In nomine Domini nostri Jesu Christi. Ego Patricius humilis
servunculus Dei, anno incarnationis ejusdem quadringentesimo vigesimo
quinto, in Hiberniam a sanctissimo papa Cœlestino legatus, Dei gratia
Hibernicos ad viam veritatis converti. Et cum eos in fide catholica
solidassem, tandem in Britanniam sum reversus, ac, ut credo, duce Deo,
_qui vita est et via_ (_Joan._ XIV, 6), incidi in insulam _Ynswytryn_,
in qua inveni locum sanctum ac vetustum, a Deo electum et
sanctificatum, in honore intemeratæ Virginis Dei genitricis Marias.
Ibique reperi quosdam fratres rudimentis catholicæ fidei imbutos, et
piæ conversationis, qui successerunt discipulis sanctorum Phagani et
Diruviani, quorum nomina, pro vitæ meritis, veraciter credo scripta in
cœlis (_Philip_. IV, 5). Et quia in memoria æterna erunt justi
(_Psal_. CXI, 7), cum eosdem fratres tenere dilexissem, eorum nomina
scripto meo redigere volui, quæ sunt: Brumban, Hyregaan, Bremwal,
Wencreth, Bantommeweng, Adelwolred, Loyor, Wellias, Breden, Swelwes,
Hinloernus, et alius Hyn. Hi cum essent nobilibus orti natalibus,
nobilitatem suam fidei operibus ornare cupientes, eremiticam vitam
ducere elegerunt. Et quoniam inveni eos humiles ac quietos, elegi
potius cum illis abjectus esse, magis quam in regalibus curiis
habitare (_Psal_. LXXXIII, 11). Sed quia omnium nostrum _erat cor unum
et anima una_ (_Act_. IV, 32), elegimus omnes simul habitare, comedere
et bibere pariter, et in eadem domo dormire. Sicque me licet invitum
sibi prætulerunt. _Non enim dignus eram solvere corrigiam
calceamentorum_ (_Marc_. I, 7) eorum.
Et cum vitam monasticam ita duceremus juxta normam probabilium Patrum,
ostenderunt mihi præfati fratres scripta sanctorum Phagani et
Diruviani, in quibus continebatur, quod duodecim discipuli sanctorum
Philippi et Jacobi, ipsam vetustam ecclesiam construxerunt in honore
prælibatæ Advocatricis nostræ, per doctrinamentum beati archangeli
Gabrielis. Insuper et quod Dominus eamdem ecclesiam cœlitus in honore
suæ Matris dedicaverat, et quod tres reges pagani, ipsis duodecim ad
eorum sustenementum duodecim portiones terræ dederunt; nec non et in
scriptis recentioribus inveni, quod sancti Phaganus et Diruvianus
perquisierant ab Eleutherio papa, qui eos miserat, triginta annos
indulgentiæ. Et ego frater Patricius a piæ memoriæ Cœlestino papa
duodecim annos tempore meo acquisivi.
Post multum vero temporis, assumpto mecum Wellia confratre meo, per
condensitatem silvæ cum magna difficultate conscendimus cacumen montis
qui eminet in eadem insula. Quo cum pervenissemus, apparuit oratorium
unum vetustum et fere dirutum, habile tamen devotioni Christianæ, et
(prout mihi videbatur) a Deo electum. Quod cum ingressi essemus, anta
odoris suavitate replebamur, ut in paradisi amœnitate positos nos
crederemiis. Egredientes igitur et reingredientes, locumque
diligentius perscrutantes, invenimus volumen unum in quo scripti erant
Actus apostolorum, pariter cum actis et gestis sanctorum Phagani et
Diruviani, ex magna parte consumptum; in cujus tamen fine voluminis
invenimus scripturam quæ dicebat quod prædicti Phaganus et Diruvianus,
per revelationem Domini nostri Jesu Christi idem oratorium
ædificaverunt in honore sancti Michaelis archangeli, quatenus ibi ab
hominibus haberet honorem, qui homines in perpetuos honores, jubente
Deo, est introducturus. At cum delectaret nos illa scriptura,
nitebamur eam ad finem legere. Dicebat enim eadem scriptura quod
venerandi Phaganus et Diruvianus moram ibi fecerunt per novem annos,
et quod ipsi etiam perquisierant triginta annorum indulgentiam omnibus
Christicolis locum ipsum ad honorem beati Michaelis pia voluntate
visitantibus. Invento ergo tanto divinæ bonitatis thesauro, ego et
frater Wellias tribus mensibus jejunavimus, orationibus vacantes et
vigiliis, dæmonibusque et belluis multiformiter apparentibus
imperantes. Quadam autem nocte cum me sopori dedissem, apparuit mihi
Dominus Jesus in visa dicens: Patrici serve meus, scias me elegisse
locum istum ad honorem nominis mei, et ut hic honoranter invocent
adjutorium archangeli mei Michaelis. Et hoc tibi signum et fratribus
tuis, quatenus et ipsi credant: brachium tuum sinistrum arescet, donec
quæ vidisti annuntiaveris fratribus qui in cella sunt inferiori, et
denuo hic redieris. Et factum est ita.
Ab illo die statuimus duos fratres in perpetuum ibi, nisi pastores
futuri ob justam causam aliter decreverint. Arnulpho autem et Ogmar
Hibernicis fratribus qui mecum venerant de Hibernia, pro eo quod ad
exhortationem meam apud dictum humiliter oratorium manere cœperunt,
præsentem paginam commisi, aliam similem in arca sanctæ Mariæ
retinens, in monumentum posteris. Et ego frater Patricius per
consilium fratrum meorum, omnibus qui silvam ex omni parte præfati
montis (_Psal_. LXXIII, 6) in securi et ascia, pia intentione
dejecerint, ut facilior paretur aditus Christianis, ecclesiam beatæ
perpetuæque Virginis pie visitantibus, centum dies veniæ concedo.