Waarin m'nheer Vliegenthert er toe overgaat 'n luchtadvertentie
te plaatsen en brigadier Kwadraat er achter komt welke kleur de
monoplaan heeft.
M'nheer Vliegenthert keek brigadier Kwadraat met de uiterste verbazing
aan toen deze hem met zoo'n leelijk gezicht en met zoo'n geweldige
klemtoon vroeg: "Wàt-is-dàt-vòòr-èèn-jàs?!"
Vooreerst was 't m'nheer Vliegenthert op dat moment heel niet duidelijk
over welke jas brigadier Kwadraat 't eigenlijk had, ten tweede was
hij niet gewend zóó aangesproken te worden en ten derde had ie maling
aan die jas en aan alle andere jassen. Hij werd er kregel van.
"Wat drommel," zei m'nheer Vliegenthert, "wat kan mij die jas
schelen.... en.... e.... wat verbeeld jij je wel, zeg? Je ben hier
op mijn dak, versta je...."
"M'nheer.... neem me niet kwalijk.... u moet er niet boos om worden,
maar ik heb Spits aan die jas laten ruiken...."
"Nou.... dat moet jij weten.... Wat gaat mij dat aan.... Voor mijn
part laat je die hond ruiken aan 'n biefstuk."
"Maar m'nheer.... begrijpt u dan niet, dat 't wel en wee van uw vlieger
van dat ruiken afhangt.... 't Moest 'n vliegjas van u zijn.... 'n
jas die u altijd in de monoplaan aan hebt.... En nu verbeeld ik me,
maar ik hoop dat ik 't mis heb.... dat ik die hond heb laten ruiken
aan inspecteur Punt z'n eigen jas."
"Oooooo!!!!!" kwam m'nheer Vliegenthert.... "Ah
zoooóóó!!!!.... Hm.... hm.... Sjonge sjonge, sjonge.... is 't in
die tijd.... Ik begin ook te gelooven dat 't die m'nheer z'n eigen
jas was.... Ik had hem hier op 't dak gevonden en meegenomen naar
beneden in de verbeelding dat ie van mij was.... Ik ben wel eens meer
zoo'n beetje..."
"Verstrooid...." vulde brigadier Kwadraat aan.
"Verstrooid is eigenlijk 't woord niet.... 't is eigenlijk meer 'n
aangeboren onachtzaamheid.... maar toch.... ik geloof nu werkelijk
dat ik die jas nog in de hand had, toen u beneden kwam...."
"Dat had u ook" bevestigde brigadier Kwadraat.
"Maar we kunnen 't dadelijk gaan zien.... Als inspecteur Punt z'n
eigen jas aan heeft.... dan moet de mijne beneden nog aan de kapstok
hangen. Ik zal even gaan zien...."
"Och, och.... wat 'n ramp!" zuchtte brigadier Kwadraat, toen ie
alleen was. "Wat 'n ramp, wat 'n ramp!.... Nou heeft die arme Spits
lucht genomen aan de eigen jas van den inspecteur.... en daar zit
't stomme dier vlak achter.... Nou blijft ie natuurlijk de heele dag
an 't keffen welke kant de vlieger ook opgaat.... Och, och.... en ik
krijg de schuld...."
M'nheer Vliegenthert kwam terug.
"Tja" zei hij.... "m'n jas hangt aan de kapstok.... 't Is 'n stomme
vergissing van me..... En nou helpt natuurlijk die tocht van den
inspecteur geen steek, hè?"
"Nee.... geen sikkepit" bromde brigadier Kwadraat.... "Zóó stom.... o
neem u me niet kwalijk, maar ik ben er heelemaal van ontdaan"....
"Ga gerust je gang", zei m'nheer Vliegenthert vriendelijk.... "'t Was
stom van me.... Maar wat moeten we nu doen om de aeroplaan terug te
krijgen? Weet jij iets?"
"M'nheer.... 't beste is afwachten.... Misschien merkt de inspecteur
wel iets, want de hond ruikt nu overal 't spoor, waar de vlieger ook
heen gaat.... en dát kan toch niet...."
Brigadier Kwadraat schudde 't hoofd herhaalde malen. Zooiets was nog
nooit gebeurd, zoolang Spits bij de politie was. En daarom zei hij
nog eens met 'n heel diepe zucht:
"'t Is een ramp.... En 't kan me mijn betrekking kosten."
"Dat zal niet gebeuren brigadier..... U hebt geen schuld.... Ik neem
alles op mij.... Maar help me onthouden, als 't zoover is.... Anders
vergeet ik 't toch weer."
"Dan zal ik nu maar naar 't bureau gaan.... en wachten tot ik
iets hoor.... en-e.... zeg u er asjeblieft tegen geen mensch wat
van..... Dan doe ik op 't bureau maar of alles in orde is".....
"Ik beloof 't je brigadier.... Ik kik er geen woord van."
"En als ik iets hoor, vlieg ik wel even bij u aan."
"Heel goed brigadier."
"Morge m'nheer."
"Dag brigadier."
Brigadier Kwadraat stapte in z'n aeroplaan en vloog weg naar de
stad. M'nheer Vliegenthert zag 'm 'n oogenblik later neerdalen op
't uitgestrekte dak van 't politiebureau.
"Daar heb ik weer wat moois uitgehaald" dacht hij.... "'t is werkelijk
dom van me.... Maar hoe krijg ik m'n aeroplaan terug?"
Hij ging in de stoel zitten, waarin ook inspecteur Punt had zitten
nadenken en verzonk evenals deze in diep gepeins. Dat duurde minuten,
'n kwartier, maar toen prevelde m'nheer Vliegenthert: "Dat moest ik
maar doen.... dat zal 't beste wel zijn...."
Hij ging aan de telefoon: "Hallo.... spreek ik met 't
Algemeen-Advertentie-Bureau?.... Is u de chef zelf?.... Niet?.... Ga
'm dan roepen.... M'nheer Vliegenthert.... Ja.... Hé wat duurt dat
weer lang.... Hallo.... is u daar?.... O, ik wou even vragen: wat kost
een luchtadvertentie?.... Hé?.... Vijf gulden per regel?.... Da's
duur hoor.... O, zijn 't dan allemaal hoofdletters.... Nou,
dat hoeft niet..... Wat zegt u?.... Wil u iemand sturen met 't
tarief? Heel goed.... maar dan gauw asjeblieft want ik moet nog naar
't kantoor.... Goed.... Dag m'nheer...."
Hij ging weer zitten wachten. Daar ging 'n heele tijd mee heen. Maar
eindelijk kwam er toch iemand van 't Algemeen-Advertentie-Bureau
aangevlogen. Dat leek 'n deftig heer, die bediende, en dat was geen
wonder, want 't Algemeen-Advertentie-Bureau was 'n wereldfirma,
die over de heele aarde haar filialen had, en de zaken die deze
maatschappij deed waren reusachtig. De firma had namelijk in
alle beschaafde landen de wolken gepacht en bezat 't uitsluitend
recht daarop advertenties te plaatsen. De kunst om op de wolken te
adverteeren was in 't jaar 2010 al betrekkelijk oud, want ze was
reeds in 1910 uitgevonden door Larsen te Kopenhagen. Dezen Deen
was 't gelukt enkele letters en eenvoudige figuren op de wolken te
projecteeren--natuurlijk als 't donker was. De machine waar ie dit mee
deed, was 'n soort kinematograaf voor groote afstanden. Natuurlijk
waren deze eerste proeven nog maar niet dadelijk geschikt om voor
practisch gebruik te kunnen dienen. Maar langzamerhand was 't systeem
verbeterd en eindelijk was men zoover gevorderd, dat met 't grootste
gemak 'n duidelijk leesbare advertentie in vurige letters op de wolken
te voorschijn gebracht kon worden. In landen met veel wolken, dus in
heel West- en Noord-Europa, waren ondernemende lui dadelijk klaar om
van de nieuwe uitvinding partij te trekken. Tot groote verbazing van de
menschen, vooral op 't land, want je kon zoo'n luchtadvertentie uren
ver in 't rond lezen, stond op 'n donkere avond met groote letters
"Sunlight-zeep" aan de hemel. Vijf minuten bleef 't woord staan. Toen
werd 't weer donker daarboven, maar 'n oogenblik later lazen de
kijkers op dezelfde plek: "Wascht alles." Dat vond gauw navolging en
al spoedig stond 's avonds de hemel aan alle kanten vol. Soms kwamen
de advertenties over elkaar heen te staan en dan kon geen mensch er 'n
woord meer van lezen. Dat gebeurde vooral, als er maar 'n paar wolken
in de lucht zweefden. Iedereen beschouwde de wolken als z'n eigendom,
want ze waren tot nog toe van niemand. Toen kwam er echter 'n slimme
kop op de gedachte alle wolken te pachten. Hij vroeg in alle landen
concessie, die hem dan ook voor grof geld gegeven werd. Nu richtte hij
't Algemeene-Advertentie-Bureau op en deze maatschappij had nu voortaan
alleen 't recht op de wolken te adverteeren en de verschillende landen
ontvingen daarvoor 'n aardig sommetje. Natuurlijk werd er gemopperd
door de groote firma's die tot nog toe voor niemendal de wolken in
beslag genomen hadden, maar over 't algemeen waren de menschen erg
tevreden met de nieuwe toestand. 't Geld dat de Algemeene betaalde
voor de wolken kwam in de schatkist en de inwoners behoefden alweer
zooveel minder belasting te betalen. Bovendien stonden er nooit meer
onleesbare advertenties in de lucht.
"Heb ik 't genoegen m'nheer Vliegenthert te zien? Ik ben agent van
't Algemeen-Advertentie-Bureau."
"Gaat u zitten, m'nheer," zei m'nheer Vliegenthert.
De agent maakte 'n buiging, maar aangezien er geen stoel in de buurt
was, wat m'nheer Vliegenthert zeker weer niet in de gaten had, bleef
hij maar staan en vroeg: "Zoudt u zoo goed willen zijn op te geven
wat u geannonceerd wenscht en er even bij te zeggen hoeveel wolken
u bedrukt wil hebben, dan is de zaak in 'n ommezien in orde. Ik heb
niet veel tijd ziet u..... 't is druk, verbazend druk."
"Druk?.... Druk...." zei m'n heer Vliegenthert. "Ik heb 't ook
druk.... ik heb nooit tijd.... van me leven niet...."
"Zooveel te beter," antwoordde de advertentieman.... "Dan kunnen we
opschieten." Hij stond met 'n bloknoot en 'n vulpen klaar en keek
m'nheer Vliegenthert afwachtend aan. Maar deze was nog niet zoo
gauw klaar.
"Ziet u m'nheer.... ik heb gisterenavond m'n aeroplaan op 't dak
laten staan...."
"Kan de beste overkomen," zei de advertentieman.... "M'n grootvader
liet altijd z'n paraplu ergens staan...."
"Paraplu.... Ik zou denken dat 'n aeroplaan toch wat anders is dan
'n paraplu."
"Natuurlijk, natuurlijk.... 'n aeroplaan is geen paraplu.... Maar
mag ik u nu even herinneren aan de advertentie? U treft het
verbazend.... Onze weerkundigen hebben voor van avond en morgenavond
zware bewolking voorspeld met kans op regenbuien...."
"Ik wou juist 'n advertentie over die aeroplaan geplaatst hebben...."
"Ah.... maar dan mag ik u wel opmerkzaam maken, dat 't weinig zal
uithalen als u alleen op Nederlandsche wolken adverteert."
De advertentieman floot zachtjes 'n deuntje, toen hij dit gezegd
had. Hij begon te snappen, dat er misschien 'n reuzenadvertentie uit
groeien kon, en daarna ging hij weer voort:
"Dus uw aeroplaan is weg.... Dan heb u volkomen gelijk.... 'n annonce
in de voornaamste buitenlandsche wolken geeft u de meeste kans uw
aeroplaan terug te krijgen.... Laat me eens zien..."
Hij haalde de weêrlijst uit z'n zak, opgemaakt door de weerkundigen
van het Algemeene-Advertentie-Bureau. De agenten der maatschappij
hadden deze dagelijks verschijnende weerberichten steeds bij zich,
om hun klanten voor te lichten.
"Engeland, Schotland, zware bewolking.... Nederland dito.... België
en Noord-Frankrijk, dito dito.... Duitschland lichte bewolking.... U
boft hoor, 'n zeldzame partij wolken voorhanden.... Dat gebeurt niet
dikwijls m'nheer Vliegenthert, dat er over zoo'n groote uitgestrektheid
'n donkere deken ligt.... 't Is in een woord prachtig.... precies
als of u 't besteld had.... 't Is 'n bof! U wil zeker uw advertentie
plaatsen in alle wolken der naburige landen, de grootst mogelijke
publiciteit is in uw geval gewenscht.... Natuurlijk.... en.... in de
wereldtaal.... of verlangt m'nheer de advertentie in de verschillende
landstalen?.... Ik zou u aanraden wereldtaal, met 't oog op de
vreemdelingen...."
"Hm, ja,...." zei m'nheer Vliegenthert,.... "ik-e...."
"O, laat u dat maar aan ons over.... Wat dunkt u van zooiets: