Teeken op een vierkant stukje gewoon wit papier of postpapier met
een in water gedoopt potlood eene willekeurige meetkunstige figuur:
een vierkant, een rechthoek, een driehoek, een veelhoek, enz.
Laat het stuk papier in een bak met water drijven, met de teekening
boven (de onderzijde van het papier moet op alle punten met het
water in aanraking zijn), en bedek de teekening met water; als ge een
weinig voorzichtig zijt, is dit vrij gemakkelijk, daar de vochtige
omtrek van de figuur (een driehoek bijv.) het water belet buiten de
getrokken lijnen te vloeien.
Neem nu eene speld, en steek de punt daarvan op een willekeurig punt
van den driehoek in het water, maar zonder het papier aan te raken;
gij zult dan terstond het papier zich in een bepaalde richting zien
bewegen, totdat het middelpunt van figuur A (zwaartepunt) van den
driehoek juist onder de punt van de speld ligt.
Het is gemakkelijk het punt A vooraf te bepalen (het is het snijpunt
van twee lijnen, die uit twee hoeken naar het midden der overstaande
zijden getrokken worden), zoodat ge u kunt overtuigen, dat het papier
zich in de richting van het pijltje beweegt, totdat A zich onder de
punt der speld bevindt. Op dat oogenblik houdt de beweging van het
papier op.
Herhaal de proef met een rechthoek of een vierkant; het punt dat
zich onder de punt der speld bevindt, als de beweging van het papier
ophoudt, zal het snijpunt der beide diagonalen zijn.
Hebt ge op het papiertje een kaartje van Frankrijk geteekend en dit
met water bedekt, dan zal u blijken, dat de plek, welke onder de
speld komt te liggen overeenkomt met de plaats, waar ge op de kaart
de stad Bourges vindt. Dit is voorzeker eene merkwaardige wijze om
aan te toonen, dat de stad Bourges het middelpunt van Frankrijk is.
Doe dezelfde proef ook eens met een klein kaartje van Nederland,
misschien verneem ik dan wel eens bij gelegenheid van u, waar het
middelpunt van Nederland is.
(Daar de Zuiderzee en de Wadden ook tot het gebied van Nederland
behooren, moeten de oppervlakten hiervan ook met water bedekt worden).