G. ¿Saánsaán namán ginágamit itóng anyông _pa_?
N. Itóng _pa_ ay isáng anyông malimit gamitin sa Wikàng Tagalog. Ang
talagáng kátuturán niyá’y ang pag-úutos, panunuyò, pagpapabayà ó
pagpapahintulot sa kanino man na náuukol sa kanyáng sarili sang-ayon
sa lamán ng̃ ugát. Nang lalòng lumiwanag ay náritó ang kanyáng mg̃a
kágamitán.
I.--Ginágamit ang anyông _pa_ sa mg̃a pangwatas na nagbabadyá ng̃
pag-úutos na huming̃î ng̃ anó man na náuukol sa sarili ng̃ sino mang
tao, hal.: sa limós ay palimós, sa kupkóp ay pakupkóp, sa ampón ay
paampón, sa kain ay pakain, sa awà ay paawà, sa kandilì ay pakandilì,
sa tanggól ay patanggól, sa sanggaláng ay pasanggaláng, sa saklolo
ay pasaklolo, atbp.
II.--Ginágamit din ang _pa_ sa mg̃a pangwatas na nagsusulit ng̃
pagpapabayà ó pagpapahintulot na gawín sa kanino man ang bagay na
sinasabi ng̃ ugát, hal.: sa kurót ay pakurót, sa halík ay pahalík,
sa sundót ay pasundót, sa hipò ay pahipò, sa kagát ay pakagát, sa
tampál ay patampál, sa sikad ay pasikad, sa hampás ay pahampás, atbp.
III.--Ukol sa mg̃a ugát na nagsusulit ng̃ ibá’t ibáng kilos ó galáw
ay nagagawâ ring pangwatas dito sa _pa_, at ang kátuturá’y ang anyô
ó hugis ng̃ anó man sang-ayon sa lamán ng̃ ugát, hal.: sa labás ay
palabás, sa pasok ay papasok, sa untî ay pauntî, sa lakí ay palakí,
sa lakás ay palakás, sa hinà ay pahinâ, sa lalâ ay palalâ, sa taás ay
pataás, sa babà ay pababâ, sa init ay painít, sa lamíg ay palamíg,
sa hilís ay pahilís, sa likô ay palikô, atbp.
IV.--Tungkól sa mg̃a ugát na nagsasaysáy ng̃ dako ó poók at angkapán
ng̃ _pa_ ay nagigíng pangwatas din, hal.: dini, parini; dito, parito;
diyán, pariyán; doón, paroón; atbp.
V.--Kung ang anyông _pa_ ay sugpung̃án ng̃ _sa_, gaya na ng̃ násabi,
at sundán ng̃ ibá’t ibáng ugát na nagsasaád ng̃ poók ó dako ay
nagkakahulugán ng̃ pagparoón sang-ayon sa lamán ng̃ ugát, hal.: sa
ilog ay pasailog, sa dagat ay pasadagat, sa bukid ay pasabukid, sa
gubat ay pasagubat, sa lálawigan ay pasalalawigan, sa Amérika ay
pasa Amérika, sa Hapón ay pasa Hapón, atbp.
VI.--Ang anyông _pa_ ay nagkakahulugán ng̃ magsabi ó magsaysáy ng̃
anó man sang-ayon sa kinaáangkapáng ugát, hal.: sa oo ay paoo, sa
ayaw ay paayaw, sa hindî ay pahindî, sa iná ay painá, atbp.
VII.--Hinggíl sa mg̃a ugát na nagbabadyá ng̃ sarìsarìng kilos ó anyô
ng̃ katawán na inangkapán ng̃ _pa_ ay nagpapakilala ng̃ gayóng anyô
ó hugis sang-ayon sa kátuturán ng̃ ugát, hal.: sa lakad ay palakad,
sa takbó ay patakbó, sa upô ay paupô, sa hilíg ay pahilíg, sa tayô ay
patayô, sa taób ay pataób, sa higâ ay pahigâ, sa lawít ay palawít,
sa yukô ay payukô, sa kubà ay pakubâ, atbp.