[1] Een hôtel in de tegenwoordige rue-Jean-Jacques-Rousseau, waarin
meubelverkoopingen gehouden werden.
[2] Een bekend soort, met brons ingelegde meubelen.
[3] De in het quartier latin gebruikelijke naam voor het Théâtre
du Luxembourg.
[4] Tweehoofdig.
[5] De Regenboog.
[6] Een beroemde slemppartij uit Cervantes' Don Quichotte, beschreven
in hoofdstuk XX van dat werk.
[7] Gastheer.
[8] Vatel was de hofkok van Lodewijk XIV.
[9] Greuze, volgens Diderot "le peintre des familles et des honnêtes
gens", is bekend door zijn sentimenteel-kokette meisjesfiguren; Gavarni
daarentegen gaf aan die koketterie een meer overmoedige uitdrukking.
[10] Het fabriekstempel J. G. vindt men op kleine aarden pijpen,
die voor twee sous verkrijgbaar zijn.
[11] Cicero's uitdrukking was: Nascuntur poetae (Dichters worden
geboren). Poêlier, beteekent kachelsmid, rookverdrijver.
[12] Door geweld gedwongen.
[13] Persoon uit don Juan, die steeds geharnast was en dus zeer
zwaar liep.
[14] Letterkundige wedstrijden, waarbij de winnaars een gouden bloem,
meestal een roos, krijgen.
[15] Met het personeel van de firma Bidault (den toenmaligen
postdirecteur) worden de brievenbestellers bedoeld.
[16] Een gefingeerde naam.
[17] De tweede helft luidt... "en de aanraking van twee opperhuiden."
[18] Zie de beide novellen van de Musset: "Frédéric et Bernerette"
en "Mademoiselle Mimi Pinson."
[19] Rivier in Lydië, bekend om haar goudrijkdom.
[20] Sax was een fabrikant van beroemde muziekinstrumenten.
[21] Borreas = Noordenwind.
[22] Een heilige uit de R.K. kerk, die zich voornamelijk het lot van
arme verworpenen en maatschappelijk ellendigen aantrok.
[23] Een verdoovend, uit een soort hennepplant bereid middel.
[24] Toespeling op Dumas' roman: "De drie musketiers".
[25] Te Saint-Denis was een kostschool, waar dochters van officieren
van het Legioen van Eer werden opgevoed.
[26] Iemand, die toelatingsexamen voor de universiteit heeft gedaan.
[27] "Geloofsbelijdenis van den savoyaardschen vicaris". Vergelijk
Rousseau's Emile.
[28] Géricault, een beroemd schilder, wiens doek "Vlot der Medusa",
in 1819 groot opzien verwekte en de eerste overwinning van het realisme
in de schilderkunst genoemd wordt.
[29] Cicero is een lettersoort.
[30] Vergelijk Dumas' Kean, 2de bedrijf, tooneel 1-3.
[31] Parijs bezat vroeger slechts twaalf arrondissementen en evenveel
bureaux voor den burgerlijken stand--een voor den maire van het
dertiende arrondissement gesloten huwelijk was dus een huwelijk uit
vrije liefde.
[32] De "Complainte van Jean Bélin" is een satyriek gedicht van een
onbekenden schrijver, dat in 1840 verschenen was. Ook in andere werken
zinspeelt Murger er op.
[33] Vergelijk Racine's Cinna, acte V, Scène I.
[34] Vergelijk Racine's Phèdre, acte I, scène I.
[35] In de Rue Coquenard ligt de kerk Notre-Dame-de-Lorette, wier
naam overgegaan is op de schoone zondaressen, die in deze straat wonen.
[36] De papegaai Vert-Vert is de held van een naar hem genoemd komisch
epos van Gresset. Opgevoed in een klooster te Nivers, was hij zoo
deugdzaam en vroom, dat zijn roem zich overal heen verbreidde en ook
de nonnen in een klooster te Nantes hem wenschten te hooren. Op een
boot daarheen gebracht, leerden de schippersknechts hem vloeken als
een ketter, wat bij de nonnen groote consternatie verwekte.
[37] Toespeling op Offenbach's operette Les contes d'Hoffmann.
[38] Matthieu Laensberg leefde omstreeks 1680 als canonicus in Luik en
gaf een kalender met weersvoorspellingen uit. Omstreeks 1840 aapten
de socialisten (Louis Blanc) in hun volkskalender de populaire taal
van den canonicus na om propaganda te maken voor revolutionnaire
doeleinden; hierdoor werd de naam in Frankrijk in grootere kringen
populair.
[39] Letterlijk: een pleisterplaats voor karavanen.
[40] Zinspeling op Dante's Inferno.
[41] Eetlust.
[42] Een verfrisschende drank (bereid uit citroen en zoethout),
die in Frankrijk langs den weg verkocht wordt.
[43] Bekende champagne-merken.
[44] Zie Molière's Don Juan: Acte IV, scène III.
[45] Zie Shakespeare's Macbeth.
[46] Gastibelza is de held van het drama "Gastibelza of de Waanzinnige
van Toledo" van d'Ennery en Cormon. In het tweede bedrijf wordt hij
krankzinnig, in het derde echter krijgt hij, zooals dat een held
betaamt, zijn verstand vrijwel weer terug. Hij komt nooit zonder zijn
karabijn op het tooneel.
[47] Neen, het is nog niet de dag; het was de nachtegaal en niet de
leeuwerik, wiens tonen doordrongen tot je angstige ooren.
[48] Toespeling op den versregel uit het laatste tooneel van
Raynouard's tragedie: "Les Templiers":
"Mais il n'était plus temps; les chants avaient cessé".
[49] Een duif à la crapoudine is een duif, die opgediend wordt in
den vorm van een pad.
[50] Een persoon uit de Grieksche mythologie met honderd armen.
[51] Bekende persoon uit don Quichotte.
[52] Débardeur = iemand, die tijdens het carnavalsfeest als houtdrager
gecostumeerd rondloopt.