Van een Religieus die ſijn Gheloof door ſwackheydt verſaeckte wanneer
hy binnen Argiers Slaef was, ende die door zijn berouw een Martelaer
wierde.
Pater Ioſephus een Religieus van de ordre van S. Dominicus na dat hy
eenige Iaren in Weſt-Indien gheleeft hadde, wierde in ’t wederkeeren na
Spaignen zijn Vaderlandt (want hy was in Valencia geboren) van de
Zee-Roovers van Argiers genomen: Men verkocht hem na de ghewoonte, ende
alſoo de gierigheydt het Wit van de Turcken is, vraeghde hem zijn
Patroon, ofte hy een goet rantſoen ſoude willen betalen, ſoomen hem in
vryheydt ſtelde. Pater Ioſephus, die van een fraeye ende vrolijcke
humeur was, ghelijck ghy verſtaen ſult, ſeyde, ja, met conditie dat hy
wel getracteert ſoude worden, dat hy goede cier ſoude maecken, dat hy
op een Materas ſoude ſlapen, ende dat hy niet en ſoude arbeyden, ende
dat hy dan ſes duyſent Ducaten voor ſijn rantſoen ſoude betalen. Den
Patroon meenende dat hy de ſes duyſendt Ducaten hadde, tracteerde de
Pater Ioſephus volghens het verſpreck. Na dat de Pater een Iaer langh
goede cier hadde gemaeckt, wel gegeten, wel geſlapen, ende
ondertuſſchen niet gearbeydt: De Patroon ſiende datter gheen apparentie
was van Gelt voor ſijn rantſoen te krijgen, commandeerde een andere
ſijne Slaef, een Spaignaert van geboorte, den Pater hondert ſlaghen met
ſtocken te gheven onder aen zijne Voeten, ſijnde een ordinaris ſtraffe
in Barbarien. Deſen armen menſche wierde vaſt ghebonden aen een
inſtrument ’t welck daer toe bequaem was, inde Turckſe ſpraecke
ghenaemt Falaca. Pater Ioſephus ſiende den Spaignaert nader komen,
ſeyde hem: Neemt acht Chriſten, ſiet voor u wat ghy doet: Gy weet dat
ick een Prieſter ben, ende indien ghy my raeckt, ſijt gy
gheexcommuniceert. Den goeden Spaignaert ſeyde tot ſijn Patroon: Ick
ben een Chriſten, ende u Slaef, ſlaet my ſoo veel gy wilt, ick en wil
niet geexcommuniceert ſijn. De Patroon die loos was, riep een ander van
zijne Slaven, een Portugijs van geboorte, die wel blijde was dat hy
ſoodanighen commiſſie over een Spaignaert ſoude executeren, ſpottende
met de excommunicatie. Wanneer Pater Ioſephus van deſe ſlaghen geneſen
was als hy op de ſtraten quam, ende ſijne Vrienden de Slaven hoorde
klaghen over haer ongeluck, ſeyde hy haer al lacchende: Iſſer yemant
die geen hondert ſlaghen met ſtocken ſoude willen verdragen om een
gants Iaer goede cier te maecken, ende een Hondt een Turck te
bedriegen? Zijn Patroon ſiende datter gheen apparentie van rantſoen
was, verkocht hem met groot verlies: Want hy was voor een bedrieger
bekent: Zijn nieuwe Patroon ſondt hem inde Bain van de Duane, alwaer
een vande vier Chriſten-Kercken is die tot Argiers zijn. De Prieſters
woonen by na alle inde Bain, alwaer de Chriſten Kercken ſijn, ende
onderhouden haer met Aelmoeſſen dieſe van de Slaven ontfangen: Ende
wanneerſe aen haer Patroon ordinaris drie ſtucken van achten ter Maendt
betalen, laetmenſe met vrede. In het Iaer 1640. vonde ick hem in het
voorſz Bain vande Duane, maer alſoo het meeſtendeel van de Slaven
Portugijſen zijn, hadde Pater Ioſephus, die een Spaignaert was, altoos
krackeel met haer. Waerom zijn Patroon hem toeliet te komen woonen inde
Bain van Alli Pegelin mijn Patroon. Ick maeckte groote kenniſſe ende
Vrientſchap met hem, ter oorſaecke van ſijn goede humeur. Ende alle
Sondaeghs wanneer ick vry van arbeyden was, hoorde ick zijne
predikatien, die gheleert ende wel-ſpreeckende waren. Hy maeckte geerne
goede cier, ende hiel veel vande Patriarch Noë, die de Wijngaert
geplant heeft. Wy brochten hem op ſeeckere dagh inde Herberghe, alwaer
door gebreck van Wijn-Glaſen wy ons dienden van een Lamp van de Kerck
die van Glas was, ende daer in de Wijn aen Pater Ioſephus heel goet
dacht te zijn ende droncker twee Lampen van uyt yeder van een pint,
ende met die laſt verliet hy de Vrienden: Weynigh tijts daer na kreeg
ick mijn vryheydt, ende Pater Ioſephus bleef daer tot het Iaer 1645.
ſoo dat hy gheen apparentie ſiende om ſijn vryheydt te krijgen, ofte
miſſchien dat hy getrocken wierde van een libertijns leven die den
Alcoran toelaet, hy ſich felven ſoo ſeer vergat, dat hy het Chriſten
Gheloof verſaeckte, ſich ſelven Mahometan maeckende met een
extraordinariſe blijtſchap van alle de Moren ende Turcken, die hem op
een Paert ſetten met een Pijl inde Handt, hem op die maniere leydende
door alle Straten van de Stadt als in Triomph; ende beſpottende de
Chriſtenen ſeyden, ſiet daer uwen grooten Papas (ſoo noemenſe de
Prieſters) dien gy ſoo hoogh geeſtimeert hebt ghehadt: Deſe vreemde
actie miſhaegde de Chriſtenen ſoo Catholijcken, Gereformeerden, end
Schiſmatiken ſeer. Het gebeurde door Godts toe-latingh, dat op die
tijdt tot Argiers Slaven waren een Pater Ieſuyt, ende een Pater
Carmelijt, tot Genua geboren, genaemt Frater Angelus, een ſeer
deughtſaem Man, dien ick wel gekent hebbe. Deſe twee Paters waren ſeer
droevig over de ſchandelijcke faute van Pater Ioſephus begaen, als mede
over de ſchandale die alle Chriſtenen daer over ontfangen hadden,
vindende onder haer goee aen Pater Ioſephus een vermaninge te doen, die
doen Iſouf genaemt wierde, ende hem te vertoonen de groote ergerniſſe
die hy aen ſoo veel Chriſten Slaven gegeven hadde: Die duyſendt mael
meer miſerien uyt gheſtaen hadden als hy, ende die nochtans volherden
met ſoo veel ſtantvaſtigheydt, ende lijtſaemheydt in het Chriſtelijcke
Geloof. Met ſoodanige ende diergelijcke vermaningen wierde Iſouf ſoo
ſeer bewogen, dat hy aen deſe eerwaerdige Paters beloofde, dat hy de
verderfelijcke Mahometaenſe Religie ſoude verlaten, ende ſich verſoenen
met de Heylige Moeder de Kerck: Daerom hy verſocht te biechten, ende de
gratie om het Heylige Sacrament des Autaers te ontfangen: Het welcke hy
dien ſelfden nacht ſeer ſecretelijck dede: Want indien de Turcken
geweten hadden dat deſe twee Paters haer gemoeyt hadden met een
Renegado te bekeeren, ſouden ſy in groot perijckel geweeſt ſijn van
verbrandt te worden. ’s Anderendaegs verſcheen Iſouf op de ſtraten op
zijn Chriſtens gekleedt, het welcke de gantſche Stadt ſeer dede
verwonderen. Hy wierde gevangen genomen, ende van de Officiers van de
Iuſtitie voor de Vierſchaer gebrocht, diemen in dat Landt noemt de
Duane. Men vraegde hem waerom hy de Kleederen van ſijn Religie
verandert hadde? Hy antwoorde reſolutelijck dat hy een Chriſten
Prieſter ende Religieus was: Ende aengaende ’t gene dat gepaſſeert was,
dat hy dat gedaen hadde door ingeven vanden Duyvel. Op dit antwoort
vonden de Rechters goet hem hondert ſlagen met Stocken onder aen zijne
Voeten te geven, om deſe ſcrupulen uyt ſijn gemoet te verdrijven.
Deſe ſententie wierde geexecuteert, maer te vergeefs, want hy volherde
ende ſeyde volſtandig dat hy als een Chriſten wilde ſterven. Sy
dreygden hem met de doot, ende ſiende eyndelijck dat alle deſe
dreygementen gheen voordeel deden, verweſen ſy hem levendig verbrandt
te worden met een kleyn Vyer. De Sauſen (ſijnde de Officiers van de
Juſtitie) brachten hem buyten een Poort van de Stadt, genaemt de Poort
van Baboloet, ende deden aldaer een Ancker van een Galeye inde Aerde
vaſt maken, ende bonden Pater Joſephus heel vaſt aen het Ancker, de
welcke in de laetſte tijdt van zijn leven de moet niet verloor, want hy
badt Godt ende de Chriſtenen die der in groote meenigte tegenwoordig
vvaren, om vergiffeniſſe, haer vermanende datſe ſtantvaſtig inde
Chriſtelijcke Religie vvilden blijven. Ondertuſſchen brachtmen door
ordre van de Sauſen Hout, ’t vvelckmen vijf Voeten rontſom hem in forme
van een circkel ſtelde, men ſtack het Vyer aen, vvelckers Vlamme de
couragie van den Heylige Martelaer vermeerderde: Die meer als te vooren
Godt badt om vergiffeniſſe wegen de ſchandale die hy de Chriſtenen
aengedaen hadde, haer recommanderende het Chriſtelijcke Geloof te
behouden. Eyndelijck zijnde van den Roock verſtickt: Viel hy op de
Aerde, eyndigende zijn leven, gevende aen alle de Chriſten Slaven een
exempel van een ware Religieus, ende van een groot berouw hebbende
Chriſten.