Elektas inter siaj membroj: La Prezidanton, la Vicprezidanton
kaj la Komisionon de UEA. Plie ĝi elektas: la Direktoron kaj
Vicdirektoron, la Redaktoron kaj la honorajn membrojn. Ĝi rajtas
elekti honoran Prezidanton;
Fiksas la ĝeneralan agadon de UEA laŭ la voĉdonoj de la Delegitoj
kaj la deziresprimoj de la Kongreso;
Privoĉdonas la jaran raporton kaj kontrolas la administradon de
la Asocia kapitalo;
Decidas pri apelacioj, kaj pri la aliaj aferoj al ĝi rezervataj.
33. La Prezidanto de UEA reprezentas la Asocion en ĉiuj eksteraj,
ne pure administraj rilatoj, kaj subskribas kun la Direktoro la
ĉefajn dokumentojn. Li prezidas la Komitaton kaj Kongreson. Persone
aŭ ilin transdonante al alia Komitatano, li prizorgas la pliajn
taskojn al li destinatajn per tiu statuto aŭ regularoj. En gravaj
kaj urĝaj okazoj li havas la kompetentecojn de la Komitato aŭ
Komisiono, al kiuj li raportos plej baldaŭ. La Vicprezidanto helpas
kaj anstataŭas lin.
34. La _Komisiono_ konsistas el la Prezidanto aŭ Vicprezidanto
de UEA, kaj, laŭ decido de la Komitato, el 4 aŭ el 6 pliaj
Komitatanoj, loĝantaj en landoj ne tro malproksimaj de la oficiala
sidejo.
La Komisiono:
Decidas konforme al la instrukcioj de la Komitato pri ĉiuj
aferoj superantaj la kompetentecojn de la Direktoro, Redaktoro
kaj Ĉefdelegitoj;
Starigas novajn servojn aŭ aranĝojn, fiksante la ĝeneralajn
regularojn pri ili; voĉdonas pri la fakoj;
Kontrolas la Centran Oficejon kaj la Redakcion;
Administras la kapitalon de la Asocio;
Prizorgas la aliajn aferojn al ĝi komisiitajn de la Komitato
aŭ per tiu statuto.
35. Komitato kaj Komisiono laboras per rondiranta kajero aŭ per
cirkuleroj. Ili kunvenas ĉiujare okaze de la Kongreso, la Komisiono
se eble pli ofte. En la voĉdonoj valoras la simpla plimulto,
okaze de voĉegaleco decidas la Prezidanto. Tiom kiom permesas la
cirkonstancoj, elekto, ĉe kiu neniu kandidato ricevis la absolutan
plimulton, estu ripetata, ĝis unu ĝin atingas. Valoras provizore
kaj devos poste esti submetataj al nova voĉdono: Decidoj, je kiuj
partoprenis malpli ol du trionoj de la Komitatanoj; decidoj de la
Komisiono, se ne respondis du membroj.
36. Por esplori iujn problemojn, la Komitato ĉiam povas elekti inter
aŭ ekster si specialajn komisionojn, sed ne rajtas transdoni al
ili siajn kompetentecojn. Same la Komisiono de UEA povas peti la
kunlaboron de Fakestroj, Delegitoj, k. t p. La Komitato decidas pri
kredito donata al la membroj de la Komisiono por iliaj administraj
kaj vojaĝaj elspezoj.
_Honoraj Reprezentantoj_
37. Honoraj Reprezentantoj de UEA estas personoj, elektitaj por tri
jaroj de la Komisiono, kiuj pro sia sperto, aŭtoritateco aŭ socia
pozicio povas utili al la Asocio. Ili patronas la propagandon, helpas
okaze de klopodoj ĉe aŭtoritatoj aŭ estraroj, kaj reprezentas kun
la Delegito la Asocion ĉe publikaj manifestacioj. Ili devas esti
membroj kaj ne havas administran rolon.
_Kongreso_
38. Okazas ĉiujare Kongreso de UEA, kies lokon, tempon kaj
kondiĉojn fiksas la Komitato.
La Kongreso:
Aŭdas la oficialajn raportojn;
Ekzamenas la moralan kaj financan situacion de la Asocio;
Esploras la proponojn de la Komitato kaj de la membroj, kaj fiksas
laŭ tio la ĝeneralan agadon por la proksima jaro.
La Prezidanto de UEA gvidas la kongreson; la protokolisto estas
elektata de la kongresanoj. Rajtas voĉdoni ĉiuj membroj pagintaj
la kongreskarton. La traktotaĵoj devas esti konatigataj en la
oficiala gazeto, la ĉefaj raportoj kaj proponoj estas presite
disdonataj al la kunvenintoj.
La Kongreso aprobas aŭ malaprobas la raportojn, kaj decidas pri la
proponoj en formo de deziresprimoj al la Komitato.
_Centra Oficejo_
39. La Centra Oficejo de la Asocio konsistas el _Direktoro_,
_Vicdirektoro_, oficistoj kaj helpantoj. Direktoro kaj Vicdirektoro
estas elektataj de la Komitato, ilian salajron kaj eblan kontrakton
fiksas la Komisiono. Ili ne povas esti Komitatanoj, sed havas en la
Komitato kaj Komisiono konsilan rolon kaj proponrajton.
40. Se momente ne estas trovebla sperta Direktoro, aŭ se ĉi tiu ne
povas dediĉi sian tutan tempon al la ofico, la Komisiono elektas
profesian oficejestron kun la titolo: _Ĝenerala Sekretario de UEA_.
La Komisiono decidas, kiuj el la direktoraj kompetentecoj iras al la
Ĝenerala Sekretario, kaj kiujn ĝi rezervas al la Direktoro aŭ al
unu el siaj membroj.
41. La Direktoro gvidas la administradon konforme al la agadplano
de la Komitato kaj klopodas por la disvastigo de la Asocio. Li
reprezentas ĝin en ĉiuj kutimaj administraj aferoj kaj subskribas
en ĝia nomo. Por negocoj de li kontraktitaj, kiuj superas lian
agadrajton, li restas responda ĝis ili estas formale aprobitaj.
La Vicdirektoro helpas kaj anstataŭas la Direktoron. Kun la konsento
de la Prezidanto, la Vicdirektoro povas memstare prizorgi administran
departementon kaj subskribi por ĝi.
42. La Direktoro, la Ĝenerala Sekretario kaj la Centra Kasisto
deponu mongarantion ĉe banko, laŭ kondiĉoj fiksataj de la
Komisiono.
La Direktoro dungas la oficistojn kaj helpantojn, fiksas iliajn
laborkondiĉojn kaj salajrojn. Al la centra kasisto, kaj al po unu
sekretario por la administrado kaj por la gazeto, li povas doni la
subskribrajton por iliaj funkcioj.
La Centra Oficejo konservas la bibliotekon kaj arĥivejon de la
Asocio.
43. Post novjaro la Direktoro raportas al la Komitato pri la stato
de la Asocio: Oficejo, gazeto, teritorioj, fakoj, k.t.p. Al la
kongreso li submetas ekstrakton de tiu jara raporto kaj skizon pri la
ĝiskongresa agado. Laŭbezone li raportas al la Komisiono, kaj li
informas la Prezidanton pri gravaj okazintaĵoj. Li tenas liston de
la plendoj.
La Direktoro redaktas la »Oficialan Jarlibron«, la »Oficialan
Informilon« en la gazeto, kaj eblan bultenon. Al la aprobo de la
Prezidanto li submetas la regularojn pri administrado, kasaferoj, kaj
Entreprenoj. Devas esti aprobitaj de la Komisiono: Eksterordinaraj
elspezoj; la starigo de novaj servoj; ĉiuj kontraktoj kaj eblaj
procesoj, kiuj ne koncernas la kutiman administradon aŭ estas gravaj
por la eksteraj rilatoj de la Asocio.
_Oficiala Gazeto_
44. La Asocio eldonas je sia risko kaj profito la gazeton:
»Esperanto«. Skribas ĝin tute aŭ parte _Redaktoro_, elektita de
la Komitato. Lian salajron kaj eblan kontrakton fiksas la Komisiono.
La gazeto estu gvidata laŭ la ĝisnuna tradicio kaj enhavu nenion
kontraŭ la celoj aŭ la interesoj de la Asocio. Escepte de tio, la
Redaktoro ĝuu en sia laboro plej eblan liberecon.
La Redaktoro klopodas gajni kunlaborantojn, prefere senpagajn, kaj
korespondas kun ili. Por la parto de li redaktita, li portas la
leĝan respondecon. El ĉiuj alsenditaj presaĵoj la unua ekzemplero
apartenas al la biblioteko de UEA, la aliaj al la Redaktoro aŭ la
kunlaborantoj. La Redaktoro fiksas interkonsente kun la Direktoro la
detalojn pri labordivido kaj aperado, konforme al la disponebla mono.
Se necese, decidas la Prezidanto.
45. La Centra Oficejo administras kaj eldonas la gazeton. Ĝi
aperigas la parton oficialan, eble aliajn, kaj la anoncojn.
La Direktoro fiksas la kutimajn rabatojn al revendistoj kaj
anoncagentoj; li starigas la prezojn por anoncoj, por la aldonado de
fremdaj presaĵoj, k.t.p., malakceptante tion, kio estas kontraŭ la
celoj aŭ bonaspekto de la gazeto, aŭ povus ofendi la membrojn.
Pri la abonprezo por membroj-abonantoj decidas la voĉdonado de la
Delegitoj, tiun por ne-membroj fiksas la Direktoro, aŭdinte la
Redaktoron.
46. La gazeto estas administrata laŭ komercaj metodoj kaj debitigata
je ĉiuj kostoj, kiujn ĝi kaŭzas. Ebla profito estas uzata por ĝia
plibonigo, kaj favore de la Redaktoro, de la kunlaborantoj kaj de la
varbintoj de abonoj aŭ anoncoj. Se la gazeto ne povas ekzisti el
propraj rimedoj, la Komisiono metas je la dispono de la Direktoro
krediton el la Asocia kapitalo.
Estas submetataj al la Prezidanto: Kontraktoj pri perioda ludonado de
paĝoj por teksto aŭ anoncoj; kontraktoj kun presistoj por pli ol
du jaroj, aŭ kun societoj uzontaj la gazeton kiel oficiala organo;
urĝaj plialtigoj de la kredito kaj similaj gravaĵoj.
La Komisiono estas kompetenta decidi pri ĉio, kio koncernas la
gazeton kaj ĝian eldonadon, kaj ŝanĝi en okazoj de urĝa bezono la
aranĝojn fiksitajn en tiuj tri artikoloj.