Gulong gulo si aleng Tayang sa paghahanda ng babaunin sa Marilao.
Ang mga kahon ng alak, mga bayong ng cerbeza, mga lata ng pansahog
sa ulam, tangkal ng kapong manok at banlat ng litsuning bagong walay
ay nakahanay nang lahat sa tabi ng pintuan at handang ilulan sa
sasakyang kaipala’y di na malalaunan at darating.
Sa kabilang tabi nama’y nakahanay na rin ang dalawang malalaking
tampiping yantok; nababastang gapós na gapós, para bagang ang damit na
natitiklop na kaniyang iniingatan ay ibig na magpumiglas at itanghal
nang agad ang kanilang dingal, gayon din ang kanilang maiinam na
tabas.
Ang mga biik ay nagiiyakang parang mga sinumpa at animo’y kanilang
nakikita ang bunton ng baga na sa kanila’y pagiihawan sampu ng duruan
na nakahanda nang ituhog.
Ang mga kapóng manók ay nagtutukaan, samantalang parang tanod na
sa kanila’y nagbabantay ng boong talino ang matangkad na GALGO na
nakaupo at nakalawit ang dilang humihingal at palingas-lingas.
Sa itaas; sa loob ng silid ng maringal na bahay nina Selmo ay ibang
iba ang mapapansin.
Si Nati ay nakabalabal ng isang manipis na kimonong kulay burok at
sa gilid ng mangas at liig hangang laylayan ay namumukod ang parang
listong kulay kapeng giniling.
Mga bakas ng mabibilog niyang dibdib ang di magapi ng pamigkis
niyang sutla rin na nagpapaliit na lalo ng maliit niyang bayawang
na bumubukod sa malamáng balakang na nagbibigay kintab sa sutlang
balabal kung sapyawan at paglaruan ng simoy ng umaga na naglalagusan
sa bintana.
Isang painitán ang kasalukuyang nagaalab at kinasasalangan ng dalawang
sipit na bakal na pangkulot ng buhok. Sangayon sa alab na walang
liwanag ay mapagsisiyang ang gatong ay aguardiente na kaipala’y yari
sa alakang “La Copa” ng masipag na industrial na si Agapito Zialcita.
--Mag-alis ka ng panyo Mameng--ang anyaya ni Nati sa kaniyang pinsan
na bihis na at nakalikmo sa isang dako ng silid. At parang utos na
di matutulan ay ginampanan kaagad sanhing ikinabilad ng kaniyang
mabilog na batok na animo’y nagaanyayang KAGATIN MO AKO.
Lumapit si Mameng nang mainit-init na ang mga sipit at kinulot ang
maitim na buhok ni Nati na noo’y nakalugay. At sa ilang salang ay
napaalon ang dating parang sutlang buhok upang mabigyan ng isang
anyong lalong kahangahanga ang talaghay ni Nati. Kay ganda ni Nati
nang mga sandaling yaon!
Pinusdan ni Mameng ang kaniyang pinsan ng isang pusod na napakainam,
na maituturing na bagong likha, pagka’t ang gayon ay di pa nakikita
sa alin mang ulong babai.
Animo’y isang magandang putong na sutlang itim na sinuksukan ng
mga mariringal na _pantoches_ at suklay na nahihiyasan ng batong
nagkikinangan.
Si Nati ay isang hiwagang gandá na malilikha lamang ng mga pangaraping
diwa. Animo’y isang tala na nahulog buhat sa langit.
Ang kaniyang mga matang animo’y dalawang duhat sa iitim ay binabalungan
ng walang tilang pangako at yinuyunyungan ng malalagong kilay na
tinitingala ng malalantik na pilikmata.
Sa kaniyang mga pisngi ay nanganganinag ang salisalimuot na ugat
na iba-ibang kulay sa magkabilang dako ng isang mahayap na ilong
na binabagayan ng isang maliit na bibig na laging kinababakasan ng
isang masayang ngiti.
Ang kulay ng kaniyang mga labi ay pinananaghilian ng saga na lalong
nagpapaputi sa maayos na hanay ng maliliit na ngipin na manakanaka’y
dumudungaw kung siya’y magsalita.
Sa kaniyang baba ay may isang maliit na puyo na tinutungkuan ng
dalawang puyo rin ng kaniyang mga pisngi kung siya’y tumawa.
Sa salaming nasa ibabaw ng hapag na kaniyang suklayan ay nasisiyahan
siya sa magandang anyo na ipinakikita ng kaniyang larawan.
--Ikaw naman Mameng ang aking susuklayan--ani Nati na punong puno
ng galak.
At si Mameng ay lumikmo sa dating kinauupuan ni Nati.
Si Nati ay lalong bihasa kay sa kay Mameng sa gawaing itó, at kung
di lamang sila ay may mabuting kabuhayan, ay kay inam nilang maging
_peinadora_ ng isang bantog na Fotografia ng kay Mariano Gomez
halimbawa. Walang salang di pinagdayo disin.
Pinunggos ni Nati sa kaniyang mahahabang daliri ang buhok ni Mameng
na kulay balat ng kastanyas, binahagi sa dalawa, na ibinukod ang
dakong ibabaw sa dakong ilalim at saka ipinulupot ito sa isang bahagi,
samantalang sinusuksukan ng maliliit na ipit na animo’y buhok din na
di matamaang malas. Buhat sa gitna ay isinampay sa ibabaw pagkatapos
malulon na parang sutlang namamadeha at isinipit ng mga ipit ding di
nakikita, tinuhog sa magkabila pagkatapos ng dalawang _pantoches_
na aniyong kukong kabayo na pawang perlas na mabibilog at sinaló
sa dakong likuran ng isang suklay na _media luna_ na nahihiyasan
din ng dalawang hanay na batong lungtian. At nang yari na ay saka
sinuro ang paligid ng pangulot hanggang sa boong kasiyahang nayari
ang isang mainam na _bukle_.
Pagkatapos ng mahirap at matagal na pagsusuklayan ng magpinsan ay
isinakbat ni Mameng ang kaniyang alampay at hinawakan ang isang
munting payong na kabagay at kakulay ng saya, baro at panyo na payak
na bughaw.
Hinubad naman ni Nati ang kaniyang balabal na kimono at sa isang
iglap ay isinuot ang baro at panyo na nakahanda na.
Sa di kawasa’y nakaringig sila ng isang angil ng auto kasabay ng
tahol ng aso na nasa silong ng bahay.