[Hypholóma.]
H. fasciculáre, No. 139.
[Coprínus.]
C. micáceus, No. 142.
[Psathyrélla.]
Ps. dissemináta, No. 141.
Polýporaceën. Gaatjes- of buisjeszwammen.
[Daedálea.]
D. quercína, No. 176.
[Merúlius.]
M. lácrymans, No. 173.
SOORTEN VOORKOMENDE IN DE DUINEN,
Niet in duinbosschen of pannen, zie hiervoor de verschillende
bosch-rubrieken.
Basídiomyceten. Steeltjeszwammen.
Agáricaceën. Plaatzwammen.
Leúcosporeën. Witsporigen.
[Amaníta. (zie tabel blz. 175).]
A. phalloídes, groenachtig. A. citrína, licht-geel of wit.
[Lepióta.]
L. clypeolária, wit, zijdeachtig met bruine vlokjes,
No. 195. L. granulósa, ledergeel met gele vlokjes, No. 196.
[Tricholóma.]
T. núdum, paars, (zie tabel blz. 180).
[Clitócybe.]
Cl. obbáta, grijs of bruinachtig, (zie tabel blz. 184).
[Laccária.]
L. laccáta, roodbruin, No. 197.
[Marásmius.]
M. oréades, geel-bruin of beige, No. 207.
Óchrosporeën. Bruinsporigen.
[Pholióta.]
Ph. práécox, stroogeel, voorjaar, No. 261.
[Inócybe.]
I. rimósa, zandkleurig, gespleten, No. 217.
[Hebelóma.]
H. cristulinifórme, bruin met witten rand, No. 216.
[Galéra.]
G. hypnórum, bruinrood, in mos, No. 219.
[Tubária.]
T. furfurácea, op takjes, licht of donkerbruin, No. 135.
[Crepidótus.]
C. móllis, op populier, grijs-wit, week, No. 131.
Teléphoraceën. Korstzwammen.
[Teléphora/]
T. terréstris, roestbruin, No. 225.
Phállaceën. Stinkzwammen.
[Phállus.]
Ph. impudícus, No. 231. Ph. canínus, No. 232.
Lycopérdaceën. Stuifzwammen.
[Lycopérdon.]
L. coelátum, zittend, wit, met vakjes, No. 272. L. furfuráceum,
zittend, grauw of bruinachtig, No. 239. L. gemmátum, kortgest.,
wit met wratjes, No. 236.
[Bovista.]
B. nigréscens, eerst wit, dan zwart-bruin, No. 273. B. plúmbea,
loodgrijs, glanzend, No. 274.
[Geáster.]
G. tríplex, No. 255.
No. 277. G. Schmidelii. Kleine aardster. (fig. 118.)
Kleine Aardster, ± 3 cM. groot, met een meest in 4, grijswitte,
eerst vleezige, spoedig papierachtige, opstaande slippen scheurend
buitenste omhulsel en een kogelvormig gesteeld, eerst grijs- dan
bruingekleurd binnenste omhulsel. Najaar, Winter, plaatselijk vr. a.
[Tulóstoma.]
No. 278. T. mammósum. Gesteelde stuifzwam.
(fig. 117) Bolletje papierachtig, wit of grijswit, 6-12 mM. breed,
met ronde opening en eerst oranje-roode later donkerbruine
sporen. St. kleur als h., 3-6 cM. hoog, dikwijls geschubt, onderaan
verdikt en met worteltjes. Najaar-Winter, vr. a.
[Sclerodérma]
Scl. vulgáre, No. 240.
Áscomyceten. Zakjeszwammen.
Helvéllaceën. Helvella-achtigen.
[Helvélla.]
H. críspa, wit, of geelachtig. No. 10. H. lacunósa, zwart of
donkergrijs. No. 11. Stuifzwam.
[Morchélla.]
M. esculénta, St. wit, h. bruin, No. 12.
[Vérpa.]
V. digitalifórmis, st. wit, h. vingerh.vorm., geel of roodbruin,
No. 13.
LITERATUUR.
Ofschoon in ons land, vooral in Brabant ook al sinds de middeleeuwen
de in 't wild gezochte paddenstoelen vrij algemeen gegeten werden, zoo
is het nog geen 50 jaar lang, dat men zich met de studie der zwammen
bezig houdt. De groote baanbreker hiervan is Prof. C. A. J. A. Oudemans
geweest, van wiens hand in 1892 in de Verhandelingen der Kon. Akademie
van Wetenschappen, verscheen zijn: "Révision des champignons tant
supérieurs qu'inférieurs trouvés jusqu'à ce jour dans les Pays-Bas",
gevolgd door zijn: "Catalogue Raisonnée des Champignons des Pays-Bas"
(1905).
Ook de Heeren Kok, Ankersmit en Fred. v. Eeden Sr., hebben de
Nederlandsche fungi bestudeerd, echter zonder speciale werken daarover
te hebben nagelaten. In 1902 gaf de Ned. Botanische Vereeniging
het eerste Nederlandsche determineerboekje voor Paddenstoelen uit,
vervaardigd door Mej. Caroline Destrée en getiteld: "In Nederland
groeiende Hoogere Zwammen".
De Nederlandsche Natuurhistorische Vereeniging organiseerde eenige
paddenstoelententoonstellingen en in de Levende Natuur verschenen van
de hand van Mej. Car. Destrée en de Heeren Heimans, Thijsse en Jaspers,
aardige artikelen over de zwammen, die het hunne er toe bijdroegen om
langzamerhand ook de liefde tot de studie voor deze natuurgewrochten
op te wekken.
Zoo werd dan in 1908 op initiatief van Dr. M. Greshoff, in navolging
van de in Frankrijk zoo bloeiende Société de Mycologique, te Haarlem
opgericht de Ned. Mycologische Vereeniging, die zich ten doel stelt,
het bevorderen der kennis, de waardeering en het gebruik van hoogere
en lagere zwammen in Nederland en zijn Koloniën.
Deze vereeniging (secretariaat Haarlem, Jordensstr. 68) heeft sinds
hare oprichting ieder jaar eenige mededeelingen het licht doen
zien, en in verschillende deelen van het land, uitnemend geslaagde
paddenstoelententoonstellingen georganiseerd. Ook heeft zij reeds
een begin gemaakt met het aanleggen van een standaardcollectie van
in Nederland groeiende hoogere zwammen.
Van de hand van haren voorzitter den Heer Joh. Ruys, verscheen in
1909 een meer uitgebreid boek, naar een bewerking van Prof. Oudemans'
"Révision des champignons", getiteld: "De Paddenstoelen van Nederland".
Behalve de reeds door ons genoemde paddenstoelen-litteratuur over de
morphologie en physiologie der paddenstoelen (zie blz. 67) over de
planten-ziekten (zie blz. 22) over vergiftige en eetbare paddenstoelen
(zie blz. 101) en over het kweeken (zie blz. 129) geven wij onze
lezers nog de volgende titels van determineer- en plaatwerken:
Een van de beste [buitenlandsche determineerboeken over paddenstoelen,
en zeker wel het allerbeste bestaand] determineerwerk is dat van
Constantin et Dufour: "Nouvelle Flore des Champignons," met 4265
figuren. Ook de volgende determineerboeken zijn zeer aan te bevelen:
Bigéard: "Flore des Champignons supérieurs de France"; Rieckel: "Die
Blätterpilze Deutschlands"; Lindau: "Die Höheren Pilze"; Wünsche:
"Die Pilze"; Gotthold Hahn: "Der Pilzsammler".
Hun, die het minder om determineer- maar meer om boeken met gekleurde
afbeeldingen te doen is, raden wij aan in de eerste plaats: de 3
mooie boekjes van Michaël: "Führer für Pilzfreunde" (3 dln.); "Die
Pilze unserer Heimat", von E. Gramberg (Agaricaceae) 1913 f 3.55. Voor
een meer bescheiden portemonnaie zijn ook de goedkoope (35 cts. per
deeltje) en aardige boekjes met gekleurde plaatjes van Blüchner:
"Practische Pilzkunde", 2 dln. (Miniatur Bibliothek) en de Engelsche
photo-boekjes: "Toadstools at Home," 2 dln. (Goswan's Nature Books)
(35 cts.), zeer aan te bevelen.
REGISTER OP HET ALGEMEENE GEDEELTE.
A
Aardappel-bovist, 89
Aardappelziekte, 10, 11
Aardsterren-heksenkring, 41
Aardtong, 52
Aecidium, 20, 22
Afvalsplanten, 4
Agaricaceeën, 57
Akkerchampignon, (zie Psalliota arvensis), 95
Albugo candida, 11
Amanita caesarea, 92
Amaníta citrína, 84, 85, 87
Amanita mappa, 87
Amanita muscaria, 60, 61, 84, 87
Amanita pantherina, 84, 87
Amanita phalloïdes, 62, 84, 85, 110, 114
Amanita rubescens, 129
Anemonen, zwammen op, 39
Apotheciën, 15
Armillária méllea, 25, 57
Armillária múcida, 128
Asch-analysen, 104
Aschgehalte, 104
Ascomycetes, 50
Ascus, 13, 14, 50, 51
Ascusvruchtlichaam, 14
Atkinson, G. F. Mushrooms, 101
Azijn, afkoken in, 114
B
Bacteriën, 5, 9, 47
Bakken, 113
Basidiën, 51
Bekerzwammen, 52
Berberis, 21
Berkenzwam, 24, 66
Beurs, 62
Biefstukzwam, zie Fistulina, 105, 113
Biergist, 49
Bladgroen, 2
Bladgroen, planten met en zonder, 2
Blanc naturel, 136
Blanc vierge, 136
Blauw-aanloopen (van boleten), 97
Blauwzuur, 90
Boleten, 30, 67, 111, 118, 120
Boletus edulis, 97, 129
Boletus edulis, lecithine-gehalte, 105
Boletus felleus, 97
Boletus granulatus, 97
Boletus luteus, 33, 97
Boletus Satanas, 84, 89
Boomgaardzwam, 24 Boommoordenaars, 25
Boomparasieten, 23
Boomzwammen, 23
Boomzwammen, watergehalte, 104
Boschgeur, 44
Boter, conserveeren in, 121
Bourquelot, 106
Brandzwammen, 18, 50
Broed--leggen, 137
Brood, vergelijking met paddenstoelen, 107
Buikzwammen, 54
Buisjeszwammen, 66
Buller, 46, 66
Bulier, A. H. Reginald, Researches on Fungi, 68
C
Cantharellus aurantiacus, 96
Cantharellus cibárius, 54, 57, 94, 96, 113, 118, 119
Celdraden, 12
Champignons, 94, 117, 118
Champignonbroed, 39
Champignoncultuur in Frankrijk, 124
Champignons kweeken, 134
Champignon-mug, in kulturen, 138
Cèpe, 97
Chloor, 105
Chlorophyll, 2
Cholerabacillen, 9
Citroensap (in het afwaschwater), 112
Clavaria, 118
Claviceps purpurea, 17, 52
Clitocybe flaccida, 100
Clitocybe nebularis, 99
Collybia dryophila, 53
Collybia tuberosa, 39
Collybia velutipes, 100, 109, 111, 122, 123, 131
Conidiën, 52
Conserveeren op vloeistof, 82
Conserveeren voor consumptie, 120
Contrôle, 101
Contrôle op paddenstoelen-markten, 93
Coprinus atramentarius, 100
Coprinus comatus, 64, 65, 100, 111, 118, 130
Coprinus comatus, watergehalte, 104
Cordiceps militaris, 7
Cortina, 34, 63
Cortinarius, 63, 106
Cortinarius elatior, 34
Costantin, M. J. Atlas, 101
Cystiden, 54
D
De Bary, 21
De Bary, Vergleichende Morphologie enz, 67
Dennenrups, 7
Diphtheriebacillen, 9
Dioscorides, 122
Discomycetes, 52
Dooierzwam, 57, 94 Dooierzwam, valsche, 96
Draadzswammen, 50
Drogen van paddenstoelen, 79, 80
Drogen van paddenstoelen in Italië, 120
Drogen voor consumptie, 120
Druivenmeeldauw, 16
Dubbelkoolzure soda, gebruik, 105
Dufour, 124
Duggar, B. M, 130
Duggar, Fungous Diseases, 22
Dumée, Paul. Atlas, 101
E
Eekhoorntjes-brood, (zie ook Boletus edulis), 97, 130
Eierzwam, (zie dooierzwam en Cantharellus), 96
Eiken-collybia, 53
Eikenmeeldauw, 16
Eiwit in paddenstoelen, 104
Eiwit, verteerbaar, 104, 106, 107
Elfenbankjes, 26
Elzenvlag, roode, 14
Empusa Aulicae, 7
Empusa muscae, 6
Entoloma lividum, 99
Entomophtorineeën, 49
Erwtenroest, 20
Erysipheeën, 52
Eschdoornbladeren, zwarte vlekken daarop, 15
Eten van paddenstoelen, 92, 93
Eumycetes, 50
Exoascus, 13, 14, 15
Exoasci, 51
Extract van paddenst, 116
F
Faux-oronge, 88
Fistulina hepatica, 100, 105
Fixeeren van sporenfiguren, 82
Fluweelpootje, 109, 131
Fómes annósus, 25
Fómes igniarius, 25
Fómes pomaceus, 24
Fopzwam, 97, 129
Formaline, 82
Fotografeeren, 77
Fries, 34
Fungicellulose, 105
Fungine, 105
Fungi, overzicht der, 47, 48
G
Gaar-koken, 113
Galera hypnorum, 131
Gallen, 11
Gasteromycetes, 54
Gele knolzwam, 87
Gele ridderzwam, 35
Gele ringboleet, 97
Geoglossum glabrum, 52
Geschubde inktzwam, 64, 65
Geweizwam, 52
Giftige paddenstoelen, 84
Gist, 49
Glucose, 106
Glycogeen, 106
Gordijn, 34, 63 Groene knolzwam, 85, 110
Groente, paddenst. als, 117
Guide pratique du trufficulteur, 129
H
Hanekam, 96
Haverbrand, 18
Heksenbezems, 11, 13, 21
Heksenkring, 40 e. v.
Helvella, 90, 114
Helvella crispa, 100
Helvella lacunosa, 100
Helvella-zuur, 89
Hemileia vastatrix, 10
Herbarium, 79
Herrenpilz, 97
Hertentruffels, 127
Hirneola Auricula Judae, 130
Honingdauw, 17
Honingzwam, 57
Hoofdzeer, 8
Hulsken, J. M., 124, 132
Hygrophorus, 57
Hygrophorus niveus, 58
Hymenium, 54
Hymenomycetes, 54
Hyphen, 48, 50
Hypholoma fasciculare, 85, 89
I
IJzer, 105
Inktzwammen, 64, 109, 130
Inpakken van paddenst, 70, 110
Inmaken van paddenst, 121
Insekten-dooders, 49
Inzamelen voor consumptie, 109
Inzamelen voor studie, 69
J
Judasoor, 130
K
Kaliumverbindingen, 104
Kalk, 105
Keizerzwam, 92
Kernzwammen, 52
Ketchup, 129
Kiembaarheid van sporen, 131
Kiemvlies, 54
Kiezelzuur, 105
Kleur der sporen, 72, 73
Kluifjeszwam, 53
Knolletjes-collybia, 39
Kobert, 86
Koffiebladziekte, 10
Kohlrausch, 103
König, 103
Koolhydraten, 105, 107
Kopjeschimmel, 12
Korjaken, 88
Korstzwammen, 55
Kriebelziekte, 17
Kringloop der stof, 5
Krombholz, 32
Kweekbedden, 135, 136
Kweeken van paddenst, 122
Kweekerijen van champignons, 124
L
Laccaria amethystina, 129
Laccaria laccata, 97, 129 Lactarius deliciosus, 105
Lactarius torminosus, 85, 89
Lafayette, 103
Laval, trufficulteur, 129
Larixkanker, 133
Lecithine, 105
Lentinus, 77
Lepiota, 111
Lepiota procera, 100
M
Maden in paddenstoelen, 111
Magnesium, 105
Manchet, 62
Manniet, 106
Marasmius oreades, 42, 90, 97, 109, 111, 113, 114, 120
Marasmius oreades, heksenkring, 98
Margewicz, 103
Meeldauw, 16
Meeldauwschimmels, 52
Melamspora repentis, 20
Mendel, 103
Merulius lacrymans, 105
Mest, bewerken er van voor kweekbedden, 135
Mestzwammen, 44
Michaël, 88
Microscopie, 73
Minerale stoffen in paddenstoelen, 104
Minerale zouten, 107
Moederkoorn, 17, 52
Morchella esculenta, 94
Morieljes, 53, 90, 94, 120
Morielje, kweeken, 124, 26
Morieljes (wasschen van), 112, 113, 114
Muchador, 88
Mucor Mucedo, 12, 49
Mucorineeën, 49
Muscarine, 88, 89
Mycelium, 12, 37
Mycétide, 105
Mycorrhiza, 44
Mycose, 106
Myxomyceten, 47
N
Natrium, 105
Natuuroorkonden, 78, 79
Nederlandsche namen, 31
Ned Myc Vereen, 85, 93, 94
Nevelzwam, 99
O
Oïdium Quercinum, 16
Oïdium Tuckeri, 16
Olie, conserveeren in, 121
Omelet met paddenst, 118
Omhulsel, algemeen, 60
Oppervlaktevergrooting door buisjes, 66
Oppervlaktevergrooting door plaatjes, 57, 59
Oranje-aderzwam, 39
Organische stoffen, 3
Oronge vraie, 92
P
Paarlzwam, 129
Paarse dennenzwam, 34
Paarse ridderzwam, 39, 129 Paarse ridderzwam, heksenkringen, 42, 43
Paddenstoelen-markten, 93, 101
Paddenstoelensla, 117
Paddenstoelensoep, 116
Panterzwam, 129
Parasieten, 4, 6, 24
Parasolzwam, 62
Pathogene schimmels, 8, 10
Peronosporeeën, 49
Persoon, 102
Peziza, 13, 46
Peziza Willkommii, 133
Phalline, 86
Phlebia aurantiaca, 39
Pholiota aegerita, 122
Pholiota mutabilis, 122
Phosphorzuur, 105
Phycomycetes, 49
Phytopathologie, 10
Phytophtora infestans, 11
Plaatjes, vorm en aanhechting, 64
Plaatzwammen, 57
Plaatwerken, oude, 76
Plantenziekten, 10, 23
Plasmodium, 48
Pleurotus ulmarius, 125
Plukken van champignons, 138
Poeder van paddenst, 120
Polyporaceeën, 66
Polyporus betulinus, 24, 66
Polyporus giganteus, 34
Polyporus squamosus, 24, 53, 67
Polyporus sulfureus, 24
Polyporus versicolor, 26
Porseleinzwam, 128
Potasch, 104
Prepareeren van paddenstoelen, 80, 81
Prillieux, maladie des plantes, 22
Proeven van paddenstoelen, 29
Proteïnestoffen, 104
Psalliota, 109, 110, 111, 112, 117, 118, 124
Psalliota arvensis, 94
Psalliota arvensis, verwisseling met Amanita phalloïdes, 86, 95, 96
Psalliota arvensis, watergehalte, 104
Psalliota campestris, 94, 106, 124
Psalliota campestris, verwisseling met Amanita phalloïdes, 86, 95, 96
Psalliota campestris, lecithine-gehalte, 105
Puccinia graminis, 21
Pyrenomyreces, 52
Q
Quercus pubescens (bij truffelcultuur), 129
R
Ragoût, 118
Recepten voor gerechten, 116
Reincultuur van paddenstoelen, 130
Reuzenbovist, 109 Reuzenzwam, 34
Rhizomorphen, 40
Rhytisma acerínum, 15
Ring, 62
Ritzema Bos Ziekten der gewassen, 22
Roereieren, paddenst met, 117
Roestzwammen, 19, 50
Roggebrand, 18
Russula, 29
Russula emetica, 85, 89
Russula nigricans, 129
Russula rubra, 85, 89
Ruurds, 124
S
Saccharomyces cerevisiar, 49
Saccharomyces ellipsoideus, 50
Saccharomycetes, 49
Saprolegniaceeën, 49
Saprophyten, 4
Satanszwam, 89
Scheikundige bestanddeelen van paddenst, 104, 105
Schijntruffels, 127
Schöler, 21
Schoonmaken, 111
Schimmels, gewone, 49
Scleroderma vulgare, 84, 89
Secale cornutum, 17
Secondaire zwammen, 110
Sklerotium, 17, 39
Slijmzwammen, 47
Socoloff, 103
Soya, gebruik van, 117, 118
Splijtzwammen, 5, 8, 9, 47
Sporangiën, 12
Sporen, 18
Sporenblaasje, 13
Sporendrager, 12
Sporen, figuren, 73, 81
Sporen uitschieten, (uit de asci), 52
Sporen, uitvallen, 45, 53
Sporenvorming, 47
Sporenvruchten, 18
Sporenvruchtlichaam, 13
Steeltjeszwammen, 51, 53
Sterbeek, Frans van, 92
Stereoscoopfoto's, 77
Stereum groeiwijze, 56
Stereum, purpureum, 25
Steriliseeren v paddenst, 121
Strohmer, 103
Stuifballen, 46
Stuifbrand, 18
Substraat, invloed van het, 104
Suikers in paddenst, 106
T
Taaiheid der stelen, 105
Tavel, Von, vergleichende morphologie, 68
Teekeningen, 77
Thelephoraceeën, 55
Thréhalose, 106, 107
Tijd van gaarkoken, 113
Toebereiden, 109
Tomaten, paddenst met, 117
Tooneel d Campernoeliën, 92
Trachea piniperda, 7 Transpiratie, 2
Tricholoma (uitbochting der plaatjes), 64
Tricholoma equestre, 35
Tricholoma gambosum, 100, 109
Tricholoma mudum, 39, 100, 129
Tricholoma nudum, heksenkringen, 42, 43
Tricholoma saponaceum, 35
Trichophyton tonsurans, 8
Truffe de Périgord, 127
Truffel, 92, 104
Truffelhonden, 127
Truffelkweekerij, 127
Tschuktschen, 88
Tuber melanosporum, 127
Tuberkelbacillen, 9
Tubeuf, Von, Pflanzenkrankheiten, 22
Typhusbacillen, 9
U
Uitrusting van den mycoloog, 69
Uredo, 20, 22
Uridineeën, 19, 50
Ustilagineeën, 18, 50
Ustilago Avenae, 18
Ustilago Secalis, 18
Ustilago violacea, 19
V
Velum universale, 60
Vergiftigingen, 83, 84, 86, 110
Vergifigingen, wat te doen bij, 90
Vergiftigingsgevallen, 95
Vergiftigingsverschijnselen, 87, 89
Verzameling, 75
Vetgehalte, 105
Vetten in paddenstoelen, 104
Viskosine, 105
Visschen, schimmels op levende, 8
Vleesch, vergelijking met paddenst, 107
Vliegendood, 88
Vliegenzwam, 60, 61, 87
Vlieszwammen, 54
Voedingswaarde van paddenstoelen, 102
Volvaria, verwisseling met champignons, 96
Volvaria gloiocephala, 84, 85, 87
Volvaria speciosa, 84, 85, 87
Voorjaarsporen, 22
Vuurzwam, 25
W
Wandplaten, 85
Wasschen, 112
Watergehalte der paddenstoelen, 104, 107
Wecken van paddenst, 121
Weefsel, 107
Weidekringzwam, (zie Marasmius oreades), 42, 97
Weidekringzw, heksenkring, 98
Wierzwammen, 49
Woekerplanten, 4, 6
Wijngist, 50
Wintersporen, 22 Winterzwam (zie fluweelpootje), 122
Wratten op den hoed, 62
X
Xylaria, 52
Z
Zadelzwam, 53, 67
Zakjeszwammen, 50, 51
Zeepzwam, 35
Zega, 103
Zellner, chemie der höheren Pilze, 103
Zetmeel, 106
Zilveren lepel (zwart worden van), 114
Zoetzuur, 119
Zomersporen, 22
Zwamvlok, 24, 37, 44
Zwarte truffel, 127
Zwarte-vlekziekte, 15
Zwavelkopje, 63, 89
Zwavelzuur, 105
Zwijnen (voor 't zoeken van truffels), 127
NAMEN-REGISTER.
No. Figuur.