[ Cristmaj minsonàt di nòn in tal Infièr.]
12 (return)
[ Il nòn di poeta. Virgìlio al èn ta sta alta compagnìa di poès.]
13 (return)
[ Falsa modèstia an daveva amondi pucja il nustri poeta.]
14 (return)
[ Il cjascjèl al sarès sìmbul da la sapiènsa umana. Pal valòu simbòlic daj sièt murs e dal rìvul, i racomandi i comentatòus.]
15 (return)
[ Aristòtil.]
16 (return)
[ Didòn, chè che, bandonada da Enèa, a si veva copàt.]
17 (return)
[ Parsè ca sòn ànimis sensa cuàrp.]
18 (return)
[ Ti sòs nasùt prin che jò i morès.]
19 (return)
[ Ducju scju chì a èrin benestàns florentìns. Dante al vòu savej indulà ca sòn, parsè cal varès gust di jòdiju. A intìvin di èsi in vàriis localitàs dal infièr. (Vandelli)]
20 (return)
[ Cuant che i cuàrps si ricostituiràn cu lànima, si sintarà pì il ben, ma encja il mal.]
21 (return)
[ Sta espresiòn aà valòu pì di ràbia che di altri.]
22 (return)
[ Cariddi.]
23 (return)
[ Scju pèis, in forma di pieròns, a rapreentin i bès, che i avàrs e i pròdigos a si tègnin intòr e strès, o a spèrperin.]
24 (return)
[ Cuant ca èrin vifs a no fèvin un uu bon da la roba ca vèvin, parsè ca no savèvin il so vero valòu. Vandelli.]
25 (return)
[ I avàros.]
26 (return)
[ A è da preumi che se Dante al fòs stàt furlàn al varès uàt sta peràula coma ca la ua in tal toscàn.]
27 (return)
[ Un bièl puc di ironìa chì, a clamà ìn (inno) il sgorgoleà di chej puòrs disgrasiàs ca sòn chì ingolfàs tal fangu!]
28 (return)
[ A no è da surprìndisi se chistu Flegiàs al era rabiòus. Al è chì in tal infièr, dopodùt, par vèjghi dàt fòuc a un templi dal diu Apòl par via ca ghi veva seduùt na fìa.]
29 (return)
[ La mari di Dante.]
30 (return)
[ La puarta pì esterna dal infièr.]
31 (return)
[ A si capìs! La puarta dal infièr a è sempri spalancada.]
32 (return)
[ Tal sens ca và a proclamà la muàrt eterna. Vandelli.]
33 (return)
[ Beatrìs.]
34 (return)
[ Proerpina, la fèmina di Pluto, il re dalinfièr.]
35 (return)
[ Parsè cal sarès trasformàt in smalt o clap.]
36 (return)
[ Un post visìn di Gerualèm, ndà cal vegnarà fàt il judìsi finàl. Vandelli.]
37 (return)
[ In momèns cussì a vèn da pensà che Dìu ogni tant al era in vena schersoa, sa si pensa al mòut sureàl cal punìs zent coma Epicuro. Ah si? a somèa cal vedi pensàt. No ghi crodèvis che lànima a varès paràt via a vivi dopo la vustra muàrt? Alòra èco chì chi vi la mèt la vustra ànima, ta sta tomba ca vi restarà vièrta fin cuj sàja cuant! Cussì in varèis pì che asaj timp par necuàrzisi che la vustra ànima ca jù a para via a vivièncja se cun amondi puc gustmentri che lasù il vustri cuàrp a si marsìs a la svelta.]
38 (return)
[ Stu chì al sarès Cavalcante Cavalcante, un guelf, ca la veva pensada coma Epicuroche la vita a èra par godi, e finida chè al èra finìt èncja il godi, parsè che dopo a no sarès stàt pì nùja. A vèvin raòn lòu a pensà chel gòdi al sarès finìt al momènt da la muàrtma no coma ca crodèvin lòu!]
39 (return)
[ Se momènt dramàtic e comovènt stu chì, cuant che Cavalcanti al pensa che l eità di Dante al vòu dii che so fì al è muàrt encja luj!]
40 (return)
[ Proerpina, o la luna.]
41 (return)
[ Beatrìs.]
42 (return)
[ A pensàighila ben a no ee stran chen ta linfièr, ndà ca sòn doma ànimisentitàs sensa cuàrp e, naturàl, sensa nasa vèdin da èsi poscj ca spùsin. Par cuj al ee stu spusà se i danàs a noan nas da naalu? Dante però a si rindeva cont di chistu e al à dotàt li ànimis cu li facoltàs ca vèvin prin di murì. !]
43 (return)
[ Il cjèl al odièa ogni ingjustìsia.]
44 (return)
[ Diu, il pròsin, e se stès, coma ca è clar da li rìghis ca seguìsin.]
45 (return)
[ A plànzin par dut chel bendidìu caan maluàt e pierdùt.]
46 (return)
[ Caorsa (=Cahors) al era un post in Fransa consideràt coma un nit di uuràrs.Vandelli.]
47 (return)
[ Chèl di parentela e di amicìsia.]
48 (return)
[ In ta la so Etica Aristòtil al trata di che tre dispoisiòns ca pàrtin al mal: la incontinensa, la malìsia e la violensa.]
49 (return)
[ Luùria a spèra doma in tal ben da li ròbis di stu mont, sensa riguàrt pa li ròbis dal altri mont. (Vandelli al discòr un bièl puc su stu argumìnt.)]
50 (return)
[ Il Minotauro stes, cal fa da vuardiàn in ta stu post chì.]
51 (return)
[ Il Minotauro a si à da jodi coma sìmbul da la violènsa bestiàl.]
52 (return)
[ Teèo.]
53 (return)
[ Ariàna, fia di Minos, ca ghia insegnàt a Teèo coma copà il Minotauro e scjampà dal labirìnt.]
54 (return)
[ Pèis, fra laltri, di cjàr e vuès, no coma chèl da li ànimis danàdis.]
55 (return)
[ Crist, che al momènt da la so muàrt al era zùt a liberà tanti ànimis dal Limbo. Il teremòt cal veva cauàt sta frana, coma ca ni recuàrdin i comentatòus, al era stàt cauàt in tal momènt précis che Crist al era stàt copàt.]
56 (return)
[ Bigulota in tal sens ca no era in forma regolàr. In realtàt a veva na forma di arco, ma no regolàr.]
57 (return)
[ La fèmina di Èrcul, che fra laltri a veva causàt la muàrt dal so omp, sensa intìndi di fa cussìnaturàlpròpit cuant ca voleva che Èrcul al tornàs a volèighi bèn. A mi a mi par che sta storiùta a à da li dimensiòns ca vàn ben pì a la lungja di chel càu chi.]
58 (return)
[ I Centàurs.]
59 (return)
[ A sòn dòma i vìfs ca pòsin mòvi ròbis coma li pièris.]
60 (return)
[ Beatrìs.]
61 (return)
[ Alesandro il Grant e Dionìio a vèvin reputasiòn di èsi tant crudej, e cussì al èra Asolìn. (Vandelli.)]
62 (return)
[ Prin tal sens cal cognòs li circostànsis di che zona lì tant miej di Virgìlio, che chì a si consìdera secont.]
63 (return)
[ Famòus làris di chej tìmps là.]
64 (return)
[ Cecina, un flumùt cal sbòcja sùbit sot di Livòrno; Cornet, na sitadùta visìn di Civitavecja.]
65 (return)
[ Chès dal muu di fèmina e il cuàrp di usièl. I cjati amondi interesànt coma che il mont imaginari di Dante a ghi dà il stes valòu eistensiàltal sens di eìsti e basta, no tal sens da la filoofìa eistensiàl modernaa zent normàl coma me (bè, forsi un puc pì normàl di me; diìn, a zent coma comercjàns florentìns o piàns, zòvins ca no pòsin tègnisi da busàsie forsi encja di strucàsi e palpàsicoma Pauli e Francesca, soldàs, vèscuj e pàpis) e a figuris mitològichis coma li Àrpis o coma i Cèntàuros, e via diìnt. Il reàl e l ireàl a si cunfùndin e a dovèntin uncoma ca susèit tal mòut di jodi li ròbis daj frutùs fin che, par disgràsia so, a vègnin grancj e a si necuàrzin che tàntis di che ròbis ca ghi crodèvin cussì tant a no somèjn pì vèris.]
66 (return)
[ Cal sarès il ters ziròn.]
67 (return)
[ A no somèija di jodi Dante cal bùta il cjaf in davòu e al ridusèa cuant cal scrif rìghis coma chista?]
68 (return)
[ Chèl cal sìga al è Pier da la Vigàna, cal era segretari di Federìgo II. Ta scju àrbuj chì, a propòit, a sòn intrapulàs i spirs di chej ca si sòn suicidàs.]
69 (return)
[ Al à pierdùt la so salùt e al à fàt fadìja a durmì.]
70 (return)
[ Linvìdia.]
71 (return)
[ Cul suicidasi al à cometùt cuntra di sè stes, ca si considerava just, un at ca nol era just.]
72 (return)
[ Dante, coma viitatòu tal infièr, al à tanta simpatìa pal grant sufrì dal puòr Pieri; ma coma scritòu a no somèa ca ghi displai tant di falu patì.]
73 (return)
[ San Zuan al eral sant di Firense coma il San Zuan di San Zuan di Cjaarsa. Taj timps pagans, il protetòu di Firense al era Marte. Vandelli al sugerìs che ai timps di Dante la statua di Marte, ca era stada butadan tal Arno, a era encjamò viìbil visìn dal Punt Vecju.]
74 (return)
[ Chè fata par impicjà la zent, no che altra fata par cjoj sù ledàn.]
75 (return)
[ Mèntri cal scjavasava il deert da la Libia cun un eèrcit di soldàs. Vandelli.]
76 (return)
[ Soldàs.]
77 (return)
[ Vulcàn stes.]
78 (return)
[ Il post indà che Gjove e i Gigàns a si li vèvin sunàdis.]
79 (return)
[ Un lagùt di aga mineràl in ta li bàndis di Viterbo.]
80 (return)
[ Fra i grancj fluns dal infièr.]
81 (return)
[ L abìs infernàl.]
82 (return)
[ A ju sàlva parsè che stu fùn o vapòu al à asaj umiditàt par distudà il fòuc cal vèn jù dal alt.]
83 (return)
[ Una da li rari vòltis che Dante al minsona li nustri montàgnis. A si riferìs al cjàlt, a propòit, che disdifànt li nèifs, al pòl meti in plena flùns coma il Brentao il Tilimìnt.]
84 (return)
[ Stu chì al sarès Brunèl Latìn, umanista, cal veva judàt Dante tal so studià.]
85 (return)
[ Tant i Blancs che i Nèris a ti zaràn cuntra.]
86 (return)
[ Sens: Sa dipendarès da me, i sarèsis encjamò fra i vifs.]
87 (return)
[ Beatrìs.]
88 (return)
[ Una da li so òperis pì gràndis.]
89 (return)
[ Da chistu a si jòt che la manìa di cori a và indavòu un bièl puc!]
90 (return)
[ Il puòr paìs al sarès Firense; puòr parsè cal è consideràt coròt dai sodomìs ca ghi vàn incuntri a Dante.]
91 (return)
[ La so costànt lamentèla.]
92 (return)
[ Cussì a podèvin parà via a corusà mentri ca tabajàvin cun Dante.]
93 (return)
[ S'i ghi crodìn a sè cal dìs, al à da vej vùt un tramaj di fèmina par fàlu doventà omosesuàl.]
94 (return)
[ In altri peràulis, Dante al scomèt la fama daj so vèrs a la veretàt di sè cal stà par dii.]
95 (return)
[ Mangjòns & bevònsèco lidea che Dante al veva daj todèscs in tal so timp. Ca sèdin stàs pì bevòns daj fransèis? Daj taliàns? Ma!]
96 (return)
[ Il bivero dantesc a ghi somèa pì al beaver inglèis che al castoro taliàn. Bìvar a nol stona nencja in tal furlàn.]
97 (return)
[ Par cussì dii. In realtàt la flamuta a era na ploja di fòuc.]
98 (return)
[ Che ànimis ca pàrtin bòrsis o blu o zàlis o blàncis a èrin dùtis di uuràrs.]
99 (return)
[ Li nustri biàtis a noan sgrìnfis, a si sà; ma cuj saja maj sè ca àn li biàtis di la jù?]
100 (return)
[ I diàus, chej osteàs, ca si la gòdin a fà il so mistej.]
101 (return)
[ Na fila a ni vegneva cuntra; naltra a zeva, cun nu, in diresiòn opòsta.]
102 (return)
[ Di SantÀnzul. I romàns a vèvin da stà atèns in tal cjaminà par via di dùcjus scju pelegrìns, ca zèvin o ca vegnèvin da San Pieri.]
103 (return)
[ I bolognèis a vèvin fàma di èsi rufiàns in ta chej timps là.]
104 (return)
[ In altri peràulis, al dìs che sa sòn tiràs, o tìrchios, aè pal fat stes ca sòn bolognèis; coma par dii che se par furtùna a fòsin stàs, diìn, furlàns, al sarès stàt dut un altri par di mànis.]
105 (return)
[ In tal sens di tirà li fèminis a simìnt.]
106 (return)
[ A si sberlava besola.]
107 (return)
[ Dante a nol veva sempri na impresiòn dolsa daj prèdis.]
108 (return)
[ Èncja chistu, bàbiu dal parlà e di fà zì sù di zìrus li fèminis, al è zùt a finìla chì, dut smerdajàt.]
109 (return)
[ Secònt Vandelli, un màgu da la Samaria cal voleva crompà da San Pieri e da San Zuan la facoltàt di podej comunicàjghi ai batieàs il Sant Spìrit.]
110 (return)
[ Purtròp Dante a no si riferìs a chel di Cjaarsa, ma al Batisteri di Firense.]
111 (return)
[ Si volìn zì pròpit a la fìna, il piè chì al è da lèilu coma il insièmit daj piè.]
112 (return)
[ A somèa che i fiorentìns a vèdin di tant in tant gjustisiàt daj sasìns in ta che manièra lì: fàt un bus, a metèvin dentri il condanàt cul cjaf in jù. Apena ca implenìvin il bus, il sasìn al moreva scjafojàt. (Jò chi soj claustrofòbic, i sarès par sigùr doventàt màt prima ca tiràsin jù la prima palada di cjera!)]
113 (return)
[ La Glìia, che Bonifasi VIII al veva trufàt paj bès. (Vandelli.)]
114 (return)
[ Un daj Orsìns.]
115 (return)
[ Al ee tant cambiàt il mont daj timps di Dante in cà?]
116 (return)
[ La Glìia di Roma, che secònt Dante in ta che rìghis chì a no èra la Santa Romana Chiesa tal sens ver da lespresiòn.]
117 (return)
[ L imperatòu Costantìn che, riconosìnt Silvestri coma papa, secònt Dante a nol veva fàt pròpit chel gran chè di ben.]
118 (return)
[ Na lesiòn amondi dura, chista, par Dantee, i cròt, par cualsìasi altrida imparà.]
119 (return)
[ Tìpic di Dante di descrivi punisiòns adeguàdis a la colpa daj danàs. In ta stu càsu, danàs coma Anfiarèl, che in vita a volèvin induvinà il davignì, adès a sòn costrès, par sempri, a cjaminà cul cjaf stuàrt cal pol jodi doma indavòu. In cuant al Creatòu steschèl imaginàt da Dante, si no altria vèn da pensà cal vèdi vùt cualchi bièl momènt di sodisfasiòn, cu na schersoa sprusada chì e lì di birichinàdis ca àn un puc dal malisiòus, a cjatà fòu scju tìpos di punisiòn. A mi vèn a mins chel gust ca ghi cjàpin i frus cuant ca ghi gjàvin na ala a una moscja par jodi coma ca farà a svualà cun unala e basta.]
120 (return)
[ Sicòma ca sòn stravoltàs, aan la pànsa par davòu e il cul par davànt.]
121 (return)
[ LEnèide stesa.]
122 (return)
[ Secònt Vandelli, ta li màcis da la luna la zent a jodeva Caìn cal alsava na forcjada di spìncs.]
123 (return)
[ Tìpos di vèlis.]
124 (return)
[ A vegnarès da pensà che i diàus a lu laudarèsin par vej fàt li so malagràsis; invènsi a si gòdin a cjastial cu la stesa fantaia chi vìn zà altri vòltis notàt!]
125 (return)
[ Malacoda a si riferìs al teremòt susedùt il Vìnars Sant dal àn [Footnote 34: cuant che Crist al era stàt metùt in cròusteremòt cal veva cauàt li ruvìnis descrìtis chì.]
126 (return)
[ Malacoda al è un diàu, e Dante e Virgìlio a varèsin puc da fidàsi di luj, no?]
127 (return)
[ A saràn diàus dal infièr, indulà ca si varès doma da sufrì, però a àn i so divertimìns encja lòu!]
128 (return)
[ A èsi imbrojòns in ta sta vita a si và a finìla cussì in ta che altra, purtròp. Ma coma fàja sta bolgja a tègniu dùcjus? A no vègnia da compatì Barbarìsa e chej àltris puòrs diàus par dut chel grant scombati ca ghi tòcja fà?]
129 (return)
[ Taliàn.]
130 (return)
[ Dopo vèighi cjòlt i so bes a ju veva lasàs zì lìbars sensa tègnisi al puntìn dai regolamìns.]
131 (return)
[ Èco, coma chiai dita un puc in sù, al è il màsa lavorà ca ju fà èsi screansàs, scju puarès di diàus.]
132 (return)
[ Cagnàs a si rìnt cont di cuant scaltri cal è Cjàmpul, il danàt; ma a la fin al vèn imbrojàt encja luj, comal rest daj Malbràncs. A no vègnia da vej rispièt par un imbrojòn coma Cjàmpul, cal rìva a imbrojà parfìn i diàus?]
133 (return)
[ Dante a ju mèt in ridìcul scju diàus, però no sensa cualchi frigùja di simpatìa.]
134 (return)
[ Da no cunfùndi cun chel tìpo di cjàa indulà ca si mangja e bèif e durmìs.]
135 (return)
[ Se ben che stu paragòn al mostra cuant afièt ca là Virgìlio par Dante!]
136 (return)
[ Puòrs Malbràncs. Il so malfà al è limitàt encja ta stu mòut chì!]
137 (return)
[ Pa la raòn spiegada tal vèrs [Footnote 64].]
138 (return)
[ A è tìpic da la zent ipòcrita di volej lùi par di fòu.]
139 (return)
[ Un post a Firense.]
140 (return)
[ Chel cal à condanàt Crist. Una condàna ca ghi à fàt tant dàn ai Ebrèos.]
141 (return)
[ Cauàt dal teremòt susedùt cuant cal eramuàrt il Signòu.]
142 (return)
[ A si riferìs a Malacoda, chi vìn zà vùt il plaej di cognosi.]
143 (return)
[ Tìpos di madràs che, secònt i antìcs a si cjatàvin in tal Nord Africa.]
144 (return)
[ Una pièra verda cun puntìns ros che secònt i antìcs a podeva combati i velèns daj sarpìns.]
145 (return)
[ Par cuant terificàntis ca sèdin, scènis cussì a si adatarèsin pròpit ben al rìndilis viìvis cu la magìa eletronica chi vìn vuèj!]
146 (return)
[ Parsè che Dante stes al era un daj Blancs.]
147 (return)
[ Coma Vani Fus.]
148 (return)
[ I Centàuros. La mandria minsonada sùbit sot a è ch è ca ghi veva robàt a Èrcul. La so furbìsia, tal tirà li bèstis pa la coda di mòut che Èrcul a no si necuarzès di cuj cal veva fàt il furt, a ghi veva zovàt puc, parsè che in ùltin Èrcul a ghi veva dàt na buna bastonada e mandàt a finìla in ta chel post chì.]
149 (return)
[ Par copalu.]
150 (return)
[ Sta sòrta di morphing a è abastànsa comùn in tal dì di vuèj, cun chej trucs ca si pòsin fa cul computer; ma in taj timps indavòu a veva da vej someàt a alc di sureàl!]
151 (return)
[ Chel cal à ispiràt Puccini?]
152 (return)
[ Chèco Cavalcante. Gaville al era un cjascjèl visìn di Firense.]
153 (return)
[ Dante in clara vèna sarcàstica. A somèa paradosàl, però a è sensaltri veretàt, che tanti vòltis (forsi sempri) i pì grancj crìtics di na sitàt, di na nasiòn o di na organiasiòn a sòn chej che pì a ghi vòlin ben a la sitàt o a la nasiòn o a la organiasiòn. A è di fàt che par via dal so grant amòu par Firense Dante a si rìnt cussì tant cont di ogni pìsula pecja ca à la sitàt che luj al vorès ca fòs perfèta. A si spiega cussì lindignasiòn che Dante al mostra in ta scju vèrs chì.]
154 (return)
[ Dante, chì, al fa un pronòstic che Firense a stà zìnt incùntra a malòris sèriis.]
155 (return)
[ Ogni ùn cal vèdi maj jodùt coma che na gjalìna a protès i so pitinùs al sà ben sè chi vuèj dii.]
156 (return)
[ Al vòu frenà il so inzèn parsè cal à belzà jodùt pì vòltis coma cal è stàt abuàt da altra zent scàltra, e cun cuàlis conseguènsis.]
157 (return)
[ Entòcli e il fradi a èrin fìs di Èdipo e di Jocasta. Par na maledisiòn ca ghi èra stada fata dal pari, i fràdis si vèvin copàt lun laltri e a èrin dopo stàs bruàs insièmit.]
158 (return)
[ Tennyson al à da èsi stàt un bièl puc ispiràt da che rìghis chì cuant cal à scrìt il so Ulysses:
My mariners
you and I are old;
Old age hath yet his honour and his toil;
Death closes all: but something ere the end,
Some work of noble note, may yet be done,
Not unbecoming men that strove with Gods
.]
159 (return)
[ Chè che Dante al zarà a uà coma localitàt pal so Purgatori.]
160 (return)
[ A è da notà chì la rasegnasiòn stòica di Ulìs.]
161 (return)
[ Stu toru di ramp, regalàt da un grèc a un siciliàn, al vegneva uàt par copà zent ca ghi vegneva sierada dentri. Na volta dentri i puòrs condanàs a vegnèvin brustulàs vifs; e mentri ca si brustulàvin, il so sigà al someàva il rugnà da toru stes. Il prin a vignì cussì copàt dal siciliàn al era stàt pròpit chel ca ghi veva fàt il regal. Chista storiuta a era stada contada da Ovidio in taj timps indavòu. A è clar che la manièra rafinada cu la cual i mafiòus siciliàns a tràtin i so clièns a à radìs amondi fòndis. La storiuta a ni fà pur recuardà che Dante a nol eral ùnic a vej na imaginasiòn cussì ben cultivada in tal pensà sù turmìns di turtura e di muàrt ca ni cativèin cu la so originalitàt. Però naltri smorgasbord coma che dal Infièr indulà a si vàja a cjatàlu!]
162 (return)
[ Espresiòn lombarda, modificada un puc da chè uada da Dante.]
163 (return)
[ Forlì, sitàt ghibelìna, ca veva reistìt ai atàcs da li fuàrsis fransèis e guèlfis mandàdis dal papa. Par vej na idea pì buna da li condisiòns polìtichis e socjàlis da la Romagna descrìtis da Dante in ta che rìghis chì, i sugerìs Vandelli.]
164 (return)
[ Chèl cal parla al è Guido da Montefeltro.]
165 (return)
[ Il papa Bonifàs VIII.]
166 (return)
[ Tal Infièr, par vèjghi dàt chej consèis lì al Papaconsèis ca àn sensaltri pì dal Machiavèlic che dal Francescàn.]
167 (return)
[ Il puòr Guido al vèn èncja cjòlt in zìru da stu raonadòu di diàu!]
168 (return)
[ Bràs mutilàs o gjàmbis mutilàdis.]
169 (return)
[ No stìn lamentàsi di chistu parlà sclèt. Zà i sìn stàs metùs in vuàrdia tal vèrs [Footnote 21].]
170 (return)
[ Cussì Dante al punìs scismàtics (o almàncu cussì al descrìf la so punisiòn). Punisiòn jùsta sa si pensa a li diviiòns che lòu stes a cauàvin. Ma Maomèt al èria pròpit scismatic?]
171 (return)
[ Se sti punisiòns a sòn espresiòn da la gjustìsia divina, Dante al à da vej ben jodùt che stu tipo di gjustìsia a nol èra, dopodùt, cussì tant diferènt da la gjustìsia pagana; basta pensà al mòut che Gjove al veva punìt Prometèo. Si no altri Dante e i pagàns a vèvin chistu in comùn: na granda fantaìa!]
172 (return)
[ Sti peràulis a seguìsin chès ca finìsin il vèrs [Footnote 55].]
173 (return)
[ Argolica = greca.]
174 (return)
[ Forsi a è pì fàsil capì stunduvinèl sa si lu pènsa cussì: A è pusìbul cjatàighi il màni a li ròbis ca sòn stàdis fàtis.]
175 (return)
[ Amondi comprensìbil!]
176 (return)
[ In tal sens che il cuàrp al parta il cjaf coma lampiòn.]
177 (return)
[ Sensa ingàns.]
178 (return)
[ Tant Bertran che Achitofèl aan consiliàt fiis di zì cuntra i so pàris.]
179 (return)
[ Tal sens che il patimìnt a ghiè spièli a la colpa ca lu à cauàt.]
180 (return)
[ A somèa da sta storia di Gèri dal Bièl ca fòs stàt un òbligu ta na famèa di vendicà la muàrt di un parìnt. (Plus sa change... Basta pensà no a certi uànsis Siciliànis dal dì di vuèj, tegnùdis a gala si no altri in taj cìnes, ma a la reasiòn daj parìncj da li vìtimis di Tim McVeigh cuant cal è stàt gjustisiàt làltra dì.) In ta stu càsu, Dante al sarès un daj parìncj ca varèsin vùt da vendicà Gèri. Il fàt che chistu a nol era encjamò susedùt al spièga la reasiòn indignada dal danàt e il sintimìnt di colpa di Dante stes.]
181 (return)
[ Liulùta di Egina a veva cjapàt il nòn da na bièla fiòla dal stes nòn ca si veva lasàt amà da Gjoveche pa li fantasìnis al veva un vuli (èncja ducju doj) sempri vièrt. Gjuno, ta na reasiòn caa un bièl puc dalarchetìpic, a si veva cussì tant rabiàt cul so omp caveva mandàt la pesten ta liulùta ca veva copàt òmis e bestis.]
182 (return)
[
chi ti ti spèlis.]
183 (return)
[ Taliàns, tant par no dismintiàsi.]
184 (return)
[ Biùgna pur ricognosi che la gran part di scju danàs a si rìndin cont che la so punisiòn a è stada jùsta.]
185 (return)
[ Tal sens cal era bon da imità altra zent.]
186 (return)
[ Par òpera di Gjunòn ta un daj tancju momèns di rabia cuntral so omp, se omp si pòl clamàlu.]
187 (return)
[ La so frùta.]
188 (return)
[ Cuant dolòu incontenìbil da la puora mari ca rìnt chistimàgin!]
189 (return)
[ Il dì di vuèj a si sìnt tant parlà di pàris ca abùin i so frùs; maj, chi savedi jò, di frùs ca abùin il pàri. A è da notà, però, che il falsificà al à par Dante altritanta importansa da la relasiòn incestuàl.]
190 (return)
[ Schichi.]
191 (return)
[ Ca sarès la mula di Buòso, che Schìchi al impersonèa par otègnila. Ta lòpera di Puccini sta impersonificasiòn a è fàta in tal mòut divertènt ca si sà!]
192 (return)
[ A no è sensaltri la prima volta che la dura gjustìsia a cjòj ocaiòn da la colpa dal danàt par ministràighi la pena justa.]
193 (return)
[ Ca sarèsin i florìns di oru, che ta na banda a mòstrin la mua di San Zuan Batìsta. (Chi mi recuardi jò, an dera amondi pùs di chej florìns chì a San Zuan di Cjaarsa. A si jòt pròpit che San Zuan, il sant protetòu dal paìs, al à tegnùt scju florìns lontàn di San Zuan par mantegni la zent dal paìs pura, lontàna da che tentasiòns ca varèsin podùt coròmpila coma ca ghi steva susedìnt a la granda a Firense. ìn ta chej dìs chì, però, a par che il sant protetòu al sedi zut in vacansa
.)]
194 (return)
[ Al preferirès jòdiu chì fra i danàs che sodisfà la so gran sèit.]
195 (return)
[ Sta fèmina a veva tentàt invàn di sedui Bepi, il fi di Gjacòb; cuant che luj al era scjampàt via, ic a lu veva acuàt di vèila violentada. Cussì a somèa.]
196 (return)
[ Chel cal à persuadùt i Trojàns di lasà entrà il cjavàl in ta la sitàt.]
197 (return)
[ An dè ogni tant in tal Infièr momèns amondi còmics!]
198 (return)
[ Al è un puc màsa sèriu, Virgìlio, no pària?]
199 (return)
[ Parsè che cul prin colp a ferìs e cul secònt a vuarìs.]
200 (return)
[ Specje di fasa ca ghi plata la part basa dal cuàrp.]
201 (return)
[ Na tòr di Bologna.]
202 (return)
[ La pòura di chèl ca no si sà, che di nòt di sòlit a si la sìnt di pì.]
203 (return)
[ Li Mùis.]
204 (return)
[ Montàgnis, tant luna che laltra.]
205 (return)
[ Scju danàs a sòn coma tocs di glas.]
206 (return)
[ Scju fiòj, ca èrin fràdis ca si volèvin puc ben, a si sòn copàs l un cuntra l altri.]
207 (return)
[ Encja chistu, che di fat al era Toscàn, par otègni na ereditàt al à copàt, e par vej copàt a ghian dopo encja a luj tajàt il cjaf. Na roba a è sigùra: Firense e paìs visìns di Firense in taj timps di Dante a èrin poscj indulà ca si varès fat fadìja a stufàsi!]
208 (return)
[ Chel cal stà roeànt in tal cjaf dal altri al è il Cont Ugolìn. Di luj Dante al parlaràn tal pròsin cjànt.]
209 (return)
[ LInfièr al à tancju momèns còmics e dramàtics e comovìns, ma epiòdis pì comovìns di chel dal Cont Ugolìn a non dà.]
210 (return)
[ LArcivèscul Rugèri.]
211 (return)
[ E invensi un puc di misteri al resta. Ta chel post dalinfièr chì a sòn metùs chej ca sòn colpèvuj di vej tradìt altra zent par raòns polìtichis. Cun dut il contà dal Cont Ugolìn, a no si riva maj a savej cun preciion di cual tradimìnt ca sòn stàs colpèvuj Rugeri e il stes Ugolìn. Nompuarta, però; che chì sè ca conta a è la relasiòn fra Ugolìn e i fiòj, e la disperasiòn di Ugolìn.]
212 (return)
[ Che tòr indulà ca èrin impreonàs Ugolìn e i fiòj.]
213 (return)
[ A ghi veva dat un preentimìnt di sè ca veva da capitàighi.]
214 (return)
[ Sta trasformasiòn da lupo e lupùs a pari e fiòj a susèit spes in taj sunsa dìin.]
215 (return)
[ Atropòs a sarès chè ca sepàra lànima dal cuàrp e in tal cau di Tolomèacal sarès chel post chìa manda lànima tal infièr mentri che il cuàrp al è encjamò in vita.]
216 (return)
[ An sparegna pùs, Dante. Prin chej di Pisa; adès i genovèis!
]
217 (return)
[ La naf da re a vèn fòu dalinfièr.]
218 (return)
[ Lusìfar stes.]