in.
358 Men suyvert met den Wind het Koren van het Kaf,
De Sonden met de Straf.
359 't Is geen slagh, om een Wolf te nooden,
Om een ander meê te dooden.
360 Soo gaet het met veel saecken:
Men derft wat onrechts doen, om aen wat rechts te raecken.
361 Een Hert, van valsche kunsten vry,
En hoedt sich voor geen schelmery.
362 Een Hert, dat naer sijn Hoofd wil leven,
En lijdt niet, dat men 't raed mag geven.
363 Man! ghy hebt twee Horens aen;
Vrouw! waer weet ghy dat van daen?
364 Een taeye Snel-riem van goed leêr
Geeft een quâ jongen een goê Leer.
364 Mond-beleeftheit is een kost,
Die veel geldt en weinigh kost.
366 En saeyt niet in uw Land
't Saed, dat ter Merckt blijft aen de hand.
367 Wat goê manieren en wat Geld
Maeckt Sonen Jonckers met geweld.
368 Al staet de Schoone Meer[60],
't En doet den Hengst geen zeer;
Maer hy verlieft te meer.
369 Slaet een Ey wel, het groeyter van;
So vaert een Vrouw by een goed Man.
370 Een Paep, een Munnick, met een Exter en een Kauw,
De Duyvel gunn' ick die Juweelen in sijn klauw.
371 'k Geloov' u, Hoentje! dat 's te seggen:
Ick hebb' u daer een Ey sien leggen.
372 Sy sien wel toe, die Kraeyen queecken:
Die sullens' eerst een oogh uyt steecken.
373 Bedeckt u, ghy, maer met een Schild,
En die wil schreewen schreew in 't wild.
374 't Quaed Mes snijdt niet in 't Hout,
Maer in de Hand, die 't houdt.
375 'k Hoor Koeckoeck roepen in der tijd;
Siet toe, dat ghy het niet en zijt.
376 Daer spreeckt een als een heiligh vat,
En heeft vast klauwen als een Kat.
377 Praet van uw eigen pijn;
Laet yeder een de sijn.
378 Het Leêr is 't, dat sich reckt en wijdt,
Maer Hout en kan dat niet--dat splijt.
379 Daer 's vrede tusschen Dief en Dief en Guyt en Guyt,
Noyt en piekt d'eene Kraey aen d'ander d'oogen uyt.
380 Met sijn quaê Oogen te genesen
Schijnt onse Schout verdooft te wesen:
Hy voelde wel, wat ick hem gaf,
Maer wat ik seg, daer weet hy weinig af.
381 Denckt, wat ghy doet, so lang ghy hoeft,
Maer en vertrouwt op geen geboeft.
382 De Dief meent, waer hy by is,
Dats' alle zijn als hy is[61].
383 Soo gy uw Kind geeft quaed voor quaed,
Denckt, dat het naer het Gasthuys gaet.
384 Wat magh God Amandels geven,
Daer de tanden een begeven?
385 Dien de Tanden meer niet kunnen,
Siet men God wel Boonen gunnen.
386 Siet, wie u wat gegeven heeft,
De gift gelijckt aen diese geeft.
387 Gaven sonder spreken
Konnen Rotsen breken.
388 Een quaê Gift kan vier handen krencken,
Twee diese nemen, en twee and're diese schencken.
389 Geef m' een Stoel, daer ick op rust';
'k Weet, waer te leenen als 't my lust.
390 Thoont my een Klaverblad van tween, ick sal u thoonen,
Waer ghy een Meisjen moogt verkiesen uyt veel schoonen.
391 Hoe ghy liever Leven leeft,
Hoe ghy meer voor vallen beeft.
392 Leert geven en houden,
Soo blijft ghy behouden.
393 Ick hebb' geen recht van Wraeck
Van wie 't zy; 't is Gods saeck:
Moet ick my van een Herder wreken,
Mijn Hoofd is daerom niet te breken;
Dat laet ik Sneeuw en Regen doen,
Die sullen 't wel te degen doen[62].
394 Soo u de Duyvel niet en dient,
Wacht u van een versoenden Vriend.
395 Onder Coiffe[63] en onder Huyck,
Meestal eenerhande pruyck:
Ofse bruyn is, ofse blanck is,
't Is soo breed schier, als het lanck is.
396 Daer schuylt wel onder een goed Kleed
Een Booswicht, dat men 't niet en weet.
397 Men siet haest aen een Kalf sijn wesen,
Wat dat het voor een Os sal wesen.
398 Die op de Feest de Bruyd het Huys afwinnen,
Zijn Sotten en Sottinnen.
399 Een Roover, die een Roover heeft verwonnen,
Voor all' sijn buyt en krijght niet als de Tonnen.
400 Diens brood ick breeck,
Diens lof ick spreeck.
401 Een duym-breed op 't Rapier, een hand-breed op de Lans,
Is in 't gevecht een groote kans.
402 Van waer zijt ghy, brave quant?
Van mijn Huysvrouws Vaderland.
403 Daer m' uyt tapt en niet in en giet,
Daer gaet het vaetjen haest te niet.
404 Twee Koffers had een Vent van amoureusen kop,
't Een liet hy open staen, het ander brack m'em op.
405 Alle dingen op sijn pas:
Denckt wat langh, en doet wat ras.
406 Daer mijn Beursjen hanght op zy,
Houdt mijn Wijfjen meest van my.
407 Zy komen ons van buyten,
Die ons ten huyse uit fluiten.
408 Die wel lijdt, is een moedigh man;
Een kloeckert, die wel hooren kan.
409 Groote Vieren aen den Haerd,
Kleine Schueren vol gegaêrt.
410 In groot water groote Vissen;
Past maer, niet uw grond te missen.
411 Van eten rakender veel duysenden ter dood;
Van hondert duysenden niet één van hongers-nood.
412 Ontsiet de lieden die veel spelen,
En met uw meerder te krackeelen.
413 Schouwt mannen-volck, dat slecht gebaerdt is,
En Wind, die door een spleet vergaêrt is.
414 Weest op uw hoed', 't is sorghlick, om te gaen
Met Mensch of Hond, die geen geluyd en slaen.
415 Een Knecht, die grommelt en suer siet,
En is de beste Dienaer niet.
416 Tast gh' uw getroude Vrouw of een Salaetjen aen,
Twee beetjens en niet meer, en daermêe laetse staen.
417 Wacht u seer voor quade Vrouwen,
En van goede te betrouwen.
418 Van de Hand af tot de Lip,
Heeft men altemet wel slip.
419 Gelijck Sout uyt See-water spruyt,
Soo geeft de Vrouw de boosheit uyt.
420 Vóór sien ick 't volck sich vatten
Als Honden doen en Katten;
Van achter soet en fijn,
Als Broeders konnen zijn.
421 De Vijgen en Noten
Zijn goede Lands-genoten.
422 Of ziedt de Sneew òf doetse stampen,
Daer komt maer Water uyt en dampen.
423 Van 't stille Water wacht u vry,
Het loopende gaet haest verby.
424 Van Hoeren en van as-graeuw laken,
't Best, daer men bestkoop aen kan raken.
425 Voor toornigh volck weest somtijds bang;
Voor Swijgers al uw leven langh.
426 Lange mijlen leggen
Tusschen doen en seggen.
427 Die 't scherp end van den Trecht[64]
In 't Vat steeckt, neemt het recht.
428 Voor Brand bewaert men licht sijn vel,
Maer voor een Booswicht niet soo wel.
429 't Water komt al verr' van daen,
Dat den Molen om doet gaen.
430 't Is altijd winst,
Van 't quaed het minst.
431 En denckt geen Vriend soo goed,
Dien ghy getuyge neemt van 't quade dat ghy doet.
432 Het quaed, daer yemand meest voor vreest,
Is menighmael sijn Dood geweest.
433 Gaet op 't getal niet liggen slapen,
De Wolf eet wel getelde Schapen.
434 En wilt noyt Vechtelingen by zijn,
Wilt ghy Getuyge noch Party zijn.
435 Van mijn Gevaêrs Brood aen mijn Pil[65],
Een stuck soo groot als hij self wil.
436 Goed' of quade, hoese komen,
Stelt noyt geen geloof in droomen.
437 Weest op u hoê,
En wacht u koe,
Voor een beroyt Soldaat,
Die sonder Mantel[66] gaet.
438 De Tong, die lieffelick wel spreken kan,
Maeckt een Verrader tot een eerlick Man.
439 Van veel geswets niet veel verheugens,
Van lange Reisen lange Leugens[67].
440 Van den Ouden
Raed behouden.
441 Of hy een Ezel wat gelijck is,
God gev' my maer een Man, die rijck is.
442 Laets' haer' lust met seggen boeten,
Die mijn aelmoes eischen moeten.
443 Den Hemel stae ons by, daer Meisjens kundigh zijn
In konst van Waerseggen, en Vrouwen in Latijn.
444 Voor een jong Bidder en een ouden Vaster,
Houd' ick mijn Mantel meestendeel wat vaster.
445 't Is by de Kaers noch meer noch min:
Een Joffer of een Ezelin.
446 Den Hemel will' den goeden,
Tot aller tijd behoeden,
Van een niew Officier,
En van een oud Barbier.
447 't Beurt, dat een Vaêr, die Heiligh leeft,
Een Duyvel tot een Soontjen heeft.
448 Hetzij met Hoy,
Hetzij met Stroy,
Hebb' ick mijn meugh gekregen,
Aan 't Voêr is niet gelegen.
449 Weest op uw hoê voor een geteeckent Man,
En voor een Vrouw, die tweemael trouwen kan.
450 Is 't Veulen schorft en weinigh waerd,
Noch werdt het wel een lustigh Paerd.
451 Die meer niet als een Boon en geeft,
En is niet schuldigh[68], is beleeft.
452 Een Man, die altoos neêrwaert siet,
Betrouwt uw Capitaeltje niet.
453 Die luy blijft leggen op sijn nest,
Sijn Capitaeltje voelt het best.
454 Noyt goê Pijl, sonder bocht,
Uyt Verckens Steert gewrocht.
455 Hy werdt het, of hy is beroyt,
Die d' Asch vergaêrt en 't Meel verstroyt.
456 Twee quaede tegen een gestelt,
Die eerst toe slaet, behoudt het veld.
457 Van een quaed hout,
Noyt goede bout.
458 Van eenen lap quaed Laecken,
Is noyt goed Kleed te maecken.
459 Hebt gh' een gehangen man verlost,
Hy soud u hangen als hy kost.
460 Is 't wijntjen in,
Elck seght sijn sin.
461 Ten einde van de Sop,
Gaet oock de Lepel op.
462 't Is een goê les voor groote Heeren:
Na 't schrappen valt er niet te scheeren.
463 Van dat het niew huys is gemaeckt,
Siet toe, dat ghy der uyt geraeckt.
464 Het Stroo is binnen,
Ouw Wijfs, aen 't spinnen!
465 In mijn geboort liet ick mijn schreyen hooren,
De reden werdt noch alle daeghs geboren.
466 Wy kregen Kleêren om de Lenden,
Soo quam het, datw' ons niet en kenden.
467 De Tongh is als een Blind' op straet,
Die haer geleidt, heet Goede raed.
468 Sulcke Waer uyt sulcke hoecken;
Sulcke Feesten, sulcke Koecken.
469 De Pap en 't Meel zijn all' gelijck:
Van sulcken Stoff komt sulcken Slijck.
470 Van uw Vyand, van uw Vriend,
Geld in handen als 't u dient.
471 Soo van uw Vrouw, als van uw Vrind,
Gelooft al, dat ghy waer bevindt.
472 Hebt ghy schulden die vermeeren?
Looght ghy noyt, ghy sult het leeren.
473 Soo ghy te Paeschen schuldigh zijt,
De Vasten valt geen lange tijd.
of
Hebt Geld te Paeschen uyt te tellen;
U sal geen lange Vasten quellen.
474 Uyt slechten praet
Wel goeden raed.
475 Die tot het Beecksken gaet, en niet daer 't Beecksken spruyt,
En haelter niet als slijck, in plaets van water, uyt.
476 Verlaet uw Huys en komt in 't mijn;
Ghy sulter niet seer lustigh zijn.
477 Laet ons niet fier op Vaêr of Grootevaêr of Oom zijn:
De rechten Adel is, soo wy maer selver vroom zijn.
478 Ick liet volck in mijn werck,
En gingh self naer de Kerck.
479 Wat seght ghy, Meester, salder Haer op komen?
Waer 't maer het vel, het waer goed meê genomen[69].
480 Doen al wat men seggen kan,
Is geen werck voor alle man.
481 Een Vriend, die gh' u geheim gelooft[70],
Staet met de Voeten op uw Hoofd.
482 Het Huys is wel beheert,
Daer maer één in verteert.
483 Prijst een Vrouw haer schoone kaken,
Wilt gh' er een Sottin af maken.
484 Seght my, met wien ghy omme gaet,
'k Sal seggen, wat ghy doet en laet.
485 Spreeckt een Loogen, wilt ghy maecken
Aen de Waerheit te geraecken.
486 Wilt gh' uw eigen Goed vergeten,
'k Sal 't u niet eens danck sien weten.
487 't Geld van een gierigh hert
Gaet tweemael aen de Mert.
488 Geld en Verstand en menschen-Trouw,
Veel minder dan men dencken souw.
489 Godt gev' my, in proces te treden
Met lieden van verstand en reden.
490 God is 't, die de genesingh geeft,
De Doctor, dieder Geld af heeft.
491 God doet geen klachten die men hoort,
Maer houdt wel, dat hem toebehoort.
492 Seght vrylick uw bescheit,
Maer niet wie 't heeft geseît.
493 De Melck sprack tot den Wijn:
«Vriend, ghy moet welkom zijn!»
494 De Pan sprack tot den Ketel: «fy!
Wat doet het swartgat hier by my?»
495 Een Geck sprack alle dese woorden,
Maer 't was geen doove diese hoorden.
496 Te Roomen weetm'er van:
Spint eerst, Vrouw! en eet dan.
497 't Is een seggen van oûw' Wijven:
Houdt de pelsen van uw lijven.
498 Men houdt u voor een eerlick man:
Hand over Hert, wat isser van?
499 Het oude waere Spreeck-woord seît:
De Voeten gaen, daer 't Hert haer leidt[71].
500 De Boosheit is een dobbel quaed,
Die onder schijn van Vrientschap gaet.
501 Als 't Geluck niet med' en doet,
Helpter Neerstigheit noch Spoed.
502 Daer eene Duyt sich vinden laet,
Soeckt, of die een alleenigh gaet.
503 Wijn in de huyd,
Verstand daer uyt.
504 Tot de Poort toe duert de rouw
Van een overleden Vrouw.
505 Meest sult ghy 't soo bevinden:
Veel Kind'ren, weinigh Vrinden.
506 Die goede Potten breken kan,
Behoudt er goede Scherven van.
507 't Was daer sich een Geck verliep,
Daer de Wijse raed uyt schiep.
508 Daerder veel pist te gelijck,
Werdt het Sand wel haest tot Slijck.
S09 Daer geen eer en is,
Daer geen zeer en is.
510 Daer een Deur werdt toegedaen,
Sal een ander open gaen.
511 Waer henen ghy u wendt en gaet,
Maeckt, dat ghy met bekenden gaet.
512 Daer 't niet en roockt,
Wert niet gekoockt.
513 De Schaemt' om veer,
Geen Deughden meer.
514 Daer de Koningh niet en is,
Loopen alle soeckers mis.
515 't Is genoegh, als ick my hoê
Voor het gen' ick selver doe.
516 De Luyaert seght: «'k wil slapen gaen,
Goê tijdingh komt van selver aen».
517 Vertrouwt twee Waerseggers in al uw onderwindingh,
Den eenen heet Vernuft, en d'ander Ondervindingh.
518 Roof-vogels zijn noch vrinden,
Noch veel by een te vinden.
519 Twee goede Eelten heb ick, daer ick hoor:
Een in mijn Mond, het ander in mijn Oor.
520 Tot een paer Hoenders en een Haen
Gaet al, dat aen een Paerd kan gaen.
521 Twee slechte Mael-getijden,
Kan eene Maegh wel lijden.
522 Daer de Wat'ren diepste gaen,
Komt het minst gerucht van daen.
523 Daer teeringh boven neeringh gaet,
Weet, dat de saeck op 't vallen staet.
524 Daer d' oude lieden geerne gaen,
En staet het jonge liên niet aen.
525 Maeckt een end van krullen, Neel!
Die veel spiegelt, spint niet veel.
526 Men slaept wel met een weinigh pijn,
Maer met veel schulds en wil 't niet zijn.
527 Mest uw Terw met Duyven-mest,
't Land betaelt het al in 't les.
528 't En kan niet zijn, de man moet rasen
Die teffens suygen wil en blasen.
529 Gaet liggen in uw Bedd' van Sieckt' of van Verdriet,
Ghy sult haest weten, wie uw Vriend is, en wie niet.
530 Te bedd', en overslaet[72]
Wat dat uw huys aen gaet.
531 Brengt Aerd op Aerd, ghy sult vernemen,
Hoe dat de Brood-korf toe sal nemen.
532 Men vindt aen alle kanten
De Son, en Schouts Trauwanten[73].
533 Ezels min begint met smijten
En met bijten.
534 Tot het minnen en het winnen
Groot geweld en kloecke sinnen.
535 Lange ooren, lange rocken,
Moet men meesteren met stocken.
of
Men moet Ezelen en Vrouwen
Bey met Stocken onderhouwen.
536 Die gierigh is en rijck,
Heeft Vriend noch Vriends gelijck.
537 Hoe de gierige meer heeft,
Hoe hy meer in armoê leeft.
538 Op wel geneeren
Past rustigh teeren.
539 Het goed en 't quaed
Blijckt aen 't gelaet.
540 Een Geck, indien hy swijgen kan,
Gaet uyt voor een verstandigh Man.
541 Die goê betalingh doet,
Beërft een anders goed.
542 Schort het u aen een goed Soldaet,
De Ploegh is 't, daer hy achter gaet.
543 Het Land, dat vet en vruchtbaer is,
Soo 't niet en rust, soo draeght het mis.
544 De Slack, om 't suer gesicht van quelling t'overkomen,
Heeft voor twee Oogen een paer Hoornen aengenomen.
545 Dien ghy voor uw Vyand telt,
Wenscht hem al sijn goed in Geld.
546 't En is noch Hengelroê, noch Visscher die 't beschickt,
't Bedrogh is in het Aes, daer 't Visken aen verstikt.
547 Dry dagen duren Noorde-Winden,
Wanneerse haer geweld ontbinden;
Maer blasen sy met all' haer macht,
Soo durens' er wel meer als acht.
548 Het Konijn en het Patrijs
Saust men al op eene wijs.
549 De wond in 't Hert gegaen,
Daer is geen helpen aen.
550 Een aelmoes, die men doet,
En mindert Bors noch Goed.
551 De Lust maeckt schoon en fris,
Dat vuyl en leelick is.
552 Is 't heel warm weêr,
Kleedt u te meer.
553 't Opschicken quam my juyst niet eens in mijn gedachten,
Als ick Volck t' mijnent kreegh, daer op ick niet en wachten.
554 De Penningh maeckt
Den Man volmaeckt.
555 Men kan geen Tanden heelen
Met Luyten en met Veêlen.
556 Die 't verdrincken is ontkomen,
Past op 't ondiep van de Stroomen.
557 De Mis en is geen Heiligheit,
Maer doet mirakel, waerse leît.
558 De cure[74] is goed, den Dokter komt de eer:
De Man is dood, hy voelt geen Kortse meer.
559 Indien de Monick bidt[75] om Brood,
Hy neemt wel Vleesch in tijd van nood.
560 De Liefd' en seght noyt, noch het Vyer:
Past op uw werck en gaet van hier.
561 De Wind-hond, op sijn pas, leght meer weghs af,
Dan 't Joffer-hondeken doet op sijn draf.
562 Al doense niet veel zeer de slagen van de Pan,
Het Vel versenght en kist er van.
563 Die wel gevoedt en vol is,
Past op geen Vriend, die hol is.
564 Honighraet werdt soet gesmaeckt,
Maer de Bie steeckt, die hem maeckt.
565 Het is de kloeckste Soon die leeft,
Die kennis van sijn Vader heeft.
566 Van den Muyl en 't Bastaert-kind,
Alle daegh een niewe quint.
567 Die op sijn eere let,
Blijft van een anders bedd'.
568 De Man kan voor het Vyer, de Vrouw voor 't Vlas uyt gaen:
Dat blaest de Duyvel aen.
569 Verliest een Jongman van sijn Geld,
Hij wordter wijs af[76] met geweld.
570 Een man, die word voor rijk gehouwen,
Kan met den naem sijn Soon uit trouwen.
571 Weet dat de Gast, en dat de Vis
Den derden dagh aen 't stincken is.
572 De Roock, de Vrouwen, en de Gooten,
Zijn 't die de Mans ten huys uytstooten.
573 De niewe Kruyck is eer
Aen 't drincken, als haer Heer.
574 Wilt ghy, dat ick speel?
Goed Spel, en niet veel.
575 Eerst van de Naelde tot het Ey,
Van daer aen 't Osken in de Wey,
Van 't Osken hoogh en droogh gehangen,
Dat zijn der Dieven eigen gangen.
576 De Wolf soeckt noch een Lam,
Daer hy het eerste nam.
577 De Wolf en eet niet al, wat hy wel geeren at,
Hy eet maer, wat hy vat.
578 De Wolf verliest sijn tanden wel,
Maer blijft van aerd al even fel.
579 Een oude Wolf die quaed is,
En huylt niet, dan als 't laet is.
580 De Sot pronckt met sijn Hoornen als een Hert,
De Wijse draeghts' onsichtbaer in sijn Hert.
581 Door de straffe die wat raeckt,
Werden Gecken wijs gemaeckt.
582 Die 't qualick weet te halen,
En sal noyt wel betalen.
583 Men meestert een quaed Oogh
Best met den Elleboogh.
584 Het Ongeluck komt met arm-vollen aen;
Met klein hand-volletjens siet men 't vergaen.
585 De boos' helpt goeden in 't verdriet;
Maer sijns gelijck en derft hy niet.
586 't Quaed, dat uw Mond ontschoot,
Valt in uw eigen Schoot.
587 De Quellingh raeckt met troosten uyt den weegh,
Maer Voorspoeds-pack draeght niemand niet ter deegh.
588 Wewenaers zijn meer bemint
Met één Oogh, als met één Kind.
589 De booste van 't getal
Is ruchtighste van all',
En breeckt een yeders ooren,
Om dat m' hem aen sou hooren.
590 De beste Teerlingh-worp van velen
Is, met geen Teerlingen te spelen.
591 Meloenen en Vrouwen
Zijn qualick te schouwen.
592 Die een Vrouw keuren wil, of een Meloen,
En kan 't niet beter als by 't steert-stuck doen.
593 Van de Logen gaet geen tol af;
Daerom iser 't Land soo vol af.
594 't Is de schuld van 't Knechtjen niet,
Dat het Meisken naer hem siet.
595 Weet, dat u Knecht of Vriend
Noch arm noch rijck en dient.
596 Over asers[77] moeten 't weten:
Van veel-eten komt niet-eten.
597 De Muys, die maer één gat en kent,
Is van de Kat haest overrent.
598 't Kind krijt om 't goede dat men 't deê;
Ouw' lieden krijten om haer wee.
599 De Boeren en de Note-boomen
Zijn best met stocken t' overkomen.
600 Hebt gh' één Officie t' uwer eer,
Gh' hebt een Officie en wat meer.
601 Niew backen Brood, al heet, al warm,
Veel in de Hand, niet in den Darm.
602 Daer 't Brood is opgegaen,
Is heel 't gelagh ontdaen.
603 Eet op, en haest u wat met verschen Vis,
En met uw Dochter soose houwbaer is.
604 Al wisselt schoon de Vos sijn Vel,
De Vossenaerd blijft evenwel.
605 Een luye lêge Geck
Leeft altijd in gebreck.
606 Op 't hamer-klappen slaept des Smits Hond aller best,
Het klapper-tanden maeckt hem wacker in sijn nest.
607 Soo doet des Thuynmans Hond:
Hy magh geen Kool, en houdts' een ander uyt den mond.
608 Koopliên by nacht, past dat ghy voor u siet:
Een ouden Hond bijt nemmermeer om niet.
609 't Geluyd, dat oude Honden slaen,
Is als een raed van goed vermaen.
610 Met Maten en Gewichten
Is alle scheel te slichten.
611 Geen mis soo goed,
Als 's Land-Heers voet.
612 Weinigh praets is Goudsgelijck,
Veel en is niet meer als slijck.
613 Die niet voorwaerts uyt en siet,
Blijft te rugg' en voordert niet.
614 Die 't Peerd dreight en niet en slaet,
Doet het tweederhande quaed.
615 Die altoos leert en noyt en vat,
Die vat wel, hoe ick 't meen, en wat.
616 Die 't suer en onrijp eten moet,
Sal weêr genieten 't rijp' en soet.
617 Die naer twee Hasen
In 't Veld wil rasen,
Vanght somtijds eenen,
En veeltijds geenen.
618 Die sich van de bruyd wil wreken,
Kan hy wel van 't hylick spreken?
619 Die gevallen is in 't slijck,
Wenscht een ander sijnsgelijck.
620 Die Monick is geweest en werdt[78] een Abt daer naer,
Weet, wat de Monicken doen achter den Altaer.
621 Die 't Reaeltjen kan verdienen,
Mach sich van 't Reaeltjen dienen.
622 Die den Hond sijn aers moet soenen,
Hoeft sijn Mont niet seer te boenen.
623 Die de Leeuwerck wil verlacken,
Moet sich vroegh ten bedd' uyt packen.
624 Heeren! leert het wel onthouden:
Die de Wet maeckt moetse houden.
625 Die de Rent van 't huysken treckt,
Magh 't doen helpen daer het leckt.
626 En veeght gh' u niet te degen,
Ghy moet u tweemael vegen.
627 't Luydt seldsaem, maer 't is goed bescheet:
Die niet en twijffelt, niet en weet.
628 Meet een sijn selven niet te recht,
De Maet-stock wert hem opgeleght.
629 Die Huys noch Hof en heeft van 't sijn,
Kan all' de werelds Buerman zijn.
630 Die betaelt al wat hy moet,
Al het ovrigh is sijn goed[79].
631 Die de Hand heeft in het deelen,
Kiest het slechtste niet van veelen.
632 Die verliest, sal blijven spelen,
Als 't de winner wil bevelen.
633 Die sijn Geld in 't spel derft wagen,
Heeft geen moet op Geld te dragen.
634 Het Brood heel licht, de Kaes heel swaer,
Is weder-zijds de beste waer.
635 Die ras belooft en traegh voldoet,
't Berout hem, dat hy 't geven moet.
636 Hebt g' een gelasen[80] Dack, dat langh moet dueren,
Werpt niet met steenen tegen uw gebueren.
637 De Koning gaet, als alle man,
Niet waer hy wil, maer waer hy kan.
638 Als de Schuyt is over 't Meer,
Denckt men aen den Sant[81] niet meer.
639 Is uw Barbier wat onervaren,
Ghy sult hem Haer noch Huyd sien sparen.
640 Spreeckt ghy van een Guyt te Roomen,
Stracks sal hy te voorschijn komen.
641 De Mus en is niet wel gebeckt,
Indiens' haer eigen nest ontdeckt.
642 De Dronckaerd volght des Kickvorschs pad:
Van 't droogh af springht hy in het nat.
643 Der kindren dienst is klein van kracht;
Maer 't is een geck die hem veracht.
644 Magh de Son my maer beschijnen,
'k Sal my om de Maen niet pijnen.
645 Tijd doet het zeer verteeren,
En niet des Meesters[82] smeeren.
646 Een Schalck en vindt niet[83] lichter, dan
't Bedriegen van een gierigh Man.
647 Een Jonghman daer, een oud Man hier,
Sy liegen al op een manier.
648 Als oud Stroo eens komt aen te gaen,
En isser niet wel lessen[84] aen.
649 De Wijngaerd plantet[85] d' oude Man,
De jonge pluckt de Druyf daer van.
650 Past maer een oud Man op sijn malen,
Hy kan tot honderd jaer toe halen.
651 Den Oven, en ouw' lieden darmen
Zijn door haer monden te verwarmen.
652 De Winden, die de hooge locht doorwaeyen,
Doen niet den Toren, maer den Weerhaen draeyen.
653 Nuchteren en leêgh,
Hoort geen Maegh ter deegh.
654 Als de Wijn het Hoofd doet blosen,
Gaet het herte sonder Hosen[86].
655 Sendt een wijs Man over al,
En beveelt hem niemendal.
656 Werdt ghy van de Locht met kind,
Vriend! soo baert ghy niet als Wind.
657 In 't goede Jaer is Koorn maer Hoy,
In 't quade maeckt ghy Koorn van Stroy.
658 Een vroom Man kan sich wel ontgaen,
Daer hy een Kist vindt open staen.
659 Daer sit tot[87] een ryck gierigaerd
Een Duyvel, die de Kas bewaert.
660 Soo ghy wilt wijs zijn, deelt geen Peeren,
In jock noch ernst, met groote Heeren.
661 Noyt Raeds-vergadering en stond,
Men vonder eenen rooden Hond.
662 Men komt op alle Wegen
Beslijckte gaten tegen.
663 Daer de Meester fluyten kan,
Werdt gefluyt met alle man.
664 In 't huys van onsen Adriaen,
Vermagh de Hen meer als den Haen[88].
665 In Smitswinkel, meestendeel,
Mes en Beitel sonder steel.
666 Voor des Mans huys, die een goed ambacht kan,
Verschijnt den Honger wel, maer blijfter van.
667 Waer de Speelman Vaêr is,
Danst het al, dat daer is.
668 In 't Huys, dat een goed Man bewoont met een rijck Wijf,
En heeft Hy nemmermeer, Sy altoos 't hoogh bedrijf.
669 Zijt gh' ergens met den Man oneffen,
Past vrede met de Vrouw te treffen.
670 In 't Huys, daer de Blinde woont,
Wert de Slimste wel gekroont[88].
671 Daer het Huys vol voor-raeds leît,
Is de Maeltijd haest bereidt.
672 In 't niewe Huys een vast verdriet:
Die 't niet en brenght, en vindt er niet.
673 In de Jacht en in de Min,
Als men wil soo raecktm'er in;
En als men kan,
Soo raecktm'er van.
674 In krackeel
Toomt uw' keel.
675 In 't overslaen van allerley begin
Bedenckt' veel wegen, en gaet éénen in.
676 Aen den Gangh en aen den Dronck
Kent men Vrouwen, oud en jonck.
677 Tot in 't Scharlaken laken,
Kan een quaê slagh geraken.
678 Met de schoonste stoff in d'oogen,
Werdt men allerlichst bedrogen.
679 Men werpt het Net vergeefs om Vis
In 't Water, daer geen Vis en is.
680 Onder Volck van boosen aerd,
Alle daegh de Wet[89] vergaêrt.
681 De Knecht dient, en de eer
Komt niet als op den Heer.
682 Neemt maer een Besem-stock, en schickt hem op,
Het sal een Jongman schijnen als een Pop[90].
683 Weest welkom, Maymaend! zijt ghy daer?
Ghy, beste Maend van 't heele Jaer!
684 Men siet geen Vyer of het verblijdt,
In Somer en in Winter-tijd.