Die folgenden Werke werden von Humboldt im Text in Kurzform genannt.
ACUÑA, CHRISTOBAL DE Christian Edschlager Fernandez, Juan Patricio _
Nachricht von dem grossen Strom Derer Amazonen in der neuen Welt. Darinnen
enthalten seynd alle eintzele Begebenheiten der Reise, welche P.
Christophorus de Acunna, aus der Gesellschaft Jesu im Jahr 1639. auf
Befehl Philippi des vierdten Königs in Spanien verrichtet. Gezogen aus der
Spanischen Schrifft P. de Acunna selbst, und mit andern Nachrichten zu
besserer Erläuterung vermehret._ _Erbauliche und angenehme Geschichten
derer Chiqvitos, und anderer von denen Patribus der Gesellschafft Jesu in
Paraquaria neubekehrten Völcker, samt einem ausführlichen Bericht von dem
Amazonen-Strom/ wie auch einigen Nachrichten von der Landschaft Guiana, in
der neuen Welt. Alles aus dem Spanisch- und Französischen in das Teutsche
übersetzet/ von einem aus erwehnter Gesellschaft_ Wien Paul Straub 1729
551-772
ACUÑA, CHRISTOBAL DE _ Nvevo Descvbrimento del Gran Rio de las Amazonas.
Por el Padre Chrstoval de Acuña, Religioso de la Compañia de Iesus, y
Calificador de la Suprema General Inquisicion, al qval fue, y se hizo por
Orden de su Magestad, el año de 1639. Por la Provincia de Qvito en los
Reynos del Perù al Excelentissimo Señor Conde Duque de Oliuares (Escudo de
la Compañía de Jesús, llevado por dos angelitos)._ Madrid Imprenta del
Reyno 1641
CAULIN, ANTONIO _Historia Coro-Graphica Natural y Evangelica de la Nueva
Andalucia, Provincias de Cumaná, Guayana y Vertientes del Rio Orinoco,
Dedicada al Rei N.S. D. Carlos III Por el M. R. P. fr. Antonio Caulin, dos
vezes Prov.l de los Observantes de Granada. Dada á luz de orden y a
Expensas de S. M. año de 1779._ Madrid Juan de San Martin 1779
GILIJ, PHILIPPE SALVATORE _Nachrichten von dem Lande Guiana; dem
Oronocoflus und den dortigen Wilden._ _Aus dem Italienischen des Abt
Philip Salvator Gilii Auszugsweise übersetzt._ Matthias Christian Sprengel
Hamburg 1785 Bohn XVI, 528 S.
GILIJ, PHILIPPE SALVATORE _Saggio di Storia Americana o sia Storia
naturale, civile, e sacra De regni, e delle provincie Spagnuole di
Terra-ferma nell¿ America meridionale descritta dall¿ Abbate Filippo
Salvadore Gilij._ Rom 1780--1784 T.1-4
GUMILLA, JOSÉ _ El Orinoco Ilustrado, y Defendido, Historia Natural, Civil
y Geografica de este gran Rio, y de sus Caudalosas vertientes: Govierno,
Usos y Costumbres de los Indios sus habitadores, con nuevas y útiles
noticias de Animales, Arboles, Frutos, Aceytes, Resinas, Yervas y Raíces
medicinales; y sobre todo, se hallaran conversiones muy singulares à N.
Santa Fé, y casos de mucha edificacion. Escrita por el Padre Joseph
Gumilla, de la Compañia de Jesus, Missionero, y Superior de las Misiones
del Orinoco, Meta, y Casanare, Calificador, y Consultor del Santo Tribunal
de la Inquisicion de Cartagena de Indias, y Examinador Synodal del Mismo
Obispado, Provincial que fuè de su Provincia del Nuevo Reyno de Granada, y
actual Procurador à emtrambas Curias, por sus dichas Missiones y
Provincia. Segunda Impression, revista y aumentada por su mismo Autor y
dividida en dos partes. (Dos volúmenes)._ Madrid Por Manuel Fernández,
Impressor de el Supremo Consejo de la Inquisicion, y de la Reverenda
Camara Apostolica, en la Caba Baxa. 1745
LA CONDAMINE, CHARLES-MARIE DE _Geschichte der zehenjährigen Reisen der
Mitglieder der Akademie der Wissenschaften zu Paris vornemlich des Herrn
de la Condamine nach Peru in America in den Jahren 1735 bis 1745 worinne
ausser verschiedenen Nachrichten von der gegenwärtigen Beschaffenheit der
spanischen Colonien in America, und einer vollständigen Beschreibung des
berühmten Amazonenflusses, auch noch verschiedene und besondere
Anmerkungen zur Aufnahme der Sternkunde, Erdbeschreibung und Naturlehre
befindlich sind, herausgegeben und mit einigen Beylagen und Kupfern
begleitet von J. C. S._ Erfurt Johann Friedrich Hartung 1763
LA CONDAMINE, CHARLES-MARIE DE _Relation abrégée d¿un Voyage fait dans
l¿Interieur de l¿Amerique Méridionale. Depuis la Côte de la Mer du Sud,
jusqu¿ aux Côtes du Brésil & de la Guiane, en descendant La Riviere des
Amazones; Lûe à l¿Assemblée publique de l¿Academie des Sciences, le 28.
Avril 1745. Par M. de la Condamine, de la même Académie._ Paris la Veuve
Pissot 1745
OVIEDO Y BAÑOS, JOSEPH DE _Historia de la Conquista, y Población de la
Provincia de Venezuela. Escrita por D. Joseph de Oviedo y Baños Vecino de
la Ciudad de Santiago de León de Caracas. Quien la Consagra, y dedica a su
Hermano el Señor D. Diego Antonio de Oviedo y Baños, Oydor de las reales
Audiencias de Santo Domingo, Guatemala, y México, del Consejo de su
Magestad en el Real, y Supremo de las Indias. Primera parte. Con
Privilegio._ Madrid en la Imprenta de D. Gregorio Hermosilla, en la calle
de los Jardines 1723
SAINT PIERRE, BERNARDIN DE _Paul et Virginie_ 1788
RALEGH, SIR WALTER _Die Fünffte Kurtze Wunderbare Beschreibung deß
Goldreichen Königsreichs Guianæ in America oder newen Welt unter der linea
Æquinoctiali gelegen: So newlich Anno 1594. 1595. vnd 1596. von dem
Wolgebornen Hern, Hern Walthero Raleigh einem Engelischen Ritter, besucht
worden: Erstlich auf Befehl seiner Gnaden in zweyen Büchlein beschrieben,
darauss Jodocus Hondius, eine schöne Landt Tafel, mit einer
Niderländischen Erklärung gemacht. Jetzt aber ins Hochteutsch gebracht,
vnd auß vnterschiedlichen Authoribus erkläret._ Frankfurt (Main) Leuini
Hulsii Wittibe 1612
RALEGH, SIR WALTER _The Discoverie of the Large, Rich, And Beavtifvl
Empire of Gviana, With a relation of the great and Golden Citie of Manoa,
(which the Spanyards call El Dorado) And of the Prouinces of Emeria,
Arromaia, Amapaia, and other Countries, with their riuers adioyning.
Performed in the yeare 1595. by Sir W. Ralegh Knight, Captaine of her
Maiesties Guard, Lo. Warden of the Scanneries, and her Highnesse
Lieutenant generall of the Countie of Cornewall._ London Robert Robinson
1598
THEOPHYLACTUS SIMOCATTA _Theophylacti Simocatæ Quæstiones physicæ nunquam
antehac editæ. Eiusdem, Epistolæ morales, rusticæ, amatoriæ. Cassii
Quæstiones medicæ. Iuliani Imp. Galli Cæs. Basilij, & Greg. Nazianzeni
Epistolæ aliquot nunc primu¿m editæ; opera Bon. Vulcanii Brugensis._
Lugduni Batauorum Ex officina Ioannis Balduini. M.D. XCVII.