De menschen op het eiland--zoowel arbeiders als werkgevers--waren
het er evenwel volmaakt over eens, dat het leven te kort was om het
grootendeels te verspillen met het spelen van een spelletje "blindeman"
op grooten schaal,--want zoo kon men dat systeem van handeldrijven op
een basis van directen goederenruil gerust noemen [1], maar zij zagen
ook heel goed in, dat het spel net zoolang door zou gaan, totdat
er geen sprake meer zou zijn van eenigen materieelen vooruitgang,
indien er niet een nieuwe methode van handeldrijven werd uitgevonden
en ingevoerd. Daarom besloten Twist, Needum, Pecks, Diggs, Vrijdag,
Vrijdag's Vader, Will Atkins en alle andere menschen, als het ware
gedreven door hun instinct (en aangemoedigd door Robinson Crusoe),
maar zonder dat er een wettelijk voorschrift bij te pas kwam, met
algemeene stemmen om één bepaald artikel uit te kiezen, dat allen
zonder uitzondering zouden accepteeren in ruil voor elk product of
iederen dienst, die zij te koop aanboden; zoodat, wanneer iemand iets
te ruilen had, hij dit eerst kon ruilen voor dat bijzondere artikel,
wat het ook zijn mocht, en vervolgens door tusschenkomst daarvan op
ieder tijdstip en elke plaats, kon koopen wat hij verlangde. En van
het oogenblik af dat dit werd ingevoerd, deed de beschaving op het
eiland een heelen stap voorwaarts, en de eerste groote hinderpaal,
die ontstaan was door den goederenruilhandel van man tot man, was uit
den weg geruimd. De kleermaker liep niet langer gevaar om van honger om
te komen, de metselaar behoefde zich niet langer bezorgd te maken over
zijn kleeding en de werkman kreeg als loon voor zijn arbeid iets, dat
hem zonder moeite een aequivalent verschafte in voedsel, huisvesting
en andere dingen, die hij noodig mocht hebben; want iedereen gaf
gaarne zijn goederen of diensten voor dat bijzondere artikel, dat
de rol van betaalmiddel vervulde, omdat hij wist, dat ieder ander,
die iets ruilen wilde, bereid zou zijn om hetzelfde te doen.
En wat nog meer was: de keuze van een artikel, waaraan met algemeene
toestemming een universeele en naar verhouding onveranderlijke
koopkracht verleend werd, loste tevens de tweede moeilijkheid op,
omdat zij tegelijkertijd een waardemeter of standaard aan de hand deed
om de onderlinge waarde of koopkracht van ieder ander ruilbaar artikel
of dienst mee vast te stellen en wel op precies dezelfde wijze waarop
de lengte of het gewicht, van een voorwerp bepaald wordt, n.l. door het
te vergelijken met een ander voorwerp, dat door de gemeenschap eenparig
is aangenomen als een standaard van lengte of gewicht--zooals b.v. het
stuk hout, dat wij duimstok noemen of het stuk metaal, dat een pond
heet. "Mijn brooden zijn ieder tien stuks van het betaalmiddel waard,"
zei Needum, de bakker. "Mijn jas," antwoordde Twist, de kleermaker,
"is duizend stuks waard." Een eerlijke ruil tusschen den bakker en
den kleermaker zou dus zijn geweest: honderd brooden voor één jas.
De algemeene naam nu, die men geeft aan die artikelen of voorwerpen,
die de menschen van verschillende naties algemeen in ruil aannemen
als het æquivalent van alle andere artikelen of diensten en als den
maatstaf van waarden, is "geld".
De artikelen, die door de menschen op verschillende tijden en plaatsen
zijn uitgekozen om dienst te doen als dat algemeene æquivalent, dien
middelaar of dat middel om de ruilhandel te vergemakkelijken, zijn zeer
verschillend geweest. Bij de Noord-Amerikaansche Indianen en de eerste
planters, die onder hen kwamen wonen, werden wampums (schelpgordels)
en beverhuiden gebruikt als geld; bij de inboorlingen van West-Afrika
bestaat het geld in kleine schelpen, "kauri's" genoemd; in Abessinië
is zout tegenwoordig het gewone geld; in Chineesch Tartarije pakjes
geperste thee, en nog niet lang geleden werden kleine plakjes zeep
als geld gebruikt op de Westkust van Mexico. Onder de herdersvolken
in de Oudheid werden koeien en schapen op zulk een grooten schaal als
geld gebruikt, dat het gewone Engelsche woord "pecuniary" afgeleid
is van het oude woord "pecus", dat "vee" beteekent. En terwijl we in
Homerus lezen, dat de prijs van de wapenrusting van Glaucus bestond
uit honderd stuks vee, weten we ook dat de Zoeloe's in Zuid-Afrika
tegenwoordig nog hun schulden met vee betalen en den omvang van hun
vermogen volgens denzelfden standaard berekenen.
Het geld bestond dus vóórdat er wetten waren, en het bestaat en wordt
heden ten dage gebruikt onder volkeren, die geen geschreven of erkend
wetboek bezitten.
Van veel belang voor een juist begrip van dit onderwerp is ook de
erkenning van een andere grondwaarheid, namelijk, dat er, zoover
men kan nagaan, nooit een volk is geweest, dat niet, toen het
voor het eerst begon met geld in te voeren, daarvoor dadelijk een
artikel nam met een natuurlijke koopkracht of waarde tengevolge van
enkele intrinsieke eigenschappen, die dat artikel begeerenswaardig
maakten. En het spreekt van zelf, dat dit zoo moest zijn. Want, waar
er geen wet bestond, die bepaalde, waaruit het geld moest bestaan
en die den handel regelde, zou men, door een artikel als geld aan
te nemen, waarvan de productie of de vermeerdering weinig of geen
moeite vereischt, alle luie, sluwe of gewetenlooze menschen in staat
stellen, om, zonder dat zij voor eenige straf of beperking behoefden
te vreezen, van de overige leden der gemeenschap producten te nemen,
zonder daarvoor iets gelijkwaardigs terug te geven. Bijvoorbeeld:
wanneer men aan gedroogde bladeren of stukjes papier een algemeene
koopkracht kon verleenen door er een of ander teeken op te stempelen of
te schrijven, dan zou het eerste practische gevolg van het gebruik van
zulk geld zijn, dat men de menschen in staat stelde om iets voor niets
te krijgen of dat men degenen, die niet wilden werken, veroorloofde
om allen, die wel werkten, te berooven. De bewoners van het eiland,
die onontwikkeld waren, begingen nooit een dergelijke dwaasheid; maar
toen zij zich gingen bezighouden met geschiedenisstudie, bemerkten
zij tot hun groote verwondering, dat de inwoners van andere landen
herhaaldelijk op zichzelf waardelooze dingen als geld hadden gebruikt;
en vele jaren later kwam er zelfs uit de Vereenigde Staten een man naar
het eiland gereisd, die een groot leeraar hoopte te worden, en deze
probeerde de bevolking te overtuigen, dat het een groote vergissing was
om als geld iets te gebruiken, dat eenige innerlijke waarde bezat als
handelsartikel [2]. De kinderen van de lagere school, die hij trachtte
te overreden, brachten hem al heel gauw in verlegenheid, door hem uit
hun geschiedenisboekjes voor te lezen, hoe alle volkeren, en vooral
de arme en eenvoudige lieden onder hen, die slecht waren ingelicht,
welke ooit geprobeerd hadden om hun ruilhandel te vergemakkelijken
door een artikel zonder intrinsieke waarde als geld te gebruiken, bij
al die gelegenheden zonder uitzondering steeds in die mate opgelicht
en bestolen waren geworden, dat zij vroeger of later altijd gedwongen
waren geweest om het gebruik van dat geld op te heffen, uitsluitend
als een maatregel van zelfbescherming, en om iets anders daarvoor
in de plaats te stellen, dat een algemeen erkende en naar verhouding
duurzame innerlijke waarde of koopkracht bezat als handelsartikel.
Hier volgen eenige van die verhalen, welke de kinderen in hun
geschiedenisboekjes vonden en hem voorlazen:
"In December 1861 bracht een arme soldatenweduwe twee honderd dollars
in specie op een spaarbank en daarna vertrok zij met haar vier kleine
kinderen naar Californië. In Juli 1863, toen het goud op 280% tegenover
papier stond, schreef zij om haar geld. In antwoord daarop kreeg zij
een chèque betaalbaar in goud voor 83% van haar geld, de opgeloopen
rente à 6% inbegrepen."--Henry Bronson, Nature and Office of Money.
"Het volk demoraliseerde (door het niet-inwisselbare continentale
papiergeld) op een wijze, dien men vóór dien tijd ongeloofelijk
zou hebben geacht. Alle banden van eergevoel, bloedverwantschap,
dankbaarheid, menschelijkheid en rechtvaardigheid werden
verbroken. Oude schulden werden afbetaald toen het papiergeld niet
meer waard was dan zeventig tegen één. Broeders bedrogen hun broeders,
kinderen hun ouders en ouders hun kinderen. Weduwen, weezen en anderen
kregen uitbetaling in gedeprecieerd papier voor geld, dat zij in
metalen munt hadden geleend."--Breck, Scetch of Continental Money.
"De assignaten daalden steeds meer, totdat zij volkomen waardeloos
waren, het geheele land meeslepende in armoede--eenige gelukkige
speculanten uitgezonderd--, en het einde was een staatsbankroet. In
dezen tijd, toen duizenden radelooze stakkerds, zelfs nog voor de
laatste instorting der assignaten, zelfmoord pleegden om aan den
hongerdood te ontkomen, was de oorlog een zegen; en Napoleon was het
werktuig, dat geheel Europa de gevolgen deed ondervinden van waardeloos
geld, hetzij direct of indirect, door zijn tot het uiterste gedreven
slachtoffers."--Notes on the French Assignats and their Influence.
"Hij moest vier honderd dollars betalen voor een hoed en evenveel
voor een paar schoenen. Hij wilde een goed paard hebben, maar men
vroeg hem daarvoor een prijs gelijk aan tien jaar salaris."
"Mijn verdiensten van zes maanden zijn ternauwernood toereikend
om de kosten te bestrijden van de meest onmisbare uitgaven van één
enkelen dag..."
"Voor een bed, avondeten en een grog voor mijzelf, mijn drie
metgezellen en hun bedienden, berekende men mij, toen ik den
volgenden dag zonder ontbijt vertrok, de som van acht honderd vijftig
dollars."--Life of General de Kalb.
"In totaal, van het begin tot het einde (1835-1841) beliep het
bedrag van muntpapier, wissels, chèques en obligatiën, uitgegeven
door de schatkist van de Republiek van Texas, en die voor een
groot deel als circulatiemiddel dienst deden, tot $ 13·318·145 of
tot een bedrag van meer dan 260 dollars per hoofd over de geheele
bevolking. Wanneer papier uitgiften, die als geld gebruikt worden,
een volk rijk hadden kunnen maken, dan had de bevolking van Texas de
rijkste van de wereld moeten zijn. In Januari 1839 waren de Texas
schatkist-biljetten niet meer waard dan 40 Amerik. centen op den
dollar, in de lente van 1839 waren zij 37 1/2 cents waard, in 1841
van 12 tot 15 cents, en in 1842 had men (in de karakteristieke taal
van dien tijd) "vijftien dollars noodig om drie glazen brandy met
water zonder suiker te koopen". Toen het eenmaal zoover was, bleef
er van haast geen enkel soort ruilmiddel nog een belangrijk bedrag
over in Texas, maar dat was geen groote ramp, omdat het volk maar
heel weinig meer bezat om te laten circuleeren." Het kwaad, dat dit
systeem deed, was onmetelijk en van dien aard, dat het Gouvernement
geen schadeloosstelling aan de slachtoffers had kunnen geven, ook al
was het daartoe geneigd geweest."--Gouge: Fiscal History of Texas.
Nogmaals: een der voornaamste redenen, waarom het geld werd uitgevonden
en in gebruik genomen, was, opdat het zou dienen als maatstaf of
standaard om de onderlinge waarde van andere dingen te schatten. Nu
kan men zich toch moeilijk voorstellen, dat iemand, die voor dit
doel geld zou willen gebruiken, daarvoor een artikel zou uitkiezen,
hetwelk op zichzelf geen waarde heeft, evenmin als hij voor een
maatstaf om lengte mee te meten, iets zou nemen, dat zelf geen
lengte heeft of voor een standaard om gewicht te meten, iets, dat
geen gewicht heeft. De bewoners van het eiland hadden daarom al heel
erg dom moeten zijn, als zij niet van begin af aan hadden ingezien,
dat iets alleen dan degelijk en goed geld kan zijn en blijven onder
alle omstandigheden, wanneer het werkelijk de volle waarde heeft,
die het op zijn buitenkant beweert te hebben.