ĉe la malfermo de la Kvina Kongreso Esperantista en Barcelona, la
6an de septembro 1909[34]
Karaj samideanoj kaj amikoj! Ĉiufoje kiam komenciĝas nova
interkongresa jaro, ĉiu Esperantisto, kiu antaŭvidas por si iom da
libera tempo kaj povas ŝpari iom da mono, komencas prepariĝadi al
la estonta kongreso Esperantista, al la plej proksima granda komuna
festo de la popolo Esperantista. Amikoj, kiujn ligas la sama ideo, la
samaj aspiroj kaj esperoj, kortuŝite diris al si reciproke »ĝis la
revido«, kaj kun ĝojo ili atendas tiun revidon. Kiel reciproke sin
amantaj gefratoj, kiuj nur de tempo al tempo povas kuniĝi en la domo
de siaj gepatroj, tiel la Esperantistoj sopire atendas tiun momenton,
kiam ili povos renkontiĝi en la centro de Esperantujo, ame saluti
sin reciproke, varme premi al si la manojn kaj diri al si: »ni
vivas, ni honeste laboris en la daŭro de la jaro, ni gardis honeste
la honoron de nia domo, ni povas kun pura konscienco partopreni en la
komuna festo de nia familio«.
Sed dum ĉiu el vi prepariĝas al nia komuna festo kun koro tute
ĝoja, mi faras tion saman ĉiam kun koro iom peza, ĉar en niaj
kongresoj la sorto donis al mi rolon, kvankam tre flatan, tamen
samtempe ankaŭ tre ŝarĝan: mi estas devigata akceptadi honorojn,
kiuj apartenas ne al mi. Prave aŭ malprave la mondo vidas en mi
ĉiam la naturan reprezentanton de la anaro Esperantista, la simbolon
de la Esperantismo, de la Esperantista lojaleco kaj unueco; kaj ĉar
la homoj ne povas esprimi siajn sentojn al io abstrakta, tial ĉiuj
esprimoj de simpatio kaj entuziasmo por la Esperantismo direktiĝas
sub mia adreso.
Ekzistas tamen personoj, kiuj tion ne komprenas aŭ ne volas
kompreni; ili envias la flagon pro la honoroj, kiuj estas farataj
al ĝi; ili vidas en mi personon, kiu kvazaŭ ludas la rolon de ia
reĝo. Jen estas la kaŭzo, pro kiu mi ĉiam kun peza koro veturas al
niaj kongresoj. Forte, tre forte mi dezirus forrifuzi mian por mi tro
turmentan rolon, kaj stari ne antaŭ vi, sed inter vi; sed la afero
ne dependas de mia volo, ĝi dependas de diversaj cirkonstancoj,
antaŭ kiuj mi devas min klini, se mi ne volas malutili al nia
movado. Tial ankaŭ hodiaŭ mi staras antaŭ vi kiel simbolo de via
afero kaj de via unueco, kiel via konkreta reprezentanto; mi akceptas
ĉion, kio estas destinata por vi, kaj mi ĉion fidele transdonas al
vi, popolo Esperantista.
En ĉi tiu mia rolo de via reprezentanto, mi antaŭ ĉio atentigas
vin pri la granda honoro, kiun faris al ni lia reĝa moŝto la reĝo
Alfonso XIIIa, afable akceptinte la honoran prezidantecon de nia
kongreso. Mi esprimas en via nomo nian plej respektan dankon al lia
reĝa moŝto. La reĝo Alfonso XIIIa longe vivu!
Mi atentigas vin pri ia granda simpatio, kiun montris al nia afero
la registoj de tiu lando, en kiu ni nun troviĝas; ne sole ĉiuj
ministroj prenis sur sin la patronecon de nia kongreso, sed la
registaro de la lando en sia propra nomo per siaj ambasadoroj
oficiale invitis la registarojn de aliaj landoj, ke ili sendu
delegitojn al nia kongreso. Por ĉi tiu granda kaj tre grava servo mi
esprimas en via nomo plej varman dankon al la registaro de la Hispana
regno.
Vi scias, kiel energie kaj zorge la loka organiza komitato laboris
por belega kaj plej fruktoporta preparado de nia nuna kongreso. Vi
scias, ke ili ne perdis la kuraĝon, eĉ malgraŭ la malfeliĉaj
Barcelonaj okazintaĵoj, kiuj ĉiun el ni devigis pensi, ke la
kongreso en Barcelono estas jam absolute nefarebla. Parton de tio,
kion la komitato faris, vi jam vidis, la ceteran parton vi vidos
dum la kongreso mem kaj en la postkongresaj tagoj. Al ĉi tiu multe
laborinta komitato, kaj precipe al ĝia kara prezidanto, mi esprimas
en la nomo de ni ĉiuj nian plej koran dankon.
Vi vidis, kian eksterordinare honoran kaj simpatiplenan akcepton
preparis por ni la urbo Barcelono. Vi scias, ke nur apartaj,
neantaŭviditaj cirkonstancoj malhelpis la urbon, montri kun plena
entuziasmo kaj en sia plena amplekso sian grandan estimon, sian
plej vivan simpation al vi, popolo Esperantista, al via penado kaj
laborado, al via celo kaj esperoj. En via nomo mi esprimas al la urbo
nian plej profundan kaj sinceran dankon.
En la ĝisnunaj kongresoj mi havis ion por diri al vi, tial ĉe la
malfermo de la kongreso mi parolis longe; hodiaŭ mi havas nenion
gravan por diri, tial mi parolos mallonge. Vi scias, kia estas nia
celo; vi scias, kia estas la sola vojo, per kiu ni povas atingi tiun
celon; ni marŝu do antaŭen diligente kaj harmonie. Se ni demandos
nin, kion ni faris en la ĵus finiĝinta interkongresa jaro, ni
povos respondi: »Ni same vivis, ni kreskis, ni fortiĝis en ĉiuj
rilatoj«. Kian grandan signifon tio havas, tion povas kompreni nur
tiuj, kiuj komprenas la tutan gravecon kaj malfacilecon de nia afero,
kaj kiuj mem laboris por ĝi. Kiel en la jaroj pasintaj, tiel ankaŭ
en la jaro ĵus finiĝinta, multaj el vi laboris por nia komuna
afero kun granda fervoro kaj sindoneco; al ili la Esperantistaro
esprimas sian koran dankon. Sed dum la Kongreso, ni ne sole rakontos
al ni reciproke pri la laboroj faritaj, ni devos plenumi ankaŭ
kelkajn laborojn komunajn, kiuj postulas komunan interkonsiliĝon kaj
interkonsenton.
Ni komencu en feliĉa horo niajn kongresajn laborojn kaj festojn, al
la unuaj ni penu doni la plej bonan sukceson, en la duaj ni ĉerpu
kuraĝon kaj forton por la laboroj de la jaro venonta.