U CAH BANBAL.

U LAHUHMUL CA CHAU

QUECHE-ACHI.

(Ca qulun chuvach Ahau-Hobtoh.)

Cala, achi! Qui ba in va mi-x-yopih uloc chu chi u nimal tzak, chu chi u

nimal qoxtun, Lal gaharinak-vi, Lal muharinak-vi; qui mi-x-ul yopiza

xacut nu tzihoxic chi chi La, chu vach La. In oyeu, in achi; rumal

mi-x-cha apan-oc u yebal, u ziqibal oyeual La, achihilal La u

Galel-Achi Rabinal-Achi, chi nu chi, chi nu vach. «Mi-r-in yopizah

tzihol La chuvach v'ahaual, nu vinakil chupam u nimal tzak, mi-x-cha

uloc u tzih v'ahaual, nu vinakil: «Chi coh-ta na ba ulo La ri oyeu, ri

achi, chi nu chi, chi nu vach, can-v'il na u chi, can-v'il na u vach

hanicpa chi oyeu, hanicpa chi achi, Xacuxere x-chi pixabah ta ulo La ri

oyeu, ri achi, ma ta chi tililic, ma-ta chi vohohic, ch'u me-ta rib,

ch'u me-ta u vach, ta ch'oc uloc chu chi u nimal tzah, chu chi u nimal

qoxtun, mi-x-cha apanoc oyeual La, achihilal La chi nu chi, chi nu

vach.» La in qo hun chi oyeu, la in qo hun chi achi, curi ve-x-ch'ul nu

meo vib, ve x-ch'ul nu meo nu vach, qo bala va nu mebal vib, nu xucubal

vib! areba nu mebal vib, varal nu chab, varal nu pocob, xa cu x-ch'ul nu

kazah gih La, alaxic La, ch'ul nu quevih r'equem chi La, r'ahzic chi La

quita nabeh ca tih La, Lal ahau.

IXOK-MUN

CAMUL CA CHAUIC.

Oyeu achi, Cavek-Queche-Vinak! ma La camizah v'ahaual, nu vinakil, Ahau

Hobtoh, chupam u nimal tzak, chupam u nimal qoxtun c'ul-vi tzapil-vi.

U HULAHMUL CA CHAU

QUECHE-ACHI.

Quehecut chi quibizah-ta ulo La ri nu tem, ri nu chacat, rumal areri chi

nu huyubal, chi nu tagahal pakabam nu gih, pagabam v'alaxic; qo nu tem,

qo nu chacat. Nak qu'in pabax-tah chuvach teu, nak qu'in pabax-tah

chuvach horon! Ca cha curi nu tzih chuvach cah, chuvach uleu. Cah, uleu

chi qohe uq La, mama, Ahau Hobtoh!

U CAHMUL CA CHAU

AHAU HOBTOH.

Oyeu achi, Cavek-Queche-Vinak! qamo chirech cah, qumo chirech uleu,

mi-x-yopih-tah ulo La chupam u nimal tzak, chupam u nimal qoxtun in

gaharinak-vi, in muharinak-vi, in mama, Ahau Hobtoh. Quehecut chi

tzihon-ta cu La, chi cha-ta cu La rumal xa-pe xa Lal ri c'ul bana la

r'ogibal utïu, r'ogibal yak, r'ogibal utuy halan chirih u nimal tzak,

chirih u nimal qoxtun, chirech qui boyexic, chirech qui cahalexic, xavi

chirech qu'elezaxic ri zakil al, ri zakil qahol ri e qu'elezam chuvach u

nimal tzak qoxtun, chupam iximche, e zukuy re, e cahaley re u chicopil

gana cab, raxa-cab, tzukubal ve, in mama, Ahau Hobtoh chupam u nimal

tzak u nimal qoxtun. Xavi-qui Lal mi-x-e tzelehebeh la beleheb, lahuheb

zakil al, zakil qahol, xa zcaquin chi rah mana x-e opontah Queche huyu

veta ma-ta-hay ri v'oyeualal, v'achihilal, x-e be u tzelehvachih uloc;

catz chila ca chay-vi La qui vixal, qui cutamil ri zakil al, ri zakil

qahol. Xavi-qui Lal mi-x-in ul elezah La chiri Ch'Atinibal. Xavi-ca-re

mi-x-in u yac bi-La chupam r'al chab La, mi-x-in u tzapih La chupam

akam-chun zahcabih La v'ih nu vach Queche huyu Queche tagah: xavi catz

chila ca qiz-vi La u chayic nu vixal, nu cutamil Queche huyu, Queche

tagah. Arecuri rumal qolic v'oyeualal, v'achihilal, u Galel-Achi

Rabinal-Achi mi-x-in r'elezah chuviloc, mi-x-in u loteh uloc, chupam

r'al u chab, chupam r'al u pocob. Veta ma-ta hay e v'oyeualal,

v'achihilal, catz chila que chay nu vixal, nu cutamil. Arecuri rumal

mi-x-in ul u hetezah chic chupam u nimal tzak qoxtun. Xavi-qui Lal

mi-x-e qiz la caib, oxib u gab-amag, zivan-tinamit chiri Balamvac, chi

tintot poklah, chi Calcaraxah, chi Cunu, chi Gozibal-Tagah-Tulul,

ch'ucheexic....

... La hanicpa-cut mavi qu'iqouic r'ahabal qux La chire va oyeual, va

achihilal? qa-hulacha mi-x-yac ch'ulo La, mi-x-zilabizah ch'ulo La? Mapa

chila mi-x-bec u mukic u pizic va oyeual va achihilal chila chi Qotom,

chi Tikiram? Mapa Beleh-Mokoh, Beleh-Chumay mi-x-bec u mukic, u pizic va

oyeualal, achihilal mi-x-ka bano oh rahaual, oh vinakil upam huhun chi

tzak chi qoxtun? Are nacu x-ch'ul tohorizah La re varal chuxmut cah,

chuxmut uleu. Quehecut mi-x-pixabchin-ta can La chi huyubal La, chi

tagahal La, catz cu are Lal camel, Lal zachel chuxmut cah, chuxmut

uleu. Quehe cah, uleu ta chi qohe uq La, Cavek-Queche-Vinak!

U CABLAHMUL CA CHAU

QUECHE-ACHI.

Ahau Hobtoh, qui yuxtah La chuvach cah, chuvach uleu! Catz-ba-re tzih,

catz-are pixab mi-x-bixtah La chuvach cah, chuvach uleu, catz in x-nu

makubeh. Ca cha ri tzih La: «La mi-x-benebeh La, mi-x-tzelebeh La ri

zakil al, ri zakil qahol ri e qu'elezam e zucuy re, e cahaley re u

chicopil gana-cab, raxa-cab, tzukubal ve, in mama Alau Hobtoh chupam u

nimal tzak, chupam u nimal qoxtun?» ca cha ri tzih La. Catz cu in x-nu

makubeh rumal u cokobal nu qux, rumal ma x-in echaben-tah chirech zakil

huyu, zakil tagah, varal chuxmut cah, chuxmut uleu. Xavi ca cha ri tzih

La: «La mi-x-in elezan-oc La, mi-x-in elezah La, chiri ch'Atinibal, mapa

xa qu'in atin ucok chiri ch'Atinibal?» ca cha ri tzih La. Xavi catz in

x-nu makubeh, rumal u cokobal nu qux. Xavi ca cha ri tzih La: «La mi-x-e

qiz La caib, oxib u gab-amag, zivan-tinamit, chiri Balamvac, chi tintot

poklah, chi Calcaraxah, chi Cunu, chi Gozibal-Tagah-Tulul?» ca cha ri

tzih La. Catz cu in x-nu makubeh rumal u cokobal nu qux, rumal ma x-in

echaben-tah chirech zakil huyu, chirech zakil tagah, varal chuxmut cah,

chuxmut uleu. Xavi ca cha ri tzih La: «Pixabchin-ta can La chi huyubal

La, chi tagahal La, ca cha ri tzih La, rumal varal Lal camel, Lal

zachel; varal ca ka chay-vi vixal La, cutamil La, varal chuxmut cah,

chuxmut uleu.» Ca cha ri tzih La. Catz cu in x-nu maih ri tzih, ri pixab

varal chuvach cah, chuvach uleu, rumal u cokobal nu qux. Ve-cu catz varal

in camel, in zachel, ca cha chi curi nu tzih chi chi La, chi vach La:

Vecu catz Lal tzacat, Lal molah chupam u nimal tzak u nimal qoxtun,

ch'in cah-ta ba chi e La ri vaibal La, ri uqubal La, r'uquiy Ahau,

ixtatzunun u bi, ri cablahuh uquiy, cablahuh u-matul ri qui ca tzililic,

ca tiriric, quicoh, cabcoh ca tih La ul ca ma var, chupam u nimal tzak,

chupam u nimal qoxtun; u nimabal nu te, nu Xokahauh, ch'in tih-ta nape

xata nima r'etalil u vach nu camic nu zachic, varal chuxmut cah, chuxmut

uleu. Ca cha curi nu tzih. Quehe cah, uleu chi qohe uq La, Ahau Hobtoh!

ROOMUL CA CHAU

AHAU HOBTOH.

Oyeu achi, Cavek-Queche-Vinak! La ca cha na curi a tzih chuvach cah,

chuvach uleu? «Chi ya-ta La chuve ri vaibal La, uqubal La, ch'in cah-ta

chi ech La ch'in tih-ta nape, ca cha ri tzih La, xa nima r'etalil nu

camic, nu zachic.» Qolic ca nu yao, ca nu hetezah chi ech La.

Achih-mun, ixok-mun, cha qama uloc ri nu vaibal, nu uqubal, cha yaca

chire oyeu achi, Cavek-Queche-Vinak, xa nima r'etal u camic, u zachic

varal chuxmut cah, chuxmut uleu.

Rabinal-Achi vepu Xahoh-tun u bi xahoh rech vae tinamit Rabinal · 第 11 / 16 题