Het groote huis bleek een eldorado te wezen, hoewel het een heelen tijd
duurde, eer ze er allen in waren, en Bets het heel moeilijk vond "de
leeuwen" [3] voorbij te komen. De oude heer Laurence was de grootste,
maar na zijn bezoek, waarop hij ieder van de meisjes iets aardigs of
vriendelijks gezegd en met hun moeder over oude tijden gepraat had,
was niemand meer erg bang voor hem, behalve de bedeesde Bets. De andere
leeuw was het feit, dat ze arm waren en Laurie rijk, want dat maakte
hen huiverig om beleefdheden aan te nemen, die ze niet wederkeerig
konden bewijzen. Na een poosje bemerkten ze echter, dat hij hen als de
weldoensters beschouwde en niet genoeg kon doen om zijn dankbaarheid
te toonen voor het moederlijk onthaal, dat Mevrouw March hem bereidde,
het vroolijk gezelschap der meisjes, en de gezelligheid, die hij in
hun eenvoudig huis vond, zoodat ze weldra allen trots op zij zetten
en elkander vriendelijkheden bewezen, zonder er over na te denken,
welke wel de grootste was.
Allerlei prettige dingen gebeurden in dien tijd, want de nieuwe
vriendschap groeide als gras in de lente. Ieder hield van Laurie, en
hij deelde zijn gouverneur in het geheim mee, dat de Marches bepaald
"echt leuke" meisjes waren. Met jeugdige geestdrift namen ze den
eenzamen jongen in hun midden op, bewezen hem kleine vriendelijkheden,
en hij vond iets bizonder aantrekkelijks in het gezelschap van de
vroolijke buurtjes. Daar hij nooit een moeder of zuster gekend had,
voelde hij al heel gauw den invloed, dien ze op hem uitoefenden,
en hun bezig, opgewekt leventje leerde hem zich te schamen over het
luie bestaan dat hij leidde. Boeken verveelden hem, en hij vond de
menschen nu zoo belangwekkend, dat de heer Brooke zich genoodzaakt
zag een slecht rapport over hem uit te brengen, want Laurie verzuimde
gedurig zijn lessen en was dan steeds bij de Marches te vinden.
"Enfin, laat hij maar eens vacantie nemen; hij zal het later wel
weer inhalen," zei de oude heer. "Volgens onze vriendelijke buurvrouw
studeert hij te hard en heeft hij behoefte aan den omgang met jonge
menschen, aan uitspanning en lichaamsbeweging. Ik geloof, dat ze gelijk
heeft, en dat ik den jongen vertroeteld heb, alsof ik zijn grootmoeder
was. Laat hij doen waar hij plezier in heeft, als hij maar gelukkig
is; bij die kleine nonnetjes hiernaast kan hem geen kwaad overkomen,
en mevrouw March doet meer voor hem, dan wij zouden kunnen."
Wat hadden ze een prettigen tijd! Zulke heerlijke voorstellingen en
tableaux, sleetochtjes en hardrijderijen op schaatsen, zulke gezellige
avondjes in de oude zitkamer, en nu en dan zulke vroolijke kleine
partijtjes in het groote huis. Meta mocht in de broeikas wandelen,
zooveel ze maar wilde en genieten van heerlijke ruikers; Jo verslond
de nieuwe bibliotheek en deed den ouden heer soms in lachen uitbarsten
door haar critiek; Amy copieerde schilderijen en genoot naar hartelust
van al het schoone, en Laurie speelde op de aardigste manier voor
gastheer.
Maar Bets kon, hoewel ze naar de groote piano smachtte, geen moed
genoeg vatten naar "het paradijs" te gaan, zooals Meta het noemde. On
zekeren dag ging ze er met Jo heen, maar de oude heer, die haar
zwakke zijde niet kende, staarde haar zóó aan van onder zijn zware
wenkbrauwen, en zei zóó hard "hm", dat "haar beenen klapperden,"
zooals ze aan haar moeder vertelde; ze liep zoo gauw mogelijk weg en
verklaarde, dat zij er nooit meer heen durfde, zelfs niet ter wille
van de mooie piano. Geen overredingen of beloften konden haar vrees
overwinnen, totdat de heer Laurence op geheimzinnige wijze achter de
waarheid kwam en de zaak zocht te herstellen. Gedurende een van zijn
korte bezoeken, bracht hij behendig het gesprek op muziek; vertelde
van groote zangers en zangeressen, die hij ontmoet, van fraaie orgels,
die hij gehoord had, en kende zoovele aardige anecdoten, dat Bets
onmogelijk in haar stil hoekje blijven kon, maar steeds nader en nader
kwam, alsof ze betooverd werd. Ze stond stil bij den rug van zijn stoel
en bleef met groote oogen staan luisteren, terwijl haar wangen rood
gekleurd waren door de opwinding van deze buitengewoon moedige daad. De
heer Laurence nam niet meer notitie van haar dan van een vlieg, sprak
door over Laurie's lessen en onderwijzers en vertelde toen, alsof die
gedachte hem eensklaps inviel: "De jongen verwaarloost nu zijn muziek,
en ik ben er blij om, want hij begon er al te veel van te houden. Maar
de piano wordt niet beter van dat ongebruikt staan; zouden niet een
paar van uw meisjes er nu en dan eens op willen studeeren, alleen maar
om te zorgen, dat zij niet ontstemt?" Bets ging een stapje vooruit en
bedwong met alle macht de sterke verzoeking in haar handen te klappen;
de gedachte op dat prachtig instrument te mogen spelen, deed haar een
oogenblik haar adem inhouden. Voordat mevrouw March nog kon antwoorden,
ging mijnheer Laurence voort met een eigenaardig knikje en glimlachje:
"Ze hoeven niemand te zien of te spreken, maar kunnen ten allen tijde
overloopen, want ik zit toch in mijn studeerkamer aan den anderen kant
van het huis; Laurie is veel uit, en de dienstboden hebben na negen
uur niets meer te maken in de zitkamer." Hier stond hij op, alsof
hij wilde heengaan, en Bets was juist van plan te spreken, want die
laatste schikking maakte, dat er niets te wenschen overbleef. "Wilt u
zoo goed wezen dit aan de jonge dames te zeggen, en mochten ze soms
geen lust hebben, dan is het ook goed." Hier kroop een smal handje
in de zijne, en Bets zag met een van dankbaarheid stralend gezichtje
tot hem op en zei op haar ernstig, maar verlegen maniertje:
"O, mijnheer, ze hebben er héél veel lust in!"
"Ben jij de musicienne?" vroeg Laurie's grootvader, zonder zijn
schrikwekkend "hm!" en met een vriendelijken blik.
"Ik ben Bets, ik houd dol veel van muziek en ik wil graag komen,
als u zeker weet dat niemand me hooren kan--dien het hinderen zou,"
voegde ze er bij, vreezende onbeleefd te zijn en bevende over haar
eigen stoutmoedigheid.
"Geen sterveling, lieve kind; het huis is den halven dag leeg, kom
dus gerust en trommel zooveel je wilt, het zal mij genoegen doen."
"Wat aardig van u, mijnheer!"
Bets bloosde als een roosje, toen hij haar zoo welwillend aankeek,
maar nu was zij niet verlegen en drukte dankbaar de groote hand,
omdat ze geen woorden kon vinden om hem te danken voor het kostbaar
geschenk dat hij haar gegeven had. De oude heer streek haar zachtjes
het haar van het voorhoofd, en zich bukkende kuste hij haar en zei
op een toon, die maar zelden iemand van hem hoorde:
"Ik heb eenmaal een dochterje gehad met oogen als die van jou. God
zegene je, kindlief; dag mevrouw," en hij vertrok haastig. Bets
gaf zich in haar moeders armen aan haar blijdschap over, en snelde
toen naar boven om het heerlijke nieuws aan haar zieke poppenfamilie
mee te deelen, daar de zusters niet thuis waren. Hoe vroolijk zong
ze dien avond, en hoe lachten de anderen haar uit, omdat ze Amy
's nachts wakker maakte, door in den slaap op haar gezicht piano te
spelen. Toen Bets den volgenden dag den ouden en den jongenheer had
zien wegwandelen, trok ze, na twee of driemaal te zijn teruggeloopen,
de stoute schoenen aan, en sloop zoo stil als een muisje naar de
zitkamer, waar het voorwerp van haar vereering stond. Heel toevallig
natuurlijk, lag er wat lieve, gemakkelijke muziek op de piano, en
met bevende vingers, en gedurig luisterend en rondziende, raakte ze
eindelijk de toetsen aan, vergat toen haar vrees, zichzelf en alles,
behalve het onuitsprekelijk genot, dat de muziek haar gaf, want ze
klonk haar als de stem van een geliefd vriend.
Ze bleef, totdat Hanna haar kwam halen om te eten; maar ze had geen
eetlust, en kon alleen stilzitten en tegen ieder glimlachen in een
staat van volkomen gelukzaligheid.
Van nu af aan zag men het kleine, bruine hoedje bijna dagelijks door
de heg kruipen, en in de groote zitkamer huisde een muzikale geest,
die onzichtbaar verscheen en verdween. Bets kwam nooit te weten, dat
mijnheer Laurence dikwijls de deur van zijn studeerkamer openzette om
naar de ouderwetsche liedjes te luisteren, die hij zoo graag hoorde;
ze zag nooit, hoe Laurie in de gang de wacht hield, om de bedienden
op een afstand te houden; nooit kwam de gedachte bij haar op, dat de
oefeningen en de nieuwe liederen, die ze in het muziekkastje vond,
daar gelegd werden voor haar bijzonder gebruik; en als Laurie thuis
met haar over muziek praatte, dacht ze er alleen over, hoe vriendelijk
het toch van hem was, dat hij Bets allerlei dingen vertelde, die haar
zoo voorthielpen. Bets genoot dus van ganscher harte en erkende, wat
niet altijd het geval is, dat haar, nu _deze_ begeerte vervuld was,
niets meer te wenschen overbleef. Misschien kreeg ze, omdat ze voor
dezen zegen zoo dankbaar was, een nog grootere; ze verdiende in elk
geval beiden.
"Moeder, ik wou voor mijnheer Laurence een paar pantoffels maken. Hij
is zoo goed voor me, dat ik hem mijn dankbaarheid moet toonen, en
ik weet niets anders. Mag ik het doen?" vroeg Bets een paar weken na
zijn gewichtig bezoek.
"Ja, lieveling, het zal hem veel genoegen doen, en 't is een aardige
manier om hem te bedanken. De meisjes zullen er je aan helpen, en ik
zal het opmaken betalen," antwoordde mevrouw March, die bijzonder
graag Bets' verzoek inwilligde, omdat zij zoo zelden iets voor
zichzelf verlangde. Na veel ernstige overleggingen met Meta en Jo
werd het patroon gekozen, de benoodigdheden gekocht en de pantoffels
begonnen. Een bouquet stemmige, maar toch vroolijke viooltjes op een
donkerpurperen grond werd juist geschikt verklaard en Bets werkte
vroeg en laat en werd alleen maar hier en daar bij moeilijke eindjes
geholpen. Zij was een handig, klein meisje en de pantoffels waren
af, voor ze iemand begonnen te vervelen. Toen schreef ze een kort,
eenvoudig briefje en wist ze met Laurie's hulp onder zijn Grootvaders
schrijftafel te smokkelen, toen de oude heer nog niet bij de hand was.
Toen dat pak van haar hart was, wachtte Bets af, wat er gebeuren
zou. Die gansche dag ging voorbij en een gedeelte van den volgenden,
zonder dat ze er iets van hoorde, en ze begon al te vreezen, dat ze
haar grilligen vriend beleedigd had. Op den middag van den tweeden dag
ging ze een boodschap doen en nam de arme Johanna, haar gebrekkige pop,
mee voor haar dagelijksche wandeling.
Bij haar terugkomst, zag zij al uit de verte drie, neen, vier
hoofden uit de ramen kijken, en zoodra die hoofden haar zagen,
wuifden verscheiden handen en riepen vier stemmen vroolijk:
"Er is een brief van den ouden mijnheer; kom hem maar gauw lezen!"
"O, Bets! hij heeft je--" begon Amy en zwaaide alles behalve
fatsoenlijk met de handen; maar ze kon niet verder komen, want Jo
smoorde haar ontboezeming door het raam dicht te slaan.
Bets haastte zich wat ze kon met een van blijdschap bonzend hart; bij
de deur namen haar zusters haar op en droegen haar in opgetogenheid
naar de zitkamer, alle drie naar den hoek wijzende en roepende: "Kijk
eens!" Bets keek, en werd bleek van verrukking en verrassing, want
daar stond eene kleine piano met een brief er boven op, geadresseerd
aan: Mejuffrouw Elizabeth March.
"Voor mij?" fluisterde Bets en hield zich vast aan Jo, met een gevoel,
alsof ze op den grond zou vallen; het was alles zoo wonderlijk,
zoo overstelpend!
"Ja; heelemaal voor jou, lieveling. Is dat niet kranig van hem? Vind
je hem niet den liefsten ouden man in de heele wereld? De sleutel
zit in den brief, we hebben hem niet opengemaakt, maar we branden
van verlangen om te hooren, wat er in staat," riep Jo, terwijl ze
haar zusje opgewonden tegen zich aandrukte en haar den brief in de
hand stopte.
"Lees jij hem alsjeblieft, ik kan niet, ik voel me zoo raar. O,
hij is véél te mooi voor mij," en Bets verborg haar gezicht in Jo's
boezelaar, voor het oogenblik heelemaal van streek.
Jo opende den brief en begon te lachen, want de eerste woorden,
die ze zag, waren:
Mejuffrouw March,
"Waarde, jonge Vriendin."
"Wat klinkt dat aardig! Ik wou dat iemand ook eens zoo aan mij
schreef!" zei Amy, die den ouderwetschen aanhef wel "deftig"
vond.
"Ik heb vele pantoffels gehad in mijn leven, maar nooit een paar,
dat mij zoo goed paste, als de uwe," ging Jo voort. "Viooltjes
zijn mijn geliefkoosde bloemen en deze zullen mij altijd de lieve
geefster in herinnering brengen. Ik doe gaarne mijn schulden af,
en ik denk dus, dat ge "den ouden heer" wel zult willen toestaan
u iets te zenden, wat eenmaal behoorde aan het kleindochtertje,
dat hij verloren heeft. Met hartelijken dank en beste wenschen
blijf ik,
Uw dankbare vriend en dienstw. dien.
James Laurence.
"Nu Bets, dàt is een eer, waar je trotsch op mag zijn, zou ik
denken! Laurie vertelde me, hoeveel mijnheer Laurence van dat kind
hield, en hoe zorgvuldig hij al haar dingen bewaard heeft. Denk eens,
hij heeft jou haar piano gegeven! Dat komt er van als je groote blauwe
oogen hebt en van muziek houdt," zei Jo en zocht Bets te kalmeeren,
die erg beefde en een kleur had van opgewondenheid.
"Zie eens wat aardige kandelaartjes voor de kaarsen, en wat mooie
groene zij van achteren, in het midden opgenomen met een goud roosje,
en de mooie stander en het krukje, alles bij elkander," voegde Meta
er bij, de piano openende en alle schoonheden aanwijzende.
""Uw dienstwillige dienaar, James Laurence;" verbeeldt je toch eens,
dat schreef hij aan jou! Ik zal het de meisjes op school vertellen,
die zullen het haast niet kunnen gelooven," riep Amy, op wie het
briefje een diepen indruk gemaakt had.
"Probeer 'm eens, liefje, laten we die dreumes van een piano eens
hooren," zei Hanna, die altijd met haar gansche hart deelde in de
vreugde en droefheid der familie.
Bets speelde dus een stukje, en ieder zei, dat het de mooiste toon
was, dien ze ooit gehoord hadden. Het instrument was klaarblijkelijk
pas gestemd en opgeknapt; maar hoe volmaakt het ook was, geloof ik
toch, dat er niets zoo bekoorlijk was als dat gelukkigste van alle
gelukkige gezichtjes, die er over hingen, toen Bets met teedere handen
de mooie zwarte en witte toetsen aanraakte en haar voeten de blinkende
pedalen drukten.
"Je zult hem moeten gaan bedanken," zei Jo, bij wijze van grap,
want dat "het kind" werkelijk zou gaan, kwam niet in haar op.
"Ja, dat ben ik ook stellig van plan; ik geloof, dat ik nu maar
moest gaan, voordat ik bang word," en tot groote verbazing van het
verzamelde gezin, stapte Bets vastbesloten den tuin in, de heg door
en recht op het huis der Laurences aan.
"Wel, heb ik van me leven! als dat niet het raarste is, wat ik ooit
gezien heb; de piano heeft haar heelendal van de wijs gebracht;
't schaap zou nooit gegaan zijn, als ze bij der positieve was!" riep
Hanna, haar naziende, terwijl het wonder de meisjes een oogenblik
sprakeloos maakte. Ze zouden nog meer verwonderd zijn geweest, als
ze gezien hadden, wat Bets verder deed. Ze liep, zonder zich ook
maar een oogenblik te bedenken, naar de studeerkamer, klopte aan, en
toen een forsche stem "binnen" riep, _ging_ ze werkelijk naar binnen,
stapte op mijnheer Laurence af, die zeer verwonderd opkeek, stak hem
haar hand toe en zei met een maar _even_ bevende stem: "Mijnheer,
ik kwam u bedanken voor--" maar verder bracht ze het niet; want hij
keek haar zoo vriendelijk aan, dat ze haar toespraak vergat; en er
alleen aan denkende, dat hij het kleine meisje, dat hem zoo lief was
geweest, verloren had, sloeg ze beide armen om zijn hals en kuste hem.
Als het dak van het huis plotseling boven het hoofd van den ouden heer
was ingestort, zou hij niet verbaasder hebben kunnen zijn, maar hij
vond het heel plezierig--o ja! hij vond het _bijzonder_ plezierig; en
hij was door dit groote bewijs van vertrouwen zoo geroerd en gelukkig,
dat al zijne norschheid verdween. Hij nam haar op zijn knie en vleide
zijn gerimpelde wang tegen haar blozend gezichtje, en verbeeldde
zich, dat hij zijn eigen kleindochtertje terug had gekregen. Van dat
oogenblik af had Bets niets geen angst meer voor hem, en zat ze zoo
gezellig met hem te babbelen, alsof ze hem haar leven lang gekend had;
want liefde sluit vrees uit en dankbaarheid kan trots overwinnen. Toen
ze naar huis terugkeerde, bracht hij haar tot aan haar eigen deur,
schudde haar hartelijk de hand, nam bij het afscheidnemen zijn hoed
voor haar af, en wandelde statig en deftig terug, zooals een knap,
krijgshaftig oud heer betaamt.
Toen de meisjes dat zagen, _moest_ Jo een paar bokkesprongen maken
om haar blijdschap te toonen; Amy viel in haar verbazing bijna uit
het raam, en Meta riep met opgeheven handen: "Nou geloof ik heusch,
dat de wereld op haar eind loopt!"