G. ¿Saánsaán ginágamit itóng anyông _ma_?
N. Ang talagáng kágamitán ng̃ anyông itó ay tumutukoy sa kilos ó galáw
ng̃ sino man sa kanyáng sarili lamang na hindî maáarìng bumanggít ng̃
sa ibá. Ng̃unì’t nang ang pag-áaral ay lalòng lumiwanag, ay náritó
ang mg̃a tuntunin ng̃ sa kanyá’y paggamit.
I.--Ginágamit ang _ma_ sa mg̃a pangwatas na nagbabadyá ng̃ mg̃a
kasakunâang hindî sinasadyâ na nangyayari sa katawán ng̃ sino man,
hal.: mahulog, matisod, mamatáy, madulás, malunod, marapâ, matumbá,
mabunggô, masanggî, masaláng, masagasà, mabulag, mapilay, maulól,
mabung̃ì atbp.
II.--Ginágamit ang _ma_ sa mg̃a pangwatas na nagbabadyá ng̃ mg̃a
pangyayaring katutubò sa damdamin na hindî kinukusà ó ginagawâ
ng̃ pinangyayarihan, hal.: matakot, magitlá, mang̃iníg, magulat,
masawan, masindák, malumbáy, malugód, magalit, mahiyâ, magulumihanan,
magulantáng, atbp.
III.--Ginágamit din ang _ma_ sa mg̃a pangwatas na nagsusulit ng̃
kalagayan ng̃ sikmurà; hal.: mabusóg, magutom, mauhaw, masirà, atbp.
IV.--Sa mg̃a pangwatas na nagsusulit ng̃ mg̃a kilos ó galáw ng̃
katawán na kusàng ginagawâ ng̃ sino man sa kanyáng sarili, hal.:
maupô, mahigâ, matulog, magisíng, atbp. Ang ilán sa mg̃a itó’y
ginágamitan ng̃ _um_ at _mag_, gaya ng̃ lumakad, tumakbó, tumayô,
magpasyál, atbp.
V.--Ang _ma_ ay ginágamit din sa mg̃a pangwatas na nagbabadyá ng̃
mg̃a kasiràáng nangyayaring kusà sa mg̃a kasangkapang gamit ng̃
mg̃a tao, hal.: masunog, magibâ, maguhô, mabasag, madurog, mabalì,
masirà, mawalat, mapunit, masirà, atbp.
VI.--Sa mg̃a pangwatas na nagbabadyá ng̃ mg̃a likás na kalagayan
ng̃ mg̃a halaman ay ginágamit din ang _ma_, hal.: malantá, matuyô,
maunsiyamî, mabulas, malagô, malusóg, mamatáy, masirà, malagót,
mapatíd, atbp.
VII.--Ginágamit din ang _ma_ sa mg̃a ugát na nagbabadyá ng̃ anó man
na siyáng nagigíng salitâng pangturing (ó adjetivo), hal.: sa samâ
ay masamâ, sa buti ay mabuti, sa lakí ay malakí, sa liít ay maliít,
sa taás ay mataás, sa babà ay mababà, sa layò ay malayò, sa lapit
ay malapit, sa pulá ay mapulá, sa putî ay maputî, atbp.
VIII.--Ang mg̃a ugát na nagbabadyá ng̃ anó man at sakâ angkapán ng̃
_ma_ ay nagigíng pangdiwà na nagkakahulugán ng̃ karamihan, hal.: sa
lang̃aw ay malang̃aw, sa lamók ay malamók, sa palay ay mapalay, sa
bigás ay mabigás, atbp.