GURÒ. ¿Anó ang tinátawag na _diptongo_?
NAG-AARAL. Tinátawag na diptongo, ang isáng pantíg (ó sílaba) na
kinaroroonán ng̃ dalawáng ting̃ig (ó vocal) na magkasiping at
ibinibigkás lamang ng̃ íisá.
G. ¿May diptongo bagá sa ating wikà?
N. Sa mg̃a salitâng wagás na tagalog ay walâ isá mang diptongo,
kahì’t na magkasiping ang dalawáng ting̃ig (ó vocal); hal.: _nais_,
_pain_, _kain_, _tao_, atbp.
G. Sa pag-ilag sa diptongo, ¿anó tulóy ang nákaugaliáng gawín sa
mg̃a salitâng ang dalawáng ting̃ig ay magkasiping?
N. Nákaugalián na tulóy sing̃itan ng̃ _y_ ó _w_ sa mg̃a salitâng
warìng may diptongo; hal.: _buwán_ (buan), _tuwâ_ (tuâ), _biyák_
(biák), _tiyáp_ (tiáp), atbp. na paraparang binibilang sa tigalawáng
pantíg.
G. ¿Marapat ba tayong tumanggáp ng̃ diptongo?
N. Oo pò, nárarapat; at ang pagtanggáp na itó’y tang̃ìng manggagaling
sa mg̃a salitâng hirám na may diptongo.
G. ¿Anó ang mápapalâng kabutihan sa ganitóng pagtanggáp?
N. Sa bagay na itó’y maiilagan ang pagkakáyuwis (ó confusión) sa
pagkakásiping ng̃ mg̃a ting̃ig (ó vocal) ng̃ mg̃a salitâ, paris ng̃
_nais_, _pain_, atbp., at sa pagduduób ng̃ mg̃a ting̃ig (ó vocal) ng̃
mg̃a anyô (ó partícula), gaya ng̃ _Iulat_, _MAinggitin_, _MAGSIambâ_.
G. ¿Iláng diptongo lamang ang dapat tanggapín?
N. Pitó: _ia_, _ie_, _io_, _iu_, _ua_, _ue_ at _ui_.
G. Tungkól sa ganitóng pagtanggáp, ¿may panuto rin bang dapat itatág?
N. Mayroón pò: ng̃unì’t dapat alamíng ang panutong itó’y isá lamang
pásubalì (ó excepción) at hindî pangkalahatán (ó en general).
G. ¿Paano ang panutong dapat sundín?
N. Ganitó: “Ang mg̃a diptongong tagalog ay nanggagaling sa mg̃a
salitâng hirám sa ibáng wikà na ináarì natin at nagpapásimulâ sa
mahihinàng ting̃ig (ó vocales débiles), at ang mg̃a diptongong itó
ay pitó: _ia_, _ie_, _io_, _iu_, _ua_, _ue_ at _ui_.” Halimbawà:
_Prosodia_, _Nobiembre_, _silabario_, _siudád_, _kuaderno_, _kueba_,
_huebes_, _hesuita_, at ibá pa[9].
G. ¿Paano ang gagawín sa mg̃a salitâng hirám na nagdudulo ng̃ _ía_
at ng̃ ibá pang magkakabít ang dalawáng ting̃ig na hindî namán
diptongo?
N. Kung ating isusulat ang mg̃a salitâng gangganitó ay dî nárarapat
baguhin, at dapat matantô na sa atin ma’y hindî rin diptongo, hal.:
_María_, _Heograpía_, _Ortograpía_, atbp.
G. ¿Paano ang pagkakasunódsunód sa pagbigkás ng̃ limáng ting̃ig (ó
vocal), sang-ayon sa kanyáng baitang na sinúsunód?
N. Ganitó: _a_, _e_, _i_, _o_, _u_.
G. ¿Paano namán ang pagkakaayawayaw na sinúsunód hinggíl sa tunóg
at lakás ng̃ mg̃a ting̃ig (ó vocal)?
N. Ganitó: _a_, _o_, _e_, _i_, _u_.
G. ¿Alín sa kanilá ang tinátawag na _malalakás na ting̃ig_ (ó vocales
fuertes)?
N. Ang tatlóng náuuná ó kayâ’y ang _a_, _o_ at _e_.
G. ¿Alín namán ang _mahihinàng ting̃ig_ (ó vocales débiles)?
N. Ang dalawáng náhuhulí ó kayâ’y ang _i_ at _u_.