GURÒ. ¿Marapat ba tayong humirám sa ibáng wikà ng̃ iláng pang̃ung̃usap?
NAG-AARAL. Oo pò, kinakailang̃an ng̃â natin ang panghihirám, sapagkâ’t
kung totoó mang ang Wikàng Tagalog ay isáng salitâng lubhâng mayaman
sa mg̃a katutubòng ting̃ig ay totoó rin namáng may iláng pang̃ung̃usap
na walâ sa atin ng̃unì’t lubhâng kailang̃an.
G. ¿Alíng wikà ang dapat hiramán?
N. Sang-ayon sa kasalukuyang nangyayari, ang wikàng kastilà ay siyáng
híhiramán natin ng̃ mg̃a salitâng kailang̃an, sapagkâ’t dito náhubog
ang ating dilà nang lubhâng mahabàng panahón, at kung walâ sa kastilà
ay sa inglés, na, ng̃ayó’y untîuntîng nánasok ó ipinapasok sa ating
isipán at kung walâ sa inglés ay sa ibáng wikà namán.
G. ¿Paano ang gagawíng panghihirám?
N. Ang panghihirám na ating gagawín ay dapat másalig sa dalawáng
urì: salitâng hirám na áarìin at salitâng hirám na isasáulî.[41]
G. ¿Anó ang ibig sabihin ng̃ _salitâng hirám na áarìin_?
N. Salitâng hirám na áarìin, ibig sabihi’y ang mg̃a hinirám na
pang̃ung̃usap na iáayon sa katutubòng pagsulat ng̃ ating wikà.
Halimbawà: _Espanya_, _Heograpía_, _Pilosopía_, _Hulio_, _Huan_,
_Paskual_, at ibá pa.
G. ¿Anó namán ang kátuturán ng̃ _salitâng hirám na isasáulî_?
N. Salitâng hirám na isasáulî, ibig sabihi’y huwág nang baguhin ang
pagkakásulat sang-ayon sa pinanggaling̃an; hal.: _España_, _Japón_,
_Gramática_, _Retórica_, _Zamora_, _zarzuela_ atbp.
G. Sa ating pagsulat, ¿alín sa dalawá ang lalòng mabuting gamitin?
N. Ang paggamit sa salitâng hirám na isasáulî ay lubhâng malayà sa
isáng sumusulat; álalaón bagá’y ang máibigang gawín ng̃ sino man.
G. ¿Dapat bagá tayong humirám sa ibáng wikà ng̃ isáng pang̃ung̃usap
samantalàng sa ati’y mayroón namán?
N. Kung ang isáng salitâng hihirami’y mayroón din namán sa ating
katumbás, hanggá’t maáarì’y hindî dapat gamitin ang náturang salitâng
hirám. Halimbawà: ang salitâng _Teatro_, hanggá’t mangyayari’y huwág
nating gamitin itó sapagkâ’t sa ating wikà ay mayroóng _Dúlaan_; gayón
ang _Pámahalàán_ sa _Gobierno_, ang _Panánarilí_ sa _Independencia_,
ang _Páaralán_ sa _Colegio_ ó _Escuela_, at ibá pa. Gayón ma’y
mangyayari ring gamitin, lalòng lalò na sa ikalíliwanag ng̃ salitâ,
hal.: _dúlaan_ ó _teatro_, _Pámahalàán_ ó _Gobierno_, at ibá pa.
G. ¿Anó ang dapat gawín tungkól sa pag-angkín ng̃ mg̃a salitâ?
N. Ang isáng salitâng hirám na ináangkín na kinagágamitan ng̃ mg̃a
titik na walâ sa atin ay dapat na ihanap ng̃ katumbás, kawang̃ís ó
katalamitam sa sariling wikà.