La falo de mia vojaĝseĝo utilis al la leganto, farante mian vojaĝon malpli
longa je almenaŭ dekduo da ĉapitroj, ĉar releviĝinte mi trovis min antaŭ
kaj tre proksime de mia skribtablo, kaj mi plu ne havis tempon por
pripensadi pri la grandnombro da desegnaĵoj kaj pentraĵoj, kiujn mi estis
ankoraŭ vizitonta, kio povus plilongigi miajn ekskursojn pri la pentrarto.
Lasinte do dekstre la portretojn de Rafaelo kaj lia amatino, Kavaliron
d’Assas, kaj la Ŝafistinon Alpan, kaj irante maldekstren al la fenestro,
oni ekvidas mian skribtablon: ĝi estas la unua kaj plej videbla objekto,
kiu prezentas sin antaŭ la okuloj de la vojaĝanto, sekvante la vojon ĵus
diritan.
Ĝi estas superkovrita de kelkaj bretoj, kiuj servas kiel biblioteko; la
tuto estas kronita per busto pleniganta la piramidon, kaj tiu ĉi objekto
estas la plej grava ornamaĵo de la regiono.
Tirinte la unuan tirkeston dekstran, oni trovas skribilaron, ĉiuspecan
paperon, pretigitajn plumojn, sigelvakson.--Ĉio tio ĉi donus al la plej
maldiligenta homo la deziron skribi.--Mia kara Jenny, mi estas certa, ke,
se vi okaze malfermus tiun tirkeston, vi respondus la leteron, kiun mi
skribis al vi en la antaŭa jaro.--En la kontraŭa tirkesto kuŝas konfuze
kunmetitaj la materialoj por la kortuŝa rakonto pri la malliberulino de
Pignerol, kiun vi baldaŭ legos, karaj amikoj(3).
Inter tiuj du tirkestoj estas profundaĵo, kien mi ĵetas la leterojn, laŭ
tio kiel mi ricevas ilin; oni trovas tie ĉiujn leterojn ricevitajn de dek
jaroj. La plej malnovaj estas ordigitaj laŭ la datoj en kelkaj pakoj; la
novaj estas intermiksitaj; kelkaj restas de la tempo de mia plej frua
juneco.
Kia plezuro revidi en tiuj ĉi leteroj la interesajn situaciojn de niaj
unuaj jaroj, translokiĝi denove en tiujn feliĉajn tempojn neniam
revenontajn!
Ha! kiel plena estas mia koro! Kiel malgaje ĝi ĝuas, dum miaj okuloj
tralegas la liniojn skribitajn de persono, kiu jam ne vivas! Jen lia
skribaĵo, lia koro kondukis lian manon, al mi li skribis tiun leteron, kaj
nenio pli ol tiu letero restas al mi pri li!
Kiam mi enmetas la manon en tiun loketon, mi malfacile foriras antaŭ la
fino de la tago. Tiamaniere vojaĝanto trairas rapide kelkajn provincojn de
Italujo, farante rapidege supraĵajn observojn, kaj haltadas en Romo dum
tutaj monatoj.--Tiu ĉi estas la plej riĉa parto de la minejo, kiun mi
ekspluatas. Kia aliiĝo en miaj ideoj kaj sentoj! kia diferenco en miaj
amikoj! Kiam mi ekzamenas ilin tiam kaj hodiaŭ, mi vidas ilin mortige
agititaj de projektoj, kiuj nun ne interesas plu ilin. Okazintaĵo ŝajnis
al ni granda malfeliĉo; sed mankas la fino de la letero, kaj tute
forgesita estas la okazintaĵo; mi ne povas scii, pri kio oni parolis.--Mil
antaŭjuĝoj sieĝis nin; la mondo kaj la homoj estis tute nekonataj de ni!
sed kia varmeco en niaj rilatoj! kia intima amikeco! kia senlima
konfideco!
Ni estis feliĉaj per niaj eraroj.--Kaj nun?--Ha, ne tiel estas nun! Ni
devis legi, kiel la ceteraj, en la homa koro;--kaj la vero, falante apud
ni kiel bombo, detruis je ĉiam la sorĉan palacon de iluzio.