HOE DE BEVOLKING VAN HET EILAND HET GEBRUIK VAN PAPIERGELD INVOERDE.

Naarmate de tijd verstreek, kwamen er langzamerhand veranderingen in

de methode van zaken doen op het eiland. In plaats van zooals eerst

een afgezonderd en onbekend volk te zijn, werd hun bestaan als een

georganiseerde, beschaafde staat meer en meer over de geheele wereld

bekend, en er ontstond een levendig internationaal handelsverkeer uit

de gewoonte om producten van het eiland te ruilen tegen producten van

andere landen. Aan iederen kant van het eiland was een voortreffelijke

haven, en natuurlijk hoopte de bevolking zich bij deze plaatsen opeen

en bouwde zij er twee zeer belangrijke steden. Het middengedeelte

van het eiland daarentegen werd ingenomen door hooge bergreeksen,

bedekt met dichte wouden, waarin de reizigers, die tusschen de

beide steden heen en weer reisden, dikwijls beroofd werden van al

het goud, dat zij bij zich droegen. Om dit gevaar te voorkomen en om

de noodzakelijkheid om goud bij zich te dragen te vermijden, stelden

de menschen, die aan verschillende uiteinden van het eiland woonden,

een systeem in om geschreven orders op elkander uit te geven voor

geld, dat ieder wederkeerig belofte uit te betalen aan den persoon,

wiens naam op de order of wissel geschreven was; en daarna sloten zij

niet zelden hun rekeningen af door de eene order of betaling tegen

een andere te verrekenen. Op deze wijze werd waarde of koopkracht over

groote afstanden overgebracht op een veel goedkoopere en gemakkelijkere

wijze dan door overbrenging van het goud zelf kon geschieden; en het

was tevens een veel veiliger methode, daar de dieven geen gebruik

konden maken van de wissels, ook al kregen zij die in handen. En zoo

gebeurde het, dat de menschen op het eiland kennis maakten met datgene,

wat later bekend werd onder den naam van "wisselbrieven" [15].

Deze kunstgreep, waardoor arbeid uitgespaard en gevaar vermeden werd,

bleek bovendien zooveel practisch nut te hebben, dat men weldra op de

gedachte kwam om het grondprincipe van den wisselbrief zoodanig uit te

breiden, dat het voor ieder in het algemeen overbodig zou zijn om goud

bij zich te dragen. Voor dit doel werd een openbaar kantoor gesticht,

waar de menschen hun goud in bewaring konden geven onder toezicht van

den Staat om voor het gestorte bedrag een kaartje of reçu te ontvangen,

dat op vertoon weer in metalen munt betaalbaar was, en deze kaartjes

werden, alleen doordat iedereen wist, dat zij naar believen in goud

konden worden omgezet en dat er geen kaartjes werden uitgegeven voor

meer goud dan er in werkelijkheid gedeponeerd was, weldra als evengoed

en solide beschouwd als het goud zelf, en bovendien waren zij veel

gemakkelijker in het gebruik. Zoo ontstond het papiergeld (Engelsch:

currency van het Latijnsche currere = loopen) op het eiland en kwam

het in gebruik als een plaatsvervanger van het geld [16]. De naam, die

men aan deze reçus aanvankelijk gaf, was eerst "bank-credietpapier"

en later "bank-biljetten", maar na een poosje kregen de menschen de

gewoonte om er over te spreken als van "papiergeld". Maar deze laatste

term was, zooals iedereen moest toegeven, alleen een spreekwijze en

eigenlijk een zeer slechte uitdrukking, want ieder verstandig mensch

zag dadelijk in, dat een belofte om een artikel af te leveren of een

erkenning van de ontvangst van, of een aanspraak op een voorwerp

onmogelijk dat artikel of voorwerp zelf kon zijn: evenmin als de

schaduw van een lichaam dat lichaam zelf is, of de afbeelding van

een paard een echt paard of de geur van een goed maal hetzelfde als

het werkelijke maal.

Niettemin; als een hulpmiddel om goederen, welke dienst deden als geld,

over te dragen en om het onvermijdelijke verlies en beschadiging

van die goederen door hanteering en transport te voorkomen, was

het papieren geld een belangrijke uitvinding en daar het bovendien

altijd vertegenwoordigd, of zooals wij het mogen uitdrukken, gedekt

werd door dat artikel, dat het minst van alle dingen in waarde op en

neer gaat, namelijk goud, beantwoordde het volkomen aan het doel van

geld, zonder het feitelijk te zijn. Daardoor leverde het tevens een

nieuw doorslaand bewijs van de superioriteit van het artikel goud

om te dienen als geld of als een voorwerp van waarde om in bewaring

te geven tegen ontvangst van een reçu of certificaat van deponeering,

dat als papieren ruilmiddel gebruikt kon worden; want indien men andere

waardevolle artikelen, zooals vee, koren, kleedingstof of kool, voor

hetzelfde doel had gekozen, dan zou de Bank verplicht zijn geweest om

groote stallen, schuren en pakhuizen te bouwen om haar voorraden te

bewaren, en al werden deze artikelen nog zoo goed bewaakt, hun waarde

of koopkracht zou toch na eenigen tijd snel zijn afgenomen tengevolge

van zeer natuurlijke en onvermijdelijke oorzaken. En bovendien: de

waarde van de meeste artikelen, ook al zijn ze in de beste conditie

is door zuiver plaatselijke oorzaken doorgaans zoo verschillend,

dat een reçu voor een en hetzelfde artikel uitgegeven door Banken

om als papiergeld te dienen onmogelijk dezelfde waarde zou kunnen

hebben in verschillende plaatsen: immers de waarde of koopkracht van

een ton steenkool of een vetten os is heel wat anders bij den ingang

van een kolenmijn of op een steppenboerderij dan tien, twintig of

honderd mijlen verder. Maar de waarde of koopkracht, die een zekere

hoeveelheid goud vertegenwoordigt, variëert al heel weinig tusschen

verschillende plaatsen, en deze waarde is en blijft over de geheele

wereld zonder twijfel zeer constant. [17]

Het Geld van Robinson Crusoe Populaire uiteenzetting omtrent den oorsprong en het gebruik van geld als ruilmiddel · 第 18 / 30 题