Verumtamen est etiam nunc et alia quaestio quae ab his inferri potest qui
corpus humanum ex Maria sumptum esse non credunt, sed alias fuisse
sequestratum praeparatumque quod in adunatione ex Mariae utero gigni ac
proferri uideretur. Aiunt enim: si ex homine sumptum est corpus, homo uero
omnis ex prima praeuaricatione non solum peccato et morte tenebatur, uerum
etiam affectibus peccatorum erat implicitus, eaque illi fuit poena peccati,
ut, cum morte teneretur obstrictus, tamen esset reus etiam uoluntate
peccandi, cur in Christo neque peccatum fuit neque uoluntas ulla peccandi?
Et omnino habet animaduertendam dubitationem talis quaestio. Si enim ex
carne humana Christi corpus adsumptum est, dubitari potest, quaenam caro
haec quae adsumpta sit esse uideatur. Eum quippe saluauit quem etiam
adsumpsit; sin uero talem hominem adsumpsit qualis Adam fuit ante peccatum,
integram quidem uidetur humanam adsumpsisse naturam, sed tamen quae
medicina penitus non egebat. Quomodo autem fieri potest, ut talem
adsumpserit hominem qualis Adam fuit, cum in Adam potuerit esse peccandi
uoluntas atque affectio, unde factum est ut etiam praetergressis diuinis
praeceptis inoboedientiae delictis teneretur adstrictus? In Christo uero ne
uoluntas quidem ulla creditur fuisse peccandi, cum praesertim si tale
corpus hominis adsumpsit quale Adae ante peccatum fuit, non debuerit esse
mortalis, quoniam Adam, si non peccasset, mortem nulla ratione sensisset.
Cum igitur Christus non peccauerit, quaerendum est cur senserit mortem, si
Adae corpus ante quam peccaret adsumpsit. Quod si talem statum suscepit
hominis qualis Adae post peccatum fuit, uidetur etiam Christo non defuisse
necessitas, ut et delictis subiceretur et passionibus confunderetur
obductisque iudicii regulis bonum a malo non sincera integritate
discerneret, quoniam has omnes poenas Adam delicti praeuaricatione
suscepit.
Contra quos respondendum est tres intellegi hominum posse status: unum
quidem Adae ante delictum in quo, tametsi ab eo mors aberat nec adhuc ullo
se delicto polluerat, poterat tamen in eo uoluntas esse peccandi: alter in
quo mutari potuisset, si firmiter in dei praeceptis manere uoluisset, tunc
enim id addendum foret ut non modo non peccaret aut peccare uellet sed ne
posset quidem aut peccare aut uelle delinquere. Tertius status est post
delictum in quo mors illum necessario subsecuta est et peccatum ipsum
uoluntasque peccati. Quorum summitatum atque contrariorum haec loca sunt:
is status qui praemium esset, si in praeceptis dei Adam manere uoluisset et
is qui poenae fuit, quoniam manere noluit; in illo enim nec mors esset nec
peccatum nec uoluntas ulla peccati, in hoc uero et mors et peccatum et
delinquendi omnis affectio omniaque in perniciem prona nec quicquam in se
opis habentia, ut post lapsum posset adsurgere. Ille uero medius status in
quo praesentia quidem mortis uel peccati aberat, potestas uero utriusque
constabat, inter utrumque statum est conlocatus. Ex his igitur tribus
statibus Christus corporeae naturae singulas quodam modo indidit causas;
nam quod mortale corpus adsumpsit ut mortem a genere humano fugaret, in eo
statu ponendum est quod post Adae praeuaricationem poenaliter inflictum
est. Quod uero non fuit in eo uoluntas ulla peccati, ex eo sumptum est
statu qui esse potuisset, nisi uoluntatem insidiantis fraudibus
applicasset. Restat igitur tertius status id est medius, ille scilicet qui
eo tempore fuit, cum nec mors aderat et adesse poterat delinquendi
uoluntas. In hoc igitur Adam talis fuit ut manducaret ac biberet, ut
accepta digereret, ut laberetur in somnum et alia quae ei non defuerunt
humana quidem sed concessa et quae nullam poenam mortis inferrent.
Quae omnia habuisse Christum dubium non est; nam et manducauit et bibit et
humani corporis officio functus est. Neque enim tanta indigentia in Adam
fuisse credenda est ut nisi manducasset uiuere non potuisset, sed, si ex
omni quidem ligno escam sumeret, semper uiuere potuisset hisque non mori;
idcirco paradisi fructibus indigentiam explebat. Quam indigentiam fuisse in
Christo nullus ignorat, sed potestate non necessitate; et ipsa indigentia
ante resurrectionem in eo fuit, post resurrectionem uero talis exstitit ut
ita illud corpus inmutaretur humanum, sicut Adae praeter praeuaricationis
uinculum mutari potuisset. Quodque nos ipse dominus Iesus Christus uotis
docuit optare, ut fiat uoluntas eius sicut in caelo et in terra et ut
adueniat eius regnum et nos liberet a malo. Haec enim omnia illa beatissima
humani generis fideliter credentium inmutatio deprecatur.
Haec sunt quae ad te de fidei meae credulitate scripsi. Qua in re si quid
perperam dictum est, non ita sum amator mei, ut ea quae semel effuderim
meliori sententiae anteferre contendam. Si enim nihil est ex nobis boni,
nihil est quod in nostris sententiis amare debeamus. Quod si ex illo cuncta
sunt bona qui solus est bonus, illud potius bonum esse credendum est quod
illa incommutabilis bonitas atque omnium bonorum causa perscribit.