Neem eene kurk, waarvan de middellijn kleiner is dan de wijdte van den
hals eener gewone flesch, bijv. eene kurk van een medicijnfleschje,
steek haar in den hals en verzoek dan iemand haar in de flesch te
blazen. Dat schijnt heel gemakkelijk, en men blaast uit alle macht
tegen de kleine kurk; maar deze, in plaats van de flesch in te
gaan, springt er met des te meer snelheid uit, naarmate men harder
geblazen heeft; men beproeft het nog eens met zachtjes blazen,
maar met denzelfden uitslag: de kurk komt halsstarrig naar buiten,
in plaats van in de flesch te gaan.
Dit verschijnsel, dat de belangstelling van alle toeschouwers wekt
en zeer vermakelijk is, laat zich aldus verklaren: Als ge op de
kurk blaast, dringt er tegelijk eene zekere hoeveelheid lucht de
flesch binnen en wordt daarin in die mate verdicht, dat zij door
haar vermeerderde spanning de kurk krachtig naar buiten drijft. Hebt
ge aan uw verzoek een weddenschap verbonden, dan zult ge die zeker
winnen, tenzij uw tegenpartij, wat ik voor hem hoop, Natuurkunde in
de Huiskamer gelezen heeft; want in dat geval zal hij, niet op ééne,
doch op twee wijzen in staat zijn, de overwinning te behalen op de
weerbarstige kurk:
1o. Daar men door blazen de lucht in de flesch verdicht, en de kurk
dus naar buiten gejaagd wordt, kunt ge beproeven, of ge niet beter
zult slagen, door het tegendeel te doen, d. w. z. door de lucht uit
de flesch op te zuigen, waardoor de buitenlucht, zoodra ge uw mond
van den hals hebt weggenomen, door de verminderde spanning van de
verdunde lucht in de flesch naar binnen stroomt en de kurk medevoert,
die tegen den bodem van de flesch aanvliegt;
2o. De lucht verdunning kan ook verkregen worden door de flesch boven
eene lamp of bij het vuur te verwarmen; een koude luchtstroom in de
flesch geblazen zal de kurk dan naar binnen drijven.
Welke handelwijze ge ook volgt, ge moet altijd zorgen, dat de flesch
van binnen goed droog is; en iederen keer als de flesch door het
blazen beslagen is, waardoor het glijden van de kurk langs de wanden
belemmerd wordt, moet de hals uitgeveegd worden.