Anco regnante Lucius Tarquinius, Tarquiniis, ex Etruriae urbe,
profectus, cum coniuge et fortunis omnibus Romam commigravit. Additur
haec fabula: advenienti aquila pilleum sustulit et super carpentum, cui
Tarquinius insidebat, cum magno clangore volitans rursus capiti apte
reposuit; inde sublimis abiit. Tanaquil coniux, caelestium prodigiorum
perita, regnum ei portendi intellexit; itaque, virum complexa, excelsa
et alta sperare eum iussit. Has spes cogitationesque secum portantes
urbem ingressi sunt, domicilioque ibi comparato Tarquinius pecunia et
industria dignitatem atque etiam Anci regis familiaritatem consecutus
est; a quo tutor liberis relictus regnum intercepit et ita
administravit, quasi iure adeptus esset.
Tarquinius Priscus Latinos bello domuit; Circum Maximum aedificavit; de
Sabinis triumphavit; murum lapideum urbi circumdedit. Equitum centurias
duplicavit, nomina mutare non potuit, deterritus, ut ferunt, Atti Navii
auctoritate. Attus enim, ea tempestate augur inclitus, id fieri posse
negabat, nisi aves addixissent; iratus rex in experimentum artis eum
interrogavit, fierine posset quod ipse mente concepisset; Attus augurio
acto fieri posse respondit. "Atqui hoc" inquit rex "agitabam, num cotem
illam secare novacula possem." "Potes ergo" inquit augur, et rex
secuisse dicitur. Tarquinius filium tredecim annorum, quod in proelio
hostem percussisset, praetexta bullaque donavit; unde haec ingenuorum
puerorum insignia esse coeperunt.
Supererant duo Anci filii, qui, aegre ferentes se paterno regno
fraudatos esse, regi insidias paraverunt. Ex pastoribus duos
ferocissimos deligunt ad patrandum facinus. Ei simulata rixa in
vestibulo regiae tumultuantur. Quorum clamor cum penitus in regiam
pervenisset, vocati ad regem pergunt. Primo uterque vociferari coepit et
certatim alter alteri obstrepere. Cum vero iussi essent in vicem dicere,
unus ex composito rem orditur; dumque intentus in eum se rex totus
avertit, alter elatam securim in eius caput deiecit, et relicto in
vulnere telo ambo foras se proripiunt.
#VI. Lûcius Tarquinius Prîscus, Rômânôrum rêx quîntus# [[as printed]]