XI. HIC DICENDUM EST DE PROPHETA

[[MS description from Notes volume:

"As for piece x." _Described under VIII, Poema Morale._]]

[[The selection was printed in a single paragraph. It has been broken

up for this e-text.]]

[++M]issus est ieremias in puteum [&] stetit ibi usq{ue} ad os.

Qui cu{m} aliqu{am}diu ibi stetisset{;} debilitatum est corp{us}

eius. [&] ta{n}dem dimissis funib{us} subtractus est. Et cu{m}

eor{um} duriciam. quia debilis erat sustinere no{n} posset.

allati sunt panni de domo regia [&] {5} circumpositi sunt

funib{us} ne [e]or{um} duricia lederetuR.+ Leofemen we uindeð in

halie boc. [þ/]. ieremie þe p{ro}ph{et}e stod in ane putte. [&] [þ/]

in þe uenne up to his muðe [&] þa he hefede þer ane hwile istonde.

þa bi{}co{m} his licome swiðe feble. [&] me nom rapes [&] caste i{n}

to hi{m} for to dra[gh]en hine ut of þisse putte. {10} Ah his

licome wes se swiðe feble{;} [þ/] he ne mihte noht iþolie þe

herdnesse of þe rapes. þa sende me claðes ut of þes kinges huse

for to bi{}winden þe rapes. [þ/] his licome þe feble wes ne

sc`e´olde noht wursien. Leofemen þeos ilke weord þe ic habbe her

iseit habbeð muchele bi tacnu{n}ge [f. 19r] [&] god ha beoð to

heren and muchele {15} betere to et halden. Is hit god for to

hiheren godes weordes and heom athalden? [gh]e fuliwis. for ure

lauerd godalmihtin seið in þan halie god spelle.

[Linenotes:

4. After _erat [s.][t.]_ MS. || 10. _for_] _fro_ MS.]

+Beati qui audiunt uerbum dei [&] c{us}todiu{n}t ill{u}d+. Ædie [&]

blessede beon alle þeo þe ihereð godes weordes [&] heom athaldeð.

Nu [gh]e habbeð iherd wulc hit is for to iheren godes {20} weordes

[&] heom ethalden. Nu we sculen heow sceawen hwilc hit is heo{m}

for to heren [&] nawiht for to ethalden. for seint gregori seið.

+Melius est uiam ueritatis non agnoscere{;} q{ua}m post agnitam

retroire.+ Betre hit is [þ/] mon ne iknawe noht þe wei to

godalmihtin þe he hine icnawe [&] seodðe hine for{}ho[gh]ie{;} and on

oðer {25} stude he seið. +Qui obturat aures suas ne audiat legem

dei{;} orac{i}o eius erit exec{ra}bilis.+ Þe mon þe tuneð his

eren in halie chirche to{}[gh]eines godes la[gh]e and nule noht iheren

þe weordes þe of him beoð. his beoden beoð aweriede [&] unwurðe

gode.

[Linenote:

28. _go[l.]des_ MS.]

+Puteus est peccati p{ro}funditas. quia q{ua}m diu stas in

luto{;} tam diu {30} iaces in mortali peccato.+ Þes put bitacneð

deopnesse of sunne. for alse longe alse we liggeð in heueð

sunnen{;} al þa hwile we sto[n]deð in þe putte. [&] [þ/] in þe uenne

up to þe muðe al{}se þeos men doð þe liggeð inne eubruche [&] ine

glutenerie [&] ine manaðas. [&] ineprude. [&] ine oðre fule sunnen. [&]

[þ/] beoð riche men [f. 19v] alremest {35} þe habbeð þas muchele

prude i{n} þis world. þe habbeð fe`i´re huses. [&] feire hames. [&]

feire wifes. [&] feire children. feire hors [&] feire claþes.

heauekes [&] hundes. castles [&] tunes. her{}uppon heo þench`e´ð

muchele mare þen uppo{n} godalmihtin þe al þis heom haueð isend

þa þe liggeð i{n}ne swilc sunne. [&] ne þencheð noht for to

arisen{;} heo delueð {40} deihwamliche heore put deoppre [&]

deoppre.

[Linenote:

34. _liggeð_] _i_ above _[e.]_ MS.]

+vnde p{ro}ph{et}a. No{n} claudit sup{er} te puteus os suu{m}

nisi clauseris os tuum.+ þe p{ro}ph{et}e seið. [þ/] þe put ne

tuneð noht lihtliche his muð ouer us bute we tunen ure muð. ah

[gh]if we tuneð ure muð{;} þe{n}ne do {w}e alse þe mon þe delueð

ene put feower da[gh]e`s´ oðer fiue [&] þenne {45} he haueð hine alra

le{n}gest idoluen{;} þenne ualleð he þer{}inne. [þ/]. him brekeð

þe sweore. [þ/]. is [þ/] he ualleð in to helle pine þer neuer eft ne

cumeð of bote. Ah leofemen godalmihtin haueð isceaweð us wel

muchele g{ra}ce. þenne he haueð geuen us to beon mud freo. [þ/].

we ma[gh]e{n} mid ure muðe bringen us ut of þisse putte{;} þe {50}

bitacneð þeo deopnesse of sunne. [&] [þ/] þurh þreo herde weies þe

þus beoð ihaten.

[Linenotes:

44. _we_] _þe_ MS. || 46. After _haueð_, _[a.][l.]_ MS. ||

49. Before _grace_, _[l.][u.][u.][e.]_ MS.]

+Cordis contricione. Oris confessione. Operis satisfactione.+ þurð

heorte bireusunke . þurh muðes openunge. þurh dede wel endinge.

+Cordis cont{ri}tione morit{ur} peccatum.+ [f. 20r] +oris

confessione defertur ad tumulum. op{er}is satisfact{i}one {55}

tumulatur in p{er}petuum.+ þe[nne] we beoð sari in ure heorte [þ/]

we isuneged habbeð þenne slage we ure sunne; þene we to sunbote

cumeð. þenne do we bi ure sunne al swa me deað bi þe deade. for

eft{er}þan [þ/] þe mon bið dead me leið þene licome in þere þruh. Al

swa þu leist þine sunne i{n} þare þruh{;} hwenne þu {60} scrift

underuongest of þe sunnen þe þu idon hauest to{}[gh]eines godes

wille. þenne þu hauest þine su{n}nen ibet{;} eft{er} þines scriftes

wissunge. þenne buriest þu þine su{n}nen and bringest heom ut of

þine on walde.

+P{er} ieremiam notat{u}r quilibet peccator qui in suo peccato moram

facit.+ Bi ieremie þe p{ro}ph{et}e we a[gh]en to understo{n}den {65}

ulcne mon sunfulle. [þ/]. lið i{n} heuie sunne [&] þurh soðe

sc{ri}ft his sunbendes nule slakien. +funiculi amaritudines

penitencie significa{n}t.+ Þe rapes þe weren icast to him{;}

bitacneð þe herdnesse of scrifte. for nis nan of us se strong þe

hefde idon þre hef[ed] sunnen [þ/] his licome nere swiðe feble er he

hefde idre[gh]en þet {70} sc{ri}ft þe þer to bilimpeð.

+panni circu{m}positi funib{us}{;} eccl{es}ie sac{ra}menta

significant. quib{us} penitencie duricia mitigatur.+ þas kinges hus

bitacneð hali chirch[e. þa] claðes [þ/] weren isende ut of þ[es

kinges huse] for to binden þe rapes [f. 20v] mid{;} bitacnet þe

halie ureisuns þe me singeð in halie ch`i´rche. [&] þe halie

sac{ra}me{n}s {75} þe me sacreð in alesnesse of alla sunfulle.

Leofemen nu [gh]e habbeð iherð of þis putte þe bitacni{n}ge þe ic

habbe embe ispeken. [&] þe bitacninge of þe p{ro}ph{et}e. [&] [þ/].

þe rapes bitacneð. [&] hwat þa claðes bi{}tacneð þe þe rapes weren

mide biwu{n}den. Ihereð nuðe whulche þinges wunieð in þisse putte.

þer wunieð fower cunnes {80} wurmes inne. [þ/] fordoð nuðe al þeos

midelerd. þer wunieð in{}ne fa[gh]e neddren. [&] beoreð atter

u{n}der heore tunge. Blake tadden [&] habbeð atter uppon `heore´

heorte. [gh]eluwe froggen. [&] crabben. Crabbe is an manere of

fissce in þere sea. þis fis is of swulc cunde. [þ/]. euer se he mare

strengðdeð him to {85} sw[i]mminde mid þe watere{;} se he mare

swi{m}með abac. [&] þe alde crabbe seide to þe [gh]u{n}ge. hwi ne

swi{m}mest þu forð warð in þere sea alse oðer fisses doð `[&]´ heo

seide. leofe moder swim þu foren me [&] tech me hu ic scal swi{m}men

forðward [&] [heo] bi{}gon to swi{m}men forðward mid þe streme. [&]

swam hire þer{}a[gh]en. þas {90} fa[gh]e neddre bitacneð þis fa[gh]e

folc þe wuneð i{n} þisse weor`l´de. þe speket alse feire bi{}foren

heore eue{n}c{ri}sten`e´ [f. 21r] alse heo heom walde in to heore

bosme puten. [&] swa sone se hi beoð iturnd awey fro{m} heom{;} heom

to{}twiccheð [&] to{}dra[gh]eð mid ufele weordes.

[Linenotes:

73, 74. MS. defective. || 75. Before _halie ureisuns_, _[a.]_.]

+Hii eciam sunt doctores [&] falsi xp{isti}ani.+ Þos men þe þus {95}

to{}dra[gh]eð heore euenc{ri}stene bi{}hinden heo habbeð þe nome of

c{ri}stene ah þah heo beoð c{ri}stes unwines [&] beoð monsla[gh]en

for heo sla[gh]eð heore a[gh]ene saule. [&] bringeð heon in to þare

eche pine of helle. þos blaca tadden [þ/] habbeð [þ/] atter uppon

heore heorte. bi{}tacneð þes riche men þe habbeð þes mucheles

weorldes ehte [&] na {100} ma[gh]en noht itimien þar{}of to eten ne

to drinken ne na god don þer{}of for þe luue of godalmihtin þe haueð

hit heom al geuen. ah liggeð þer{}uppon alse þe tadde deð in þere

eorðe [þ/] neure ne mei itimien to eten hire fulle{;} swa heo is

afered leste þeo eorðe hire trukie. þeos ilke ehte þe þeos þus

ouerliggeð heom turneð to swart {105} atter for heo falleð þer{}þurh

in to þer stronge pine þet na mon ne mei tellen.

[Linenote:

103. _[h.]eorðe_ MS.]

Þeos [gh]eol`e´we [froggen bi{}tacneð þeos wimmen þe claþeð heom

mid [gh]eoluwe] claþe. for þe [gh]eolewe clað is þes deofles helfter.

þeos wi{m}men þe þus lu{m}eð beoð þes deofles musestoch

iclepede. for þenne þe mon wule tilden his musestoch he

bindeð {110} uppon þa swike chese [&] bret hine for þon [þ/] he

scolde swote smelle. and þurh þe [f. 21v] sweote smel of þe

chese{;} he bicherreð monie mus to þe stoke. Alswa doð monie of

þas wi{m}men heo smurieð heom mid blanchet [þ/] is þes deofles

sape [&] claþeð heom mid [gh]eoluwe claþe [þ/] is þes deofles

helft{er}. [&] seodðan heo lokieð {115} in þe scawere. [þ/] is þes

deofles hindene. Þus heo doð for to feiren heom seoluen. [&] to

dra[gh]en lechurs to ham. ah heo fuleð heom soluen þer{}mide. Nu

leofemen for godes lufe witeð how wið þes deofles musestoch [&]

witeð eow þet [gh]e ne beo noht þe foa[gh]e neddre. ne þe blake tadde.

ne þe [gh]olewe frogge. þe feder. [&] þe sune. [&] þe {120} halie gast.

iscild us þer{}wið. [&] wið alle sunnen a buten e{n}de. _per

om{n}ia s{e}c{u}la s{e}c{u}lor{um}._ AmeN.

[Linenotes:

107. _þeos [gh]eolowe claþes_ MS. || 108. _i[s.] is_ MS. ||

109. _lumeð_] _luuieð_ MS. || 111. _sclode_ MS.]

Selections from Early Middle English, 1130-1250. Part 1: Texts · 第 30 / 50 题