Alexander Episcopus Servus Servorum Dei.
Ad Aeternam Rei memoriam.
Derivata in nos a Beato Petro Apostolo, celestis Regni clavigero et
Domini Nostri Jesus Christi in terris Vicario, ligandi atque solvendi
potestas, nos inducit ut, juris temperato rigore, clavium potestate
utamur prout ad scandala semovenda et pacem concordiamque servandam
inter cunctos Christi fideles nostre cure commissos conspicimus in
Domino salubriter expedire. Sane postquam dilecta in Christo filia
nobilis mulier LUCRETIA DE BORGIA, Domicella Romana, olim per certos
procuratores suos, ad id ab ea specialiter constitutos, cum dilecto
Filio NOBILI VIRO GASPARE DE PROSCIDA COMITE ALMENARE dilecti filii
etiam Nobilis Viri Johannis Francisci Comitis Averse nato matrimonium
legitime contraxerat; ipsique Gaspar et Lucretia qui nunquam illud
carnali copula consumaverant, in dicto matrimonio ulterius progredi
nollent, et quantum in eis fuit mutuo consensu se invicem a vinculo
dicti matrimonii liberassent, prefata Lucretia nulla dicti matrimonii
ad nova sponsalia contrahendum novasque nuptas celebrandas.... facta
dissolutione nec aliqua dispensatione desuper obtenta sua quadam
inconsulta facilitate sive alias per errorem inducta cum dilecto Filio
Nobili Viro Johanni.... et pro romana Ecclesia in civitate nostra
Pisauriensi in temporalibus Vicario matrimonium de facto contraxit
et cum ad ejus.... permasisset, nullumque adhuc nuptiale ministerium
intervenisset prout etiam dictus Johannes per certum procuratorem suum
ad id ab eo specialiter.... re confessus fuit prefata Lucretia per
definitivam sententiam per dilectos filios nostros Antoniotum Sancte
Praxedis et Johannem Antonium sanctorum Nerei et.... Cardinales,
judices et Commissarios a nobis deputatos rite latam obtinuit pretensum
matrimonium inter predictos Johannem et Lucretiam contractum cum
omnibus inde secutis esse nullum, ac nullas penitus vires obtinere,
dictosque Johannem et Lucretiam nulliter et de facto sub pretextu
matrimonii conjunctos ab invicem separandos et separari ac a mutua
cohabitatione servitiis et obsequiis matrimonialibus absolvendos esse
et absolvi debere declarari ipsosque separarunt, que quidem sententia
nulla provocatione suspensa in rem transivit iudicatam ipsique Johannes
et Lucretia veritatis conscii etiam illi aquieverunt. Nosque deinde
de illis plenius informati sententiam predictam motu proprio et ex
certa scientia approbavimus et confirmavimus, ac plenum firmitatis
robur perpetuo obtinere decrevimus prout in nostris inde confectis
litteris plenius continetur. Cum autem sicut exhibita nobis nuper
pro parte dilecte Lucretie petitio continebat dictus Gaspar iam
dudum etiam matrimonium cum alia muliere contraxerit illuque carnali
copula consumaverit, ac exinde prolem procreaverit ipsaque Lucretia
cupiat effici mater liberorum et ad scandala que exoriri possent
evitanda matrimonium primum huiusmodi nunquam carnali copula inter eos
consumatum dissolvi pro parte ipsius Lucretie, nobis fuit humiliter
supplicatum ut primum matrimonium predictum dissolvere aliasque in
premissis opportune providere de benignitate apostolica dignaremur.
Nos igitur qui inter cunctos Christi fideles pacis amenitatem vigere
et augeri nostris potissime temporibus supremis desideramus affectibus
ac scandalis et dissensionibus ne eveniant quantum cum Deo possumus
libenter obviamus prefatam Lucretiam a quibuscumque excommunicationis
suspensionis et interdicti aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris
et penis a iure vel ab homine quavis occasione vel causa latis si
quibus quomodolibet innodata existit ad effectum presentium dumtaxat
consequendum, harum serie absolventes et absolutam fore censentes, nec
non quodcumque juramentum per dictam Lucretiam seu ejus procuratores
prefatos de huiusmodi primo matrimonio sicut prefertur contracto et non
consumato observando seu consumando forsitan prestitum sibi relaxantes
et quatenus propter secundum pretensum matrimonium sic contractum
perjurii reatum incurrisset illam a reatu perjurii hujusmodi etiam
absolventes, ac in pristinum et eum in quo antequam illud committeret
quomodolibet existebat statum restituentes reponentes et plenarie
reintegrantes omnemque inhabilitatis et infamie maculam sive notam per
eam premissorum occasione contractam penitus abolentes; ex premissis
et certis aliis nobis expositis et etiam notis causis huiusmodi
supplicationibus inclinati matrimonium predictum inter eosdem Gasparem
et Lucretiam sic contractum et nondum consumatum auctoritate apostolica
et ex certa nostra scientia ac de apostolico potestatis plenitudine
tenore presentium omnino dissolvimus, eos ab omni vinculo matrimonii
penitus absolventes ac dicte Lucretie cum quocumque alio viro
matrimonium libere et licite contrahendi, et in eo postquam contractum
fuerit remanendi licentiam concedentes. Non obstantibus premissis ac
constitutionibus et ordinationibus apostolicis ceterisque contrariis
quibuscumque. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre
absolutionis restitutionis repositionis reintegrationis abolitionis
dissolutionis et concessionis infringere, vel ei ausu temerario
contraire. Si quis autem hoc attemptare presumpserit indignationem
omnipotentis Dei ac Beatorum Petri et Pauli Apostolorum ejus se noverit
incursurum. Datum Rome apud Sanctum Petrum. Anno Incarnationis Dominice
Millesimo quadrigentesimo nonagesimo octavo. Quarto Idus Junii,
Pontificatus Nostri anno Sexto.