Onlangs had er een botanisch verkeerd à propos plaats zooals heel licht
gebeuren kan, wanneer twee of meer planten, in den loop der tijden,
aan denzelfden naam gekomen zijn. Het was tusschen een geleerde, die
zich nooit veel met bloemen ingelaten had, maar des te meer met oude
dichtkunst, en een dertienjarig meisje, dat juist dezen zomer, als
H. B. school-leerlinge, haar eerste veld liep op plantkundig gebied.
"Je hebt het tegenwoordig zoo druk over planten," zei de doctor in
de letteren; "maar weet je wat ik graag eens zien zou: een Lotosbloem."
--"Ja, die zijn ook heel mooi! Kent u ze niet?"
--"Ze zouden mij zoo interesseeren om de poëzie, die er aan is
verbonden. Je denkt dan zoo om een stil waterlandschap met een
weelderigen plantengroei bij maanlicht." En hij vertelde een en ander
van de "Lotophagi, de veelbebesproken Lotoseters", en beweerde dat
hij er zelf wel eens even, bij voorbeeld voor één nacht, een zou
willen wezen.
--"Maar dat moeten dan toch koeien zijn, of schapen," schertste
't meisje; "menschen zullen ze toch wel niet eten."
--"Ja zeker. Menschen aten ze; of eten ze waarschijnlijk nog wel."
--"Ik ga er een halen," besloot zij.
--"Waar? Op den Ganges? Op den Nijl?" vroeg hij lachend.
--"Neen, vlak bij uw huis."
--"Een Lotos? Een heilige Lotos, hier dicht bij" mompelde hij
ongeloovig. En halfluid reciteerde hij:
"Die Lotosblume ängstigt
Sich vor der Sonne Pracht,
Und mit gesenktem Haupte
Erwartet sie träumend die Nacht."
Binnen weinige minuten was zij terug met een plantje van een paar palm
hoog, met fijne groene klaverblaadjes, en fraaie botergele bloempjes.
--"Is dat een Lotos?" riep de doctor, "'t Lijkt wel een gouden-regen!"
--"Een gouden-regen!" herhaalde nu het meisje op haar beurt, met al
de verbazing van iemand, voor wie zóó'n vergissing sinds zes weken
een onmogelijkheid was. "'t Is een Lotus corniculatus, een gehoornde
Rolklaver."
--"Nu, dan zal ik het voortaan voor jou plezier een land-Lotus noemen,
juffrouw Flora," eindigde de litterator vriendelijk.--Maar wat hij
had wenschen te zien was een Nymphea-Lotus, dat sieraad van den Nijl,
die met hare indische zuster, de Nymphea Nelumbo, als "Lotosbloem"
zulk een voorname rol speelt in de aloude poëzie van Indië en van
Egypte. En hij verhaalde daaromtrent verscheiden mythen en legenden,
die haar lieve oogen deden glinsteren.
"Mijnheer," zei twee maanden later juffrouw Flora, zooals hij haar
sedert dien tijd voortdurend noemde, "nu weet ik waar u iets te zien
kunt krijgen, wat op uw water-Lotos lijkt! In den Amsterdamschen
"Hortus" bloeit de Victoria regia. Ik heb er een prent van gezien,
en dacht dadelijk aan uw indische vertellingen."
--"Welnu, dan zullen wij er samen eens heengaan. Wat wil je liever:
bij dag, of bij avond met gaslicht."
--"Neen, bij dag!" koos haar rein instinkt; "'t is wel waar,
zij bloeit het mooist bij avond, maar bij gaslicht, dat vind ik
zoo.... onnatuurlijk."
Hij was dat blijkbaar met haar eens, en dus gingen zij op klaarlichten
dag. Daar lag de koninklijke plant in haar bassin, als een leeuw in
zijn hokje. Zij droeg verscheiden bloemen in witten en in roodachtigen
toestand, en knoppen waaruit men nog grooter bloemen zou verwachten. En
men bekeek de bladeren, met en zonder opstaande randen. Een was er
omgedraaid, opdat men 't sterke adernet in oogenschouw zou kunnen
nemen; en de geleider zei dat op het grootste gisteren een jongen
van acht jaar gestaan had; en een heertje was bezig om de bloemen
met een duimstok te meten, en verklaarde dat hij er te Berlijn een
gezien had, die vier duim meer in middellijn besloeg.--En eer zij
uit den Hortus gingen, waren hun ook dadelpalmen, suikerriet, een
koffieboompje en een bak met bijna rijpe rijst gewezen, al hetwelk
zeer hunne belangstelling opwekte.
Toen zij 't hek uit waren, zwegen zij beiden.
"Ik wou zoo graag die planten alleen in haar eigen land zien," zei
het meisje het eerst.
"Ja," antwoordde de dokter, "'t is heel mooi voor de wetenschap,
zoo'n inrichting; maar je waardeert de planten eigenlijk maar half,
als ze zoo uit haar element gerukt zijn. Het kan wel best wezen, dat
de Victoria op een Lotos lijkt, maar het wou mij toch niet lukken
om mij in zoo'n kunstmatige omgeving aan de oevers van den Ganges
te verplaatsen."
In den loop van den volgenden zomer waren beiden op een
buitenpartij. 't Was een zonnige middag; geen blaadje bewoog zich.
"Juffrouw Flora," zei de dokter, haar op den schouder tikkend,
"ga eens even mee: ik heb wat moois ontdekt." En langs een paar
verborgen paadjes troonde hij haar mede naar een open plekje in het
bosch, waar zij eene kleine watervlakte in het oog kreeg, 't Was een
verlaten vijver, die zeker vroeger tot een buitenplaats behoord had,
maar thans geheel aan zich zelven was overgelaten. Voor het grootste
gedeelte was hij door hoog hout: linden, elzen, esschen, een paar wilde
kastanjes en een treurwilg ingesloten; aan ééne zijde, van waar thans
het licht viel, liep de kant zacht glooiend af. Hier en daar groeide
riet, zegge en pijlkruid. Rechts verhief zich een bos lischdodden en
staken gele irissen haar sierlijke kronen omhoog, en links bloeiden,
nauwelijks zichtbaar, Vergeet-mij-niet-jes, vlak aan den oever.
--"Ziet gij wat daar drijft?" vroeg hij, terwijl zij van de helling
op het water nederzagen.
--"Ja, Nymphaea's, gewone witte waterrozen, Victoria Regia's in
't klein!" voegde zij er glimlachend aan toe.
--"Zulk een indruk nu verbeeld ik mij dat Lotosbloemen moeten maken!"
--"Maar die zijn zooveel grooter en hebben lange dunne stelen, en
ontsluiten zich eerst 's avonds," bracht het meisje, dat intusschen
meer geleerd had, in het midden....
Dat kan zijn. Maar dat is bijzaak. Het is blijkbaar dezelfde
uitdrukking van kalme, ontspannende schoonheid als waarmee deze
bloemen, in dit weêr, in dit licht, stil op hare ronde bladeren rusten,
die aan de Lotos hare wijding heeft geschonken....