Venerabilis Frater Salutem et Apostolicam Benedictionem. Tuas libenter
accepimus Litteras die 7 proxime elapsi mensis Octobris datas, ut
Nos certiores faceres de Conventu in ista Monacensi civitate proximo
mense Septembri a nonnullis Germaniae Theologis, doctisque catholicis
viris habito de variis argumentis, quae ad theologicas praesertim
ac philosophicas tradendas disciplinas pertinent. Ex Litteris Tibi
Nostro jussu scriptis a Venerabili Fratre Mattheo Archiepiscopo
Neocaesariensi, Nostro et Apostolicae hujus sedis apud istam Regiam
Aulam Nuntio, vel facile noscere potuisti, Venerabilis Frater, quibus
Nos sensibus affecti fuerimus, ubi primum de hoc proposito Conventu
nuntium accepimus, et postquam agnovimus quomodo commemorati Theologi
et viri ad hujusmodi Conventum invitati et congregati fuere. Nihil
certe dubitare volebamus de laudabili fine, quo hujus Conventus
auctores fautoresque permoti fuere, ut scilicet omnes Catholici viri
doctrina praestantes, collatis consiliis conjunctisque viribus,
germanam catholicae Ecclesiae scientiam promoverent, eamque a nefariis
ac perniciosissimis tot adversariorum opinionibus conatibusque
vindicarent ac defenderent. Sed in hac sublimi Principis Apostolorum
Cathedra licet immerentes collocati asperrimis hisce temporibus,
quibus sacrorum Antistitum auctoritas, si unquam alias, ad unitatem
et integritatem catholicae doctrinae custodiendam, vel maxime est
necessaria, et ab omnibus sarta tecta servari debet, non potuimus non
vehementer mirari videntes memorati Conventus invitationem privato
nomine factam et promulgatam, quin ullo modo intercederet impulsus,
auctoritas et missio ecelesiasticae potestatis, ad quam proprio ac
nativo jure unice pertinet advigilare ac dirigere theologicarum
praesertim rerum doctrinam. Quae sane res, ut optime noscis, omnino
nova ac prorsus inusitata in Ecclesia est. Atque iccirco voluimus,
Te, Venerabilis Frater, noscere hanc Nostram fuisse sententiam, ut
cum a Te, tum ab aliis Venerabilibus Fratribus Sacrorum in Germania
antistitibus probe judicari posset de scopo per Conventus programma
enuntiato, si nempe talis esset, ut veram Ecclesiae utilitatem
afferret. Eodem autem tempore certi eramus, Te, Venerabilis Frater,
pro pastorali Tua sollicitudine ac zelo omnia consilia et studia esse
adhibiturum, ne in eodem Conventu tum catholicae fidei ac doctrinae
integritas, tum obedientia, quam omnes cujusque classis et conditionis
catholici homines Ecclesiae auctoritati ac magisterio praestare omnino
debent, vel minimum detrimentum caperent. Ac dissimulare non possumus,
non levibus Nos angustiis affectos fuisse, quandoquidem verebamur, ne
hujusmodi Conventu sine ecclesiastica auctoritate congregato exemplum
praeberetur sensim usurpandi aliquid ex jure ecclesiastici regiminis
et authentici magisterii, quod divina institutione proprium est Romano
Pontifici, et Episcopis in unione et consensione cum ipso S. Petri
Successore, atque ita, ecclesiastico ordine perturbato aliquando unitas
et obedientia fidei apud aliquos labefactaretur. Atque etiam timebamus,
ne in ipso Conventu quaedam enunciarentur ac tenerentur opiniones et
placita, quae in vulgus praesertim emissa et catholicae doctrinae
puritatem et debitam subjectionem in periculum ac discrimen vocarent.
Summo enim animi Nostri dolore recordabamur, Venerabilis Frater, hanc
Apostolicam Sedem pro gravissimi sui muneris officio debuisse ultimis
hisce temporibus censura notare ac prohibere nonnullorum Germaniae
Scriptorum opera, qui cum nescirent decedere ab aliquo principio,
seu methodo falsae scientiae, aut hodiernae fallacis philosophiae,
praeter voluntatem, uti confidimus, inducti fuere ad proferendas ac
docendas doctrinas dissentientes a vero nonnullorum sanctissimae fidei
nostrae dogmatum sensu et interpretatione, quique errores ab Ecclesia
jam damnatos e tenebris excitarunt, et propriam divinae revelationis
et fidei indolem et naturam in alienum omnino sensum explicaverunt.
Noscebamus etiam, Venerabilis Frater, nonnullos ex catholicis, qui
severioribus disciplinis excolendis operam navant, humani ingenii
viribus nimium fidentes, errorum periculis haud fuisse absterritos, ne
in asserenda fallaci et minime sincera scientiae libertate abriperentur
ultra limites, quos praetergredi non sinit obedientia debita erga
magisterium Ecclesiae ad totius revelatae veritatis integritatem
servandam divinitus institutum. Ex quo evenit, ut hujusmodi catholici
misere decepti et iis saepe consentiant, qui contra hujus Apostolicae
Sedis ac Nostrarum Congregationum decreta declamant ac blaterant,
ea liberum scientiae progressum impedire, et periculo se exponunt
sacra illa frangendi obedientiae vincula, quibus ex Dei voluntate
eidem Apostolicae huic obstringuntur Sedi, quae a Deo ipso veritatis
magistra et vindex fuit constituta. Neque ignorabamus, in Germania
etiam falsam invaluisse opinionem adversus veterem scholam, et adversus
doctrinam summorum illorum Doctorum, quos propter admirabilem eorum
sapientiam et vitae sanctitatem universalis veneratur Ecclesia. Qua
falsa opinione ipsius Ecclesiae auctoritas in discrimen vocatur,
quandoquidem ipsa Ecclesia non solum per tot continentia saecula
permisit, ut ex eorumdem Doctorum methodo, et ex principiis communi
omnium catholicarum scholarum consensu sancitis theologica excoleretur
scientia, verum etiam saepissime summis laudibus theologicam eorum
doctrinam extulit, illamque veluti fortissimum fidei propugnaculum et
formidanda contra suos inimicos arma vehementer commendavit. Haec sane
omnia pro gravissimi supremi Nostri Apostolici ministerii munere, ac
pro singulari illo amore, quo omnes Germaniae catholicos carissimam
Dominici gregis partem prosequimur, Nostrum sollicitabant et angebant
animum tot aliis pressum angustiis, ubi, accepto memorati Conventus
nuntio, res supra expositas Tibi significandas curavimus. Postquam
vero per brevissimum nuntium ad Nos relatum fuit, Te Venerabilis
Frater, hujusce Conventus auctorum precibus annuentem tribuisse veniam
celebrandi eumdem Conventum, ac sacrum solemni ritu peregisse, et
consultationes in eodem Conventu juxta catholicae Ecclesiae doctrinam
habitas fuisse, et postquam ipsius Conventus viri per eumdem nuntium
Apostolicam Nostram imploraverunt Benedictionem, nulla interposita
mora, piis illorum votis obsecundavimus, Summa vero anxietate Tuas
expectabamus Litteras, ut a Te, Venerabilis Frater, accuratissime
noscere possemus ea omnia, quae ad eumdem Conventum quovis modo possent
pertinere. Nunc autem cum a Te acceperimus, quae scire vel maxime
cupiebamus, ea spe nitimur fore, ut hujusmodi negotium, quemadmodum
asseris, Deo auxiliante, in majorem catholicae in Germania Ecclesiae
utilitatem cedat. Equidem cum omnes ejusdem Conventus viri, veluti
scribis, asseruerint, scientiarum progressum, et felicem exitum in
devitandis ac refutandis miserrimae nostrae aetatis erroribus omnino
pendere ab intima erga veritates revelatas adhaesione, quas catholica
docet Ecclesia, ipsi noverunt ac professi sunt illam veritatem, quam
veri catholici scientiis excolendis et evolvendis dediti semper tenuere
ac tradiderunt. Atque hac veritate innixi potuerunt ipsi sapientes
ac veri catholici viri scientias easdem tuto excolere, explanare,
easque utiles certasque reddere. Quod quidem obtineri non potest, si
humanae rationis lumen finibus circumscriptum eas quoque veritates
investigando, quas propriis viribus et facultatibus assequi potest,
non veneretur maxime, ut par est, infallibile et increatum Divini
intellectus lumen, quod in christiana revelatione undique mirifice
elucet. Quamvis enim naturales illae disciplinae suis propriis
ratione cognitis principiis nitantur, catholici tamen earum cultores
divinam revelationem veluti rectricem stellam prae oculis habeant
oportet, qua praelucente sibi a syrtibus et erroribus caveant, ubi
in suis investigationibus et commentationibus animadvertant, posse
se illis adduci, ut saepissime accidit, ad ea proferenda, quae plus
minusve adversentur infallibili rerum veritati, quae a Deo revelatae
fuere. Hinc dubitare nolumus, quin ipsius Conventus viri commemoratam
veritatem noscentes ac profitentes, uno eodemque tempore plane rejicere
ac reprobare voluerint recentem illam ac praeposteram philosophandi
rationem, quae etiamsi divinam revelationem veluti historicum factum
admittat, tamen ineffabiles veritates ab ipsa divina revelatione
propositas humanae rationis investigationibus supponit, perinde ac
si illae veritates rationi subjectae essent vel ratio suis viribus
et principiis posset consequi intelligentiam et scientiam omnium
supernarum sanctissimae fidei nostrae veritatum et mysteriorum, quae
ita supra humanam rationem sunt, ut haec nunquam effici possit idonea
ad illa suis viribus et ex naturalibus suis principiis intelligenda
aut demonstranda. Ejusdem vero Conventus viros debitis prosequimur
laudibus, proptereaquod rejicientes, uti existimamus, falsam inter
philosophum et philosophiam distinctionem, de qua in aliis Nostris
Litteris ad Te scriptis loquuti sumus, noverunt et asseruerunt, omnes
catholicos in doctis suis commentationibus debere ex conscientia
dogmaticis infallibilis catholicae Ecclesiae obedire decretis. Dum
vero debitas illis deferimus laudes, quod professi sint veritatem,
quae ex catholicae fidei obligatione necessario oritur, persuadere
Nobis volumus, noluisse obligationem, qua catholici Magistri ac
Scriptores omnino adstringuntur, coarctare in iis tantum, quae
ab infallibili Ecclesiae judicio veluti fidei dogmata ab omnibus
credenda proponuntur. Atque etiam Nobis persuademus, ipsos noluisse
declarare, perfectam illam erga revelatas veritates adhaesionem, quam
agnoverunt necessariam omnino esse ad verum scientiarum progressum
assequendum et ad errores confutandos, obtineri posse, si dumtaxat
Dogmatibus ab Ecclesia expresse definitis fides et obsequium
adhibeatur. Namque etiamsi ageretur de illa subjectione, quae fidei
divinae actu est praestanda, limitanda tamen non esset ad ea, quae
expressis, oecumenicorum Conciliorum aut Romanorum Pontificum, hujusque
Apostolicae Sedis decretis definita sunt, sed ad ea quoque extendenda
quae ordinario totius Ecclesiae per orbem dispersae magisterio
tanquam divinitus revelata traduntur, ideoque universali et constanti
consensu a catholicis Theologis ad fidem pertinere retinentur. Sed
cum agatur de illa subjectione, qua ex conscientia ii omnes catholici
obstringuntur, qui in contemplatrices scientias incumbunt, ut novas
suis scriptis Ecclesiae afferant utilitates, iccirco ejusdem Conventus
viri recognoscere debent, sapientibus catholicis haud satis esse,
ut praefata Ecclesiae dogmata recipiant ac venerentur, verum etiam
opus esse, ut se subjiciant tum decisionibus, quae ad doctrinam
pertinentes a Pontificiis Congregationibus proferuntur, tum iis
doctrinae capitibus, quae communi et constanti Catholicorum consensu
retinentur, ut theologicae veritates et conclusiones ita certae, ut
opiniones eisdem doctrinae capitibus adversae quamquam haereticae
dici nequeant, tamen aliam theologicam merentur censuram. Itaque haud
existimamus viros, qui commemorato Monacensi interfuere Conventui,
ullo modo potuisse aut voluisse obstare doctrinae nuper expositae
quae ex verae theologiae principiis in Ecclesia retinetur, quin immo
ea fiducia sustentamur fore, ut ipsi in severioribus excolendis
disciplinis velint ad enunciatae doctrinae normam se diligenter
conformare. Quae nostra fiducia praesertim nititur iis Litteris, quas
per Te, Venerabilis Frater, Nobis miserunt. Si quidem eisdem Litteris
cum summa animi Nostri consolatione ipsi profitentur, sibi in cogendo
Conventu mentem nunquam fuisse vel minimam sibi arrogare auctoritatem,
quae ad Ecclesiam omnino pertinet, ac simul testantur, noluisse, eumdem
dimittere Conventum, quin primum declararent summam observantiam,
obedientiam, ac filialem pietatem, qua Nos et hanc Petri cathedram
catholicae unitatis centrum prosequuntur. Cum igitur hisce sensibus
supremam Nostram et Apostolicae hujus sedis potestatem auctoritatemque
ipsi recognoscant, ac simul intelligant, gravissimum officium Nobis
ab ipso Christo Domino commissum regendi ac moderandi universam suam
Ecclesiam, ac pascendi omnem suum gregem salutaris doctrinae pascuis,
et continenter advigilandi, ne sanctissima fides ejusque doctrina
ullum unquam detrimentum patiatur, dubitare non possumus, quin ipsi
severioribus disciplinis excolendis, tradendis sanaeque doctrinae
tuendae operam navantes uno eodemque tempore agnoscant se debere et
religiose exsequi regulas ab ecclesia semper servatas, et obedire
omnibus decretis, quae circa doctrinam a Suprema Nostra Pontificia
auctoritate eduntur. Haec autem omnia Tibi communicamus, ac summopere
optamus, ut ea iis omnibus significes viris, qui in memorato Conventu
fuere, dum, si opportunum esse censuerimus, haud omittemus alia Tibi
et Venerabilibus Fratribus Germaniae Sacrorum Antistitibus hac super
re significare, postquam Tuam et eorumdem Antistitum sententiam
intellexerimus de hujusmodi Conventuum opportunitate. Demum pastoralem
Tuam sollicitudinem ac vigilantiam iterum vehementer excitamus, ut una
cum aliis Venerabilibus Fratribus Sacrorum in Germania Antistitibus,
curas omnes cogitationesque in tuendam et propagandam sanam doctrinam
assidue conferas. Neque omittas omnibus inculcare, ut profanes omnes
novitates diligenter devitent, neque ab illis se decipi unquam
patiantur, qui falsam scientiae libertatem, ejusque non solum verum
profectum, sed etiam errores tamquam progressus impudenter jactant.
Atque pari studio et contentione ne desinas omnes hortari, ut maxima
cura et industria in veram christianam et catholicam sapientiam
incumbant, atque, uti par est, in summo pretio habeant veros solidosque
scientiae progressus, qui, sanctissima ac divina fide duce et magistra,
in catholicis scholis habiti fuerunt, utque theologicas praesertim
disciplines excolant secundum principia et constantes doctrines, quibus
unanimiter innixi sapientissimi Doctores immortalem sibi nominis
laudem, et maximam Ecclesiae et scientiae utilitatem ac splendorem
pepererunt. Hoc sane mode catholici viri in scientiis excolendis
poterunt, Deo auxiliante, magis in dies quantum homini fas est,
noscere, evolvere et explanare veritatum thesaurum, quas in naturae et
gratiae operibus Deus posuit, ut homo postquam illas rationis et fidei
lumine noverit, suamque vitam ad eas sedulo conformaverit, possit in
aeternae gloriae claritate summam veritatem, Deum scilicet, sine ullo
velamine intueri, Eoque felicissime in aeternum perfrui et gaudere.
Hanc autem occasionem libentissimo animo amplectimur, ut denuo testemur
et confirmemus praecipuam Nostram in Te caritatem. Cujus quoque pignus
esse volumus Apostolicam Benedictionem quam effuse cordis affectu Tibi
ipsi, Venerabilis frater, et gregi tuae curae commisso peramanter
impertimus.
Datum Romae apud Sanctum-Petrum die 21 decembris anno 1863,
Pontificatus Nostri anno decimoctavo.