Aankomst te Zanzibar.--De engelsche consul.--Slechte stemming
der inwoners.--Het eiland Koumbeni.--De regenmakers.--Vulling
van den ballon.--Vertrek op den 18den April.--Laatst
vaarwel.--De Victoria.
Een goede wind had den gang van de Resolute naar de plaats der
bestemming begunstigd. De vaart door het kanaal van Mozambique was
bijzonder kalm. De zeereis deed een goed vermoeden opvatten van de
luchtreis. Ieder haakte naar het oogenblik der aankomst en wilde de
laatste hand leggen aan de toebereidselen van doctor Ferguson.
Eindelijk kwam het schip in het gezicht van de stad Zanzibar op het
eiland van denzelfden naam gelegen, en den 15den April, ten 11 uur
's morgens, liet men het anker in de haven vallen.
Het eiland Zanzibar behoort aan den Iman van Maskate, bondgenoot van
Frankrijk en Engeland en het is zeker zijne schoonste volkplanting. In
de haven komen een groot aantal schepen van de naburige streken.
Het eiland is van de Afrikaansche kust slechts door een kanaal
gescheiden, welks grootste breedte dertig mijlen niet te boven
gaat. Het drijft een aanzienlijken handel in gom, ivoor en vooral in
"ebbenhout," want Zanzibar is de grootste slavenmarkt. Daar is het
middelpunt van samenkomst van den buit, veroverd in de gevechten
die de inlandsche opperhoofden elkander onophoudelijk leveren. Deze
handel strekt zich over de geheele oostkust uit tot aan de breedte
waaronder de Nijl ligt, en G. Le Jean heeft hem openlijk zien drijven
onder Fransche vlag. [22]
Bij de aankomst van de Resolute kwam de Engelsche consul te Zanzibar
aan boord en stelde zich ter beschikking van den doctor, van wiens
ontwerpen hij sedert eene maand door de Europeesche dagbladen op
de hoogte was gehouden. Maar tot heden behoorde hij tot de talrijke
ongeloovigen.--"Ik twijfelde," zeide hij, de hand aan Samuel Ferguson
toereikende, "maar nu twijfel ik niet meer."
Hij bood zijn eigen huis den doctor, Dick Kennedy en natuurlijk ook
den braven Joe aan.
Door zijne zorg kreeg de doctor kennis van verschillende brieven, die
hij van kapitein Speke had ontvangen. De kapitein en zijne metgezellen
hadden verschrikkelijk te lijden gehad van den honger en het slechte
weder, voordat zij het land Ugogo bereikten; zij vorderden slechts
met de uiterste moeielijkheid en dachten niet spoedig weder iets
van zich te kunnen doen hooren.--"Ziedaar nu gevaren en ontberingen,
die wij zullen weten te vermijden," zeide de doctor.
De bagage der drie reizigers werd naar het huis des consuls
gebracht. Men maakte zich gereed den ballon op het strand van Zanzibar
te ontschepen; bij den seinpaal was eene gunstige plek, in de nabijheid
van een groot gebouw, dat hem tegen den Oostenwind zou beschutten. Deze
groote toren, gelijk aan een vat dat overeind staat, en in vergelijking
waarvan het Heidelberger vat slechts een klein vaatje was, diende tot
fort, en op het platte dak hielden Beloutchis, met lansen gewapend,
de wacht.
Maar toen de luchtbal ontscheept zou worden werd de consul
gewaarschuwd, dat de bevolking zich met geweld daartegen zou
verzetten. Niets is zoo blind als dweepzuchtige hartstochten. De
tijding der aankomst van een christen, die in de lucht zou opstijgen,
werd met verbittering ontvangen; de negers, veel meer ontroerd dan de
Arabieren, zagen in dit ontwerp vijandelijke bedoelingen jegens hen;
zij geloofden dat men het op de zon en de maan voorzien had. Deze twee
hemellichamen zijn een voorwerp van vereering voor de Afrikaansche
volksstammen. Men besloot dus zich tegen deze heiligschennende
expeditie te verzetten.
De consul, van deze stemming onderricht, hield raad met doctor Ferguson
en den commandant Pennet. Deze laatste wilde niet voor bedreigingen
terugdeinzen, maar zijn vriend deed hem te dien opzichte rede verstaan.
"Wij zouden zekerlijk de bovenhand krijgen," zeide hij, "de
garnizoen-soldaten van den Iman zelf zouden ons, desgevorderd,
gewapenderhand bijstaan, maar, mijn waarde commandant, een ongeluk
ligt in een klein hoekje; er zou slechts één ongelukkig schot noodig
zijn om aan den ballon een onherstelbaar nadeel toe te brengen en de
reis zou voor goed verhinderd zijn; wij moeten dus met de grootste
voorzorgen handelen."
"Maar wat te doen? Als wij op de kust van Afrika ontschepen, zullen
wij dezelfde moeielijkheden ondervinden!"--"Niets is eenvoudiger,"
antwoordde de consul. "Zie deze eilanden, die aan de andere zijde
der haven liggen, ontscheep uw luchtbal op een daarvan, versterk u
met eene troep matrozen en gij zult geen gevaar loopen."
"Kapitaal!" zeide de doctor, "en wij zullen op ons gemak onze
toebereidselen kunnen maken."
De commandant gaf gehoor aan dien raad. De Resolute naderde het
eiland Koumbeni. In den morgen van den 16den April werd de ballon in
veiligheid gebracht te midden eener opene plek in de groote bosschen
die daar groeien.
Men plaatste twee palen, 80 voet hoog en op even grooten afstand van
elkander; een stel katrollen aan hun uiteinde vastgemaakt, veroorloofde
den luchtballon in de hoogte te heffen door een dwars gelegen kabel;
toen was hij nog geheel ongevuld. De binnenste ballon was aan den
top van den buitensten zoodanig vastgemaakt, dat hij eveneens kon
worden opgelicht. Aan het binnenste verlengstuk van iederen ballon
waren de geleibuizen voor het waterstofgas bevestigd. De dag van den
17den werd doorgebracht met het schikken van den toestel, bestemd tot
vorming van het gas; hij was samengesteld uit 30 tonnen, in welke het
water ontleed werd door middel van oud ijzer en zwavelzuur, dat in
eene groote menigte water met elkander in verband werd gebracht. Het
waterstof kwam in eene groote, in het midden geplaatste ton, na bij
zijn doorgang te zijn gewasschen, en vandaar in elken luchtballon
door de geleibuizen. Op deze wijze werden beiden met eene bepaalde
hoeveelheid gas gevuld.
Voor deze bewerking moest men 1866 gallons [23] zwavelzuur, 16050
pond ijzer [24] en 9166 gallons [25] water gebruiken. Zij begon den
volgenden morgen tegen drie uur en duurde bijna acht uren. Des anderen
daags hing de ballon, bedekt met zijn net, bevallig in evenwicht boven
het schuitje, vastgehouden door een groot aantal zakken aarde. De
toestel voor de uitzetting werd met groote zorg in elkander gezet en
de buizen, die uit den ballon kwamen, werden aan de cylindervormige
kist vastgemaakt.
De ankers, touwen, werktuigen, dekens, de tent, de levensmiddelen
en de wapens namen elk hunne bepaalde plaats in het schuitje in;
de voorraad water werd te Zanzibar ingenomen. De tweehonderd pond
ballast werd verdeeld in vijftig zakken op den bodem van het schuitje,
maar onder het bereik van de hand.
Deze toebereidselen eindigden tegen 5 uur des avonds; schildwachten
waakten onophoudelijk rondom het eiland, en de sloepen van de Resolute
doorkruisten het kanaal. De negers betoonden voortdurend hun toorn
door kreten, grimassen en allerlei lichaamsverdraaiingen. De toovenaars
doorliepen de vertoornde groepen, deze verbittering aanwakkerende, en
eenige dweepzuchtigen beproefden het eiland met zwemmen te bereiken,
maar men verwijderde hen gemakkelijk.
Toen begonnen de duivelskunsten en de bezweringen, de regenmakers,
die beweren de wolken te kunnen bevelen, riepen de orkanen en de
"steenregens," [26] te hulp; daarvoor plukten zij bladeren van alle
soorten van boomen des lands, deden die koken op een klein vuur,
terwijl men een schaap doodde, door het eene lange naald in het hart te
stooten. Maar in spijt van hunne plechtigheden bleef de hemel helder.
De negers gaven zich toen over aan woedende drinkgelagen, zich dronken
makende met den "tembo", een bedwelmenden drank, dien men van den
kokosboom verkrijgt, of met een soort van zeer koppig bier "togwa"
genoemd. Hunne zangen, zonder eenige geregelde melodie, maar met eene
zeer juiste maat, duurden tot laat in den nacht.
Tegen zes uur des avonds vereenigde een laatste maaltijd de reizigers
aan de tafel van den commandant en zijne officieren. Kennedy, wien
niemand meer ondervroeg, mompelde onhoorbare woorden; hij verloor
doctor Ferguson niet uit het gezicht.
Deze maaltijd was niet vroolijk. Het naderende laatste oogenblik
veroorzaakte pijnlijke overdenkingen. Wat zou het lot van die
stoutmoedige reizigers zijn? Zouden zij elkaar ooit terugvinden te
midden hunner vrienden aan den huiselijken haard? Als de middelen
van vervoer begonnen te ontbreken, wat zou er dan van hen worden
te midden dier woeste volksstammen, in deze ondoorzochte streken en
onmetelijke woestenijen?
Deze gedachten, tot nu toe verward, en waaraan men weinig hechtte,
bekropen toen de verhitte verbeelding. Doctor Ferguson, altijd koel
en bedaard, sprak over verschillende zaken. Maar te vergeefs poogde
hij die algemeene treurigheid te verbannen.
Daar men eenige onaangenaamheden voor den persoon van Ferguson en
zijne reisgezellen vreesde, sliepen zij alle drie aan boord van de
Resolute. Te zes uur des morgens verlieten zij hunne hut en begaven
zich naar het eiland Koumbeni.
De ballon slingerde een weinig door den oostenwind. De zakken aarde,
die hem tegenhielden, waren vervangen door twintig matrozen. De
commandant Pennet en zijne officieren waren bij dit plechtig vertrek
tegenwoordig.
Op dit oogenblik ging Kennedy recht op den doctor toe, vatte
zijne hand en zeide: "Gij zijt vast besloten om te vertrekken."--
"Zeker, waarde Dick."--"Ik heb alles gedaan wat ik kon om die reis
te verhinderen?"--"Alles."--"Dan is mijn geweten hieromtrent gerust
en ik vergezel u."--"Ik was er zeker van," antwoordde de doctor,
een weinig ontroerd.
Het oogenblik van het laatste afscheid kwam. De commandant en zijne
officieren omhelsden met vervoering hunne onverschrokken vrienden,
zonder den waardigen Joe te vergeten. Ieder der aanwezigen wilde
doctor Ferguson de hand schudden.
Te negen uur namen de drie reisgezellen plaats in het schuitje; de
doctor stak zijn gaspijp aan en zette de vlam aan om eene spoedige
warmte voort te brengen. De ballon, die in volmaakt evenwicht hing,
begon na eenige minuten te rijzen. De matrozen moesten de touwen,
die hem terughielden, een weinig laten schieten. Het schuitje verhief
zich ongeveer twintig voet.
"Mijne vrienden," zeide de doctor, rechtop staande tusschen zijne twee
metgezellen, en zijn hoed afnemende, "laat ons aan ons luchtschip een
naam geven, die het geluk aanbrengt! Laat ons het de Victoria noemen."