“My Lord Commissioner and Lordis of Articles of thir present parliament,

Unto your Grace and Lordships humblie meines and shewis We zour

Servitoris Lawrence Bruce of Cultmalindy, Henrie Sinclair of Towquoy,

William Irving of Saba, Robert Sinclair of Camstane, Thomas Cheyne of

Walay, William Bruce of Cimbister, John Sinclair of Tobe, and Magnus

Cromartie of Caray, ffor our selff and in name of the remanent Our

Sowerane Lordis gwid subjectis heritable possessoris of the Udack Lands

in Orknay and Yetland, That quhair Patrick, Earle of Orknay, Vpon some

sinister informatioun made be him that the haill Vdack Lands in Orknay

and Yetland wer fallin in Nonentrie, hes therupon and upon some other

unlawfull groundis purchasit ane Infeftment of our saidis landis, and is

myndit to seek the approbatioun and confirmatioun theroff in thir

present Parliament, That therby being claid in the warrand and

authoritie of ane Act of Parliament, he may summarlie, but forme

prosceiss of law, posses him selffe in our haill landis and intruse

himselffe therintill. Albeit (we doubt not) give your Grace and

Lordships vnderstood the nature of our Vdach landis, and the forme and

maner of ther halding, no sick confirmatioun wald be grantit to the said

Erle. For it is of truth, That quhan the landis of Orknay and Yetland

wer under the Crowne of the Kingis of Norroway for the tyme, the Vdach

landis were repute as ane pairt of the propertie of the Crown, and the

possessoris of the earledome bruikit the samin; but charter or seasing,

as heritable rentalleris of the propertie of the Crown, for payment of

ther Scattis, callit in our language the fewduties, and at the deceiss

of the possessor and rentaller, the entrie of the aires followed be ane

breiff of divisioun, callit in Denmark and Norroway ane Shownd Bill, and

is putt in executioun be the Sheriff and his deputis, Quhilk forme of

halding hes been inviolablie keeped sensyne, alswell during the tyme of

the Kingis of Denmark, as sen ther landis fell to the Crowne of

Scotland, and we and our predecessoris of thir Vdach landis haiff been

in continwall possession theroff according to the tenor of the halding

abovewrettin ffirst esteablished in Norroway, allowit in Denmark and

imbracit and ressauit be ane inviolable custome in this kingdome thir

ffyve agis bygane and mair, and thair wes nevir any questioun moved

against the forme of our haldingis, and the constant and inviolable

custome of sa mony ages, without any interruptioun or process intendit

against us or our predecessoris, will never suffer us to fall under the

compas of nonentrie. And giff the Sowerane Princis of thir kingdome for

the tyme had mislykit of the forme of our halding, as not agriable to

the lawes or customes of this kingdome, ther is no question bot be the

authoritie of ane lawe (all parteis being heared) thay wald have altered

and changit the forme of our haldingis, and putt us in suretie be ane

new established forme: bot so far hes the Princes of this Kingdome been

from quarrelling of the nature of our haldingis, as by taking hold and

making thair advantage upon everie failzie quhilk hapnit and fell out

against the conditioun of our halding, thay have approven and allowit

our said haldingis. For it is ane prouisioun and conditioun in our

haldingis, that the non payment of owr dewties for thrie termis togidder

forfaltis our right and possessioun, quherby it is fallen out that many

of the Vdach landis hes fallen in his Majesteis handis upon this

occation.—AND FARDER it is of veritie that quhan this pretendit

Infeftment was first purchast be the said Earle, We finding our selffes

thairin to be very heavilie grieved and prejudgit, we cam unto him and

assured him that we wald complaine and seek reparatioun from his

Majestie, and he fearing (be law) he could not maintaine that pretendit

right of his to be gwid, he promeist to us to discharge the samin give

we wald pay to him the soumes of money advancit be him in purchasing

theirof, quhilk we did. AND FARDER it is of trewth that ther is some

Lordis in Noroway and Denmark quha bruikis sundrie of the Vdach landis

in Yetland eftir the same forme of halding, quhais halding the said

Earle hes nawayes quarrelled and hes omitted ther landis out of his

Infeftment, and hes only taine him to us whome he thinkis to owircrow at

his pleasur, AND SWA we being his Majesteis proper rentalleris, we ought

not to be in ane worse conditioun nor strangeirs are, and giff this

confirmatioun sall passe throw, it will samickle the mair stur up the

said Earle in most violent courses againis us, and prepaires our utter

wndoeing and wrack. HEIRFOR we most humblie beseek your Grace and

Lordschips that no seek confirmation passe to the said Earle in this

present Parliament, and that we may have ane act past in our favoris,

declairing the pretendit infeftment purchast be the said Earle of our

said Vdach Landis, shall nowayes prejudge ws in our heritable

possessionis, and that the samin sall be na farder extendit bot to our

fewdewties, quhilk we are content to pay to him or to any othir his

Majestie pleis appoint, And giff it sall pleis his Majestie and your

Lordschipis to alter the forme of our haldingis and to make the samine

agreable to the forme of this kingdome, We most humblie beseek your

Lordschipis that it be declairit be Act of this present Parliament, that

we sall be preferrit to our rowmes and possessionis, and that securities

be made to ws of the samine, we doing therfor accordingly, and your

answir humblie We beseek. Etc.”

The Supplication abovewrettin was given to the Lordis of the Articles

of the Parliament, haldin at Edinbroughe be King James 6, Parl.

12, anno 1592, in the quhilk Parliament ane Ratificatioun was made

to Patrick Erle of Orknay of the Erledome theroff in ane unprinted

Act.

The forsaid Erledome was ratified of befor to Robert Earle of Orknay

in the 7 Parl., haldin at Edinbrough be King James 6, anno 1581.

APPENDIX.

APPENDIX.—No. I.

CHARGES laid before KING ERIC (THE POMERANIAN) by the COMMONS OF ORKNEY

against DAVID MEYNER (MENZIES) OF WEEM, PRÆSES OF THE ISLANDS. MCDXXV.

Extracted and Corrected from the ORCADES _seu_ RERUM ORCADENSIUM

HISTORIÆ, _Auctore_ THORMODO TORFÆO. _Havniæ_, 1697, p. 179.

I. Cum adversi frugibus anni affligerent terram, PUBLICO-que CONCILIO

(ipsius quoque Davidis consensu) decretum esset, ne frumentum

efferretur, sed indigenis tolerabili pretio venderetur, nihilominus

ipsum Præsidem quatuor navibus frumentum in Scotiam avexisse, et

antequam hæc constitutio facta esset, quinque aut sex naves frugibus

onustas alio amandasse, maximo insularum damno.

II. Peregrinos præterea invexisse, qui plebi universæ, etiam iis qui

judicia administrabant, admodum graves hospitiis se magnis civium damnis

et molestiis violenter ingessissent.

III. PUBLICUM TERRÆ SIGILLUM, invito Supremo juris Præfecto abstulisse,

contraque leges et consuetudines obsignandis quæ libuit adhibuisse;

cumque vir quidam Nobilis nomine Christianus Ellingeflet (LINKLETT)

expostularet, præposterè SIGNACULUM GENTIS in abusum trahi, magnam eum

pecuniæ jacturam fecisse. Cum autem Comes accederet, postularetque idem

ad obsignandum Testimonium, quo jus suum in Orcades a marjoribus per

ordinem successionis ad se delatum, monstraret et afferreret, simulque

ut quidam indigenarum Nobiliores secum ad Serenissimum Regem ejusque

senatum transfretare permitterentur, ad statum publicum declarandum,

verumque de jure suo testimonium ferendum, neque SIGNACULUM, neque

comites ullos, præter Thomam Sinclerum et Archidiaconum Hialtlandiæ,

duosque famulos indigenas impetrasse.

IV. Anno proximo ex quo Comes in Dania apud Serenissimum Regem moratus

esset, cum prædictus David eo profecturus esset, universos eum insularum

incolas convocatos, de testimonio vitæ apud eos transactæ solicitasse,

idque scriptis ad Clementissimum Regem eique traditis literis

obtinuisse, ea conditione ut Viri primæ Nobilitatis viginti quatuor eum

ad Regem sequerentur, quos (cives nequaquam dubitarent) si eo

pervenissent, tum de commodis Regis, tum etiam administratione Davidis

Regem informaturos; verum itinere a Davide prohibitos, domi remansisse,

solum profectum, Sigillum Gentis secum avexisse, nemine Nobilium

comitante.

V. Regiæ monetæ valorem adeo minuisse, ut uni Scotico duos regios nummos

æquari juberet, idque tantisper, donec tantum non omnem regionem monetâ

exhausisset. Cum autem Thomas Sinclerus novissimè e Daniâ rediisset, in

eundum valorem eam restituisse quem in Norvegia obtinuit, idque publicè

promulgasse, quod et hodie teneat.

VI. Nec parum incolis nocuisse mulctarum Regi Comitique debitarum

(præter legum privilegiorumque aut reformationum regulas), rigidas

exactiones.

VII. SUPREMI INSULARUM JUDICIS, quem _Nomophylacem_ (LAWMAN) appellant,

uxorem, ejusque propinquos accusasse, quod is bis comprehensus in Turrim

(carcerem) conjectus fuerit, talibus ex causis. Quarum prima, quod Jon

de Baddi Nomophylacis minister et propinquus, repetivisset equum suum a

Michæle Magio (MENZIES?) Davidis propinquo, qui eo invito eum (aliò

profecturus) abstulisset, ea de causa Nomophylacem in Plateâ

Kyrkinvogensi (_The_ DOM PLATZ _of Kirkwall_, _now_ BROAD STREET)

incedentom apprehensum Turri (BISHOP’S TOWER) inclusisse, sed postquam

dimisisset peregrinos Catanesenses, in domum ejus immissos, templum

offringi fecisse et quæcunque ibi continebantur evihi singula quæ in

domo erant, magna parvaque corrumpi, nullo omnino excepto. Captum denuo

Nomophylacem in Turrim conjecisse, tantùm quod ei SIGILLUM TERRÆ ad

obsignanda quæcunque volebat tradere recusasset, ibique tam diu

detenuisse, donec se ei addixisset, uxorque ejus SIGILLUM et CODICEM

LEGUM altari Divi Magni imposuisset. Exinde prædictum Davidem SIGILLUM

et CODICEM in suam custodiam assumpsisse, aliumque Nomophylacem

constituisse, qui id officium ægrè assumpsisset.

VIII. Quo tempore Supremum Judicem Turri incluserat, alium quoque

Nobilem indigenam simul in carcerem, contra Leges et sine causâ,

intrusisse.

IX. Jonem Loggium (LOGY) accusasse, se quoque eidem carceri mancipatum,

quod requisitum Sigillum negaret sibi, nisi ad custodiendum, commissum

esse.

X. Thomam Sinclerum mandatarium Comitis expostulasse cum Davide, quod de

canonibus annuis Comitis à morte patris ejus et anno qui præcessit, ad

octo Libras Anglicas acceperit, præter alia, id quod Comes ad

Clementissimum Regem accusare decreverit.

XI. Ipsum quoque Thomam Sinclerum suo propriæ nomine questum, quod

postquam literis Regiis munitus esset, quibus eum Rex, ejus ministros,

bona navem et quæcunque ejus essent, in suam regiam protectionem

receperat, nihilominus famulum suum Davidem Smid (SMITH) comprehensum,

ad sanguinem usque intra suam domum verberatum, inque infima Turris

detrusum, ibique compedibus injectis, in reditum suum ê Scotia detentum

fuisse. Se vero, cum primum in Orcades reverterit, interponentibus se

bonis viris, statim domum suam cum suis rediisse, ibique ad finem diei

permansisse, quo tunc Johannes Kroge (CRAIGIE) filiusque sororis ejus,

cum pluribus aliis se accessisse suasisseque, ut in Templum (_Kirk of_

ST. MAGNUS) aut aliò profugeret, ni cum suis incendio perire mallet; quò

cùm se recepisset, ad jura Templi literasque tutelæ regiæ quas simul

exhibuerit, nequiequam provocasse; tandem clam elapsum, Clementissimi

Regis suisque amicis collectis, postulasse, ut in gratiam Regis, se ab

oppressione vindicarent, legum pro se suisque præsidia sæpius

inclamasse. His comitatum, ubi ad Templum rediisset, suosque ministros

inde exemisset, cæsum esse sororis suæ filium. Inde interponente se

Nomophylace cum aliis Primariis Viris, litem istam ita compositam, ut

datis ab utraque parte prædibus, causam omnem Regis aut Comitis judicio

decidendam committerent; cavisse prædibus Thomam duodecim, Davidem

nullo. Cumque ille in Scotiam rediisset, Comitem decessisse; quo

côgnito, Davidem prædibus istis duodecim triginta sex libras Anglicas

expressisse, omnemque dilationem, quoad simul judicio Regis senatusque

sisterentur, abnuisse. His ita ordinatis, eos qui Thomæ Sinclero ad Ædem

Sacram protectoriis literis Regis conservandis adhæserant, octuaginta

Libris Anglicis et quinquaginta solidis multasse; fuisse autem qui

Davidis Thomæque verba exceperant, cum Thomas ad Legis et judicis

sententiam provocaret, nimirum Nicolaum Myrium (MUIR), Dominum

Laurentium, Dominum Johannem Canonicum, Wilhelmum de Hedal (HEDDLE),

Alexandrium de Suderlandia, Johannem de Krage (CRAIGIE), Wilhelmum

Yrving (IRVING), Wilhelmum Flet (FLETT), Adamum de Nestegaard,

Christiamum de Ellingeklat (LINKLETT) multosque alios terræ istius Bonos

viros, et presbyteros et laicos.

XII. Wilhelmum quoque Bressium (BRASS), sine ullo juridico processu,

nedum criminis alicujus convictum, compedibus constrinxisse, tantùm quòd

ad colloquium cum Comite in Scotiam profectus esset.

XIII. Cùm plebs de Rognvaldzö (South Ronaldsey) Præsidi provinciæ suæ

quereretur, de Scotorum quos Feros (WILD HIGHLANDERS) appellant, nimiâ,

sibique commissationibus aliisque molestiis, gravi frequentatione;

professa se mori malle, quàm tantis identidem injuriis vexari,

respondisse Davidem, ‘Non omnes eos uno eodemque die morituros, singulis

tamen ‘diebus quoad is iis præesset, aliquos.’’

XIV. Davidem Meynerum Henricho Garoch (GARRIOCH) duas selibras Anglicas

abstulisse, quod prædicto Thomæ in Regii diplomatis autoritate

vindicanda adhæreret.

XV. Joni Simonis filio undecim solidos Anglicos, eodem die abstulisse.

XVI. Malcun Jonis (MALCOLM JOHNSON) etiam questum, nave se bonisque

aliis, pretio ducentorum nobliorum, sine actione juris spoliasse.

XVII. Prædictum Davidem Jonem Jonis filium, comprehendi curasse, adque

livorem et sanguinem contusum in Turrim conjecisse, eique unam naviculam

sex scalmorum, pretio duarum Librarum Anglicarum, emuuxisse, cum

pluribus aliis bonis sine causâ.

XVIII. Nauclerum Thomam Brun questum, conjectum se à Davide in Turrim,

quòd ad primum nuncium eum non accessisset.

XIX. Et cum David novissime ex Dania rediisset, onustam mercibus

prædicti Thomæ navem arripuisse, inque Scotiam se invito misisse, ibique

similagine pretio viginti quatuor nobliorum eum spoliasse,

detenuisseque, maximam partem hiemis, cujus exitu cum domum navigasset

navis, mercium nautarumque aliquot jacturam fecerit.

XX. Jonem Loggium quiritatum, exutum se a Davide ex prædictæ navis

vectura decem cadis (tounas vocat) hordeo, octo similagine refertis,

octo cupis pice uno ferro distentis, undecim mensuris ceræ quas LAPIDES

appellant, viginti sex lebetibus magnis parvisque, duabus stateris,

duobus molegis malluviis, centum et octo libris cannabis, sex cantharis

stanneis, undecim albarum et rubrarum patinarum decadibus, quæ simul in

summam viginti sex librarum Anglicarum ascenderint.

XXI. Prædictum Davidem Andreæ Jonis ex eadem nave sex lebetes, pretio

sex nobliorum, eripuisse.

XXII. Præfatum Davidem Nicolaum Jonis (NICOL JOHNSON) spoliari fecisse

quadraginta solidis Anglicanis, in auro et argento, eo quod se Thomæ

Sinclero conjunxisset, Clementissimique Regis diplomati satisfecisset;

ad leges se sed frustra provocasse.

XXIII. Patricio Thyrgelsonio duas vaccas, bovemque castratum, eadem de

causa ademptum.

XXIV. Jonem Fif in Turrim conjectum, compedibus ferreis duriter

constrinxisse, vigintique nobliis mulctasse, sine juris processu, tantum

quod dixisset Comitem esse ad comitatum Orcadensem illo jure potiorem,

essetque Comiti sanguine junctus.

XXV. Joni Blatto (FLETT?) quinquaginta marcas Anglicas de nocte

eripuisse, quod in mandatis regiis vindicandis, cum Thoma Sinclero unum

fecisset; eum quoque leges judiciumque implorasse, sed nullo successu.

XXVI. Wilhelmun Graa (GRAY) conquestum, se ab eo coactum ad

transmittendam navem suam ad insulam in mari longè dissitam, Solsker

(SOULIS SKERRY) dictam, sub minis exilii, cumquenavi duos fratres suos

minorennes et octo alios indigenas imposuisset; omnes cum ea periisse;

navem cum armentis mercibusque quindecim marcis Anglicis æstimatam.

XXVII. Samsonem Vilhelmi filium (WILLIAMSON) deplorasse, se Templo

violenter ereptum, damnatorum in morem vinctum, protinus capitis

supplicio à Davide destinatum, ni Canonici cum uxore ejus

intercessissent. Expressos tamen sibi unum et quinquaginta solidos

Anglicos, sine juris processu, sine judicio, tantum quod imputaret sibi,

quod ministrum suum vulnerasset; se legibus crimen diluere volentem, non

admissum.

XXVIII. Paridem Lutzit (LOUTTIT) professum esse, se quoque inclusum

Turri, coercitum ferreis compedibus, tribus integris diebus ac noctibus;

liberationem deinde impendio decem marcarum signatarum constitisse,

inobservato se nullius criminis convictum, tantum quod a Thoma Sinclero

dependens, Regis mandatis velificari studuerit.

XXIX. Prædictum mandatum Paridi inter recitandum, a Davide ereptum,

referente, ‘se tales Literas in alium sermonem translatus, octodecim

denariis Anglicis in Dania ‘emere posse;’ retenuisse deinde, et in eum

diem quo hæc querela instituta est, retinere.’

XXX. Thomæ Bimsoni (BEENSON) unam et viginti marcas Anglicas, inauditâ

causâ, eripuisse.

XXXI. Inaudita quoque causâ, sine judicio, contra leges Magno de

Jennelandia (MAINLAND?) duodecim cados hordeo plenos, viginti quatuor

solidorum Anglicorum pretio erepuisse.

XXXII. Wilhelmum Geredsonium (GARSON) ejusque equos in Turrim

conjecisse, sine legitimo processu, tantum quod Thomæ Regiique mandati

partes susceperit, tredecim marcis Anglicis liberationem emercari

coactum.

XXXIII. Eadem de causa Sanderum Brunum (SAUNDERS BROWN) de nocte viginti

septem marcis Anglicis spoliasse.

XXXIV. Et prædicti Sanderi ministrum undecim marcis Anglicis, ejusdem

intentati criminis prætextu.

XXXV. Dominum Nicolaum Myrium (MUIR) et Dominum Laurentium, Canonicos,

questos esse, quod sigillum capituli arcâ quæ in penetrali Templi

stetit, eximisset, præterque semestre detenuisset; quid scribi illoque

obsignari fecerit non sibi constitisse.

Multo plura esse quæ ad Clementissimum Dominum suum Regem de gestis

Davidis Meyneri, illatisque ab eo populo Orcadensi damnis, scribi

possent, necessariaque essent; sed molem ejus criminum, longamque

seriem, in præsens se exponere nequisse; tantum in horum capitum firmius

testimonium, majoremque securitatem, Terræ suæ Populique Sigillo has

literas obsignatas, etiam sigillis Reverendi probique viri Wilhelmi

Thurgilssonii Regionis nomophylacis, Kolbeini Flæt (FLETT) Jonis Magni

filii (MANSON) et Wilhelmi Urving (IRVING) confirmatas.

APPENDIX.—No. II.

THE TAXATION, RENTALS, WEIGHTS AND MEASURES, OF ORKNEY AND ZETLAND.

The earliest Survey and Valuation of Orkney (1263) was the

counterpart—perhaps the pattern—of the AULD EXTENT of Scotland made by

Alexander III. somewhat later and subsequently to his intimate relations

with Norway. It was to the Islanders an event of such importance, that

history and tradition have combined to commemorate its date, place, and

circumstances with picturesque minuteness. It was on St. Martin’s day

1263 that Hacon IV., in an upper chamber of Bishop Henry’s palace in

Kirkwall, lay down to die of a broken heart and mortified ambition. But

the cares of royalty followed him even to his deathbed; his troops and

seamen, the relics of the storm and battle at Largs, were starving and

houseless; and in the absence of Magnus Jarl III., he issued orders to

divide the whole occupied lands of Orkney and Zetland into MARKLANDS

containing 8 EYRISLANDS or URISLANDS, each of which should find quarters

and supplies for a Hofding and a fixed number of men, probably in

proportion to the Skatts formerly paid.

In the comparatively fertile and populous Orkneys, more minute

subdivision soon became necessary; and some Scottish Jarl divided each

Norse Urisland into the Scottish denominations of 18 Pennylands, and

each pennyland into 4 Farthings or Merks, or (in some districts) into 6

Uriscops or Mæliscops, and finally into 10 Yowsworths, to suit the

excessive partition of Odal heritage. Though the Mark is still the vague

denomination of land measure in Zetland, as being sufficiently minute

for its large tracts of comparatively valueless waste, even there it has

been found convenient to estimate the unequal value of the Markland by

Pennies, and to apportion its Skathald, Skatt, and Landskylld to the

number of Pennies ascribed to each Mark, an alteration traditionally

attributed to English valuators under a commercial Treaty between

England and Norway—perhaps that of 1431. From the confusion of terms of

value, weight, and size,—of Mark and Merk—of Peningr and Penny—of

Urisland and Uriscop—of Marklands in Zetland of 4, 8, and 12 pennies per

mark—and of Pennylands in Orkney of 3, 4, 5⅛, and 8 merks to the

penny—so many difficulties beset this subject, that I rejoice that I am

not required to attempt their solution; for the denominations of

land-value still exist as fixed by Hacon’s Survey, practically

undisputed by subjects or rulers—neither the ground of oppression nor

the cause of complaint.

Oppressions of the Sixteenth Century in the Islands of Orkney and Zetland From Original Documents · 第 12 / 14 段