Van Bussem zouden wij mede niets aantetekenen hebben, ware het niet dat
het ledig staande kerkjen, hiervoor reeds genoemd, aldaar aanwezig
ware.
Dit Kerkjen dan, dat geen ander aanzien heeft dan dat van een klein
Kapelletjen, is een allereenvoudigst gebouwetjen, het geen door
deszelfs kleinte en door zijne bouworde, den beschouwer verwonderd doet
staan; te meer wanneer men er ingaat, en zig dan voorstelt hoe Bussem
eens de tijd beleefd heeft, dat in den zeer engen omtrek van zulk een
kerkjen, openbaaren dienst gedaan werd: het is van binnen niet meer dan
26 voeten lang, en 18 voeten breed; het dient thans ter bergplaatse van
eenig oud hout als anderzins.
Evenwel is dat zelfde zeer eenvoudig kerkjen, weleer van binnen nog
veel eenvoudiger geweest, want thans is in het ruim geplaatst het wèl
onderhouden werk van een uurwijzer, waarmede het houten torentjen, dat
op het kapelletjen staat, pronkt; dit, zo wel als de overige
armlijkheid van het gebouwetjen, maakt hetzelve thans in de daad der
bezichtiginge waardig.
Voords hangt in het gezegde houten torentjen een klok, die op den
middag, als het eetenstijd is, geluid wordt, ten dienste der
dorpelingen, welken, in het veld werkende, en zonder deeze
waarschouwing, op de aanspooring van hunne maagen t’huiswaards
keerenden, ligtlijk te vroeg of te laat zouden komen.
Men wil, dat in den jaare 1655 of 1656 voor het laatst de
Godsdienstoefening in het gezegde kerkjes gehouden zoude weezen.
De Gereformeerden welken te Bussem woonachtig zijn, en niet meer dan
vijf huishoudens uitmaaken, (voor nog geen vijftig jaaren geleden waren
er maar twee of drie,) moeten te Naarden of elders ter kerke gaan.
De overige inwooners zijn allen den Roomschen Godsdienst toegedaan, en
deezen hebben op het dorp ook een Kerk, die mede wel klein, maar echter
zeer net is: deeze Gemeente wordt aldaar bediend door den Priester van
Naarden, zijnde thans de Wel-Eerwaarde Heer Johannes Nyhoff.
Onder dit artijkel moeten wij voords nog betrekken het Schoolhuis, dat
naar evenredigheid van het dorp is, en waarin gemeenlijk niet meer dan
dagelijks 20 kinderen verschijnen; er is op het dorp slechts één kind
van Gereformeerde Ouderen; en dit neemt met de Roomsche kinderen,
zonder eenige stoorenis, het dorpschool bovengemeld, waar.
Andere Godsdienstige Gebouwen zijn te Bussem niet aanwezig.
Wereldlijke gebouwen zijn er geheel geenen, even weinig bestaat er, en
het geen uit het aangetekende wegens den staat der Godsdiensten van
zelf volgt, geene kerkelijke regeering.
Een wereldlijke regeering kan mede niet gezegd worden te Bussem te
zijn; de hooge Vierschaar wordt er, even als op alle andere Gooische
dorpen, gespannen door den Bailluw, en de Schepenen van Naarden; voords
moeten de ingezetenen in het civile, ook voor de civile Regeering van
Naarden voornoemd, te recht staan.
Wegens ons artijkel voorrechten, kunnen wij, Bussem betreffende, mede
niets meer aanteekenen, dan het geen hiervoor uit den Schaarbrief reeds
gedaan is.