GURÒ. ¿Anó ang salitâng _pangdamdám_?
NAG-AARAL. _Pangdamdám_ ay siyáng káhulíhulihang pangkát ó bahagi ng̃
kaisipán na siyáng ginágamit sa pagbabadyá ng̃ mg̃a sarìsarìng bagay
na nangyayari sa ating damdamin na nilílikhâ ng̃ ating namamalas,
naririníg, nagugunitâ, nararamdamán, ninanasà ó iníibig.
G. ¿Anó ang talagáng salitâng _pangdamdám_?
N. Ang ganáp na pangdamdám ay mg̃a sigáw ó hibík na hindî halos
mawatasan, sapagkâ’t ang isáng pagkagulat ó pagkatakot ay biglâáng
ibinibigkás sa ating damdamin na walâng ibáng nasàng sabihin kundî
ang kanyáng namalas ó nadiníg na kagulatgulat ó katakátaká, kayâ’t
ang mg̃a pangdamdám ay nagkakatulad halos sa mg̃a ginágamit ng̃
ibá’t ibáng wikà.
G. ¿Alín ang mg̃a pangdamdám na karaniwan sa ating wikà?
N. Itóng mg̃a sumúsunód: _¡Abá!_, _¡ah!_, _¡oh!_, _¡ay!_, _¡bah!_,
_¡arúy!_, _¡ayán!_, _¡hoy!_, _¡abá ko!_, _¡iná ko!_ ó _¡nakú!_,
_¡sús!_, _¡pshe!_, _¡sits!_, _¡uy!_, _¡ping!_, atbp.
Mayroón pang maraming pangdamdám na nagbuhat sa ibá’t ibáng pangkát
ng̃ kaisipán gaya ng̃ _¡dalí!_, _¡lakad!_, _¡sulong!_, _¡tabí!_,
_¡ilag!_, _¡sayang!_, _¡nawà!_, _¡urong!_, _¡tayo na!_, _¡halina!_,
_¡hilat!_, _¡ikáw palá!_, _¡buti ng̃â!_, _¡buwisit!_, _¡sawîng
palad!_, _¡kahì’t manawarì!_, _¡Dios ko!_ atbp.
Mayroón pa ring pangdamdám sa ating wikà na mg̃a buôbuô nang
pang̃ung̃usap na nagbabadyá ng̃ pagtataká ó panunumpâ ó pagtutung̃ayáw,
gaya ng̃: _¡kay daming tao!_ _¡kay dunong mo!_ _¡kay lakás niyá!_
_¡sumpa ko!_ _¡saksí ko ang lang̃it!_ _¡saksí ko ang lupà!_ _¡tinamaan
ka ng̃ kulóg!_ _¡tamaan ka sana ng̃ hang̃in!_ _¡kanin ka ng̃ buwaya!_
_¡lamunin ka ng̃ lupà!_ atbp.
Ilán sa mg̃a pangdamdám ay karaniwang inúulit upáng magkaroón ng̃
lalòng lakás sa pagsusulit ó pagdaramdám, gaya ng̃ _¡sulong sulong!_,
_¡lakad lakad!_, _¡tabí tabí!_, _¡hala hala!_, _¡dalî dalî!_, _¡abá
abá!_, _¡ay, ay!_ atb.