Betreft, geheel Amsteldam verdient den naam van bijzonderheid, het geen
den vreemdeling, zo hij kan zeggen de stad gezien te hebben, gereedlijk
zal toestemmen: intusschen kunnen wij niet nalaaten het reeds gemelde
gebouw der aanzienlijke Maatschappij Felix Meritis hier te noemen, als
een kunsttempel van bijzondere lieden die de bewondering van de
ervarenste reizigers en bouwkunstenaaren wegdraagt: deeze loflijke
maatschappij, die boven alle anderen in het kunstkweekend Amsteldam
uitmunt, heeft haaren aanvang genomen in 1777, op de Lelijgracht;
vervolgends is zij verplaatst op de Flueele burgwal, bij de Illustre
school, en sedert November 1788, in haar nieuw en reeds beroemd gebouw
op de Keizersgracht, ’t welk zig thans in al deszelfs luister voor
onzen geest vertoont, en dat wij gaarne breedvoeriger zouden
beschrijven, alzo ’t zulks overwaardig genoemd mag worden; dan, niet
alleen verbiedt ons bestek ons hetzelve; maar ook zouden wij andere
Maatschappijen, even nuttig in haare inrichting, en in de daad nuttiger
in haare uitwerkselen, ofschoon niet zo prachtig gehuist, daardoor
schijnen te vernederen; wenschlijk ware het dat de uitwerkselen van de
Maatschappij Felix Meritis zo verre boven die van andere Maatschappijen
in Amsteldam verheven ware, als haar gebouw boven die van de bedoelde
Maatschappijen uitmunt, dan zeker zoude het prachtige gebouw nog meer
uitzondering verdienen; zo veel zij er dan van gezegd, dat het allezins
trotsch en kundig is aangelegd: de concertzaal onder anderen met
uitzondering, men getuigt van deeze dat zij in geheel Europa haare
weêrgaê niet heeft.
Den 31 October des laatstgemelde jaars (1788) wierd het gebouw
ingewijd, in gezegde concertzaal, door den Hoogleeraar Van Swinden, met
eene fraaje redevoering, en een overheerelijk expres daartoe
vervaardigd muzijk, ’t welk door een ongemeen sterk corps van de
voornaamste muzijkmeesters werd uitgevoerd: dan, daar intusschen de
concertzaal, hoe ruim ook, niet ruim genoeg was, om alle de Heeren
leden met hunne Dames te bevangen, werden ten gemelden dage de Heeren
alleen genodigd, en ten volgenden dage, (den 1 November,) werd de
inwijding, (met eenige toepasselijke verandering,) voor de Dames alleen
herhaald.