Samenstelling van een schip.--Tweede graanoogst.--Jacht op
Koula's.--Een nieuwe plant even aangenaam als nuttig.--Een
walvisch in zicht.--De harpoen van Vineyard.--De walvisch
wordt geslacht.--Gebruik van de baleinen.--Het einde van
Mei.--Pencroff heeft niets meer te begeeren.
Wanneer Pencroff zich iets in het hoofd had gezet, gunde hij zich
ook geen rust voor dat het ten uitvoer was gebracht. Hij wilde het
eiland Tabor bezoeken, en daar er een vaartuig van zekeren omvang
voor dezen tocht noodig was, moest dat vaartuig ook gebouwd worden.
Welk hout zou men voor het samenstellen van dit schip gebruiken? Olmen-
of dennenhout, dat beide in overvloed op het eiland voorhanden was? Men
bepaalde zich tot het dennenhout, dat wel een weinig "gespleten" is,
maar toch gemakkelijk te bewerken is, en even goed als het olmenhout
aan het water weerstand biedt.
Verder werd overeengekomen dat Cyrus Smith en Pencroff alleen aan het
schip zouden werken, omdat het nog zes maanden zou duren vóor het
zachte jaargetijde weder zou aanbreken. Gideon Spilett en Harbert
bleven jagen, en Nab zou met Jup, zijn trouwe hulp, het huiswerk
blijven verrichten.
Zoodra de boomen uitgezocht waren, werden zij omgehakt en aan planken
gezaagd. Acht dagen later was er tusschen de schoorsteenen en den
rotsmuur een timmerwerf gereed, en zag men reeds eene kiel van vijf
en dertig voet lengte.
Cyrus Smith had niet in den blinde gehandeld bij den nieuwen arbeid
dien hij ondernam. Hij was in den scheepsbouw even goed thuis als
in al dat andere, en hij had eerst het plan van zijn vaartuig op
papier gebracht. Hij werd overigens flink door Pencroff bijgestaan,
die eenige jaren aan een werf te Brooklyn had gewerkt en het vak vrij
goed verstond. Niet dan na rijpe overweging en nauwkeurige berekeningen
ging men aan het werk.
Zoo als men licht begrijpen kan, was Pencroff vol vuur en lust voor
zijn nieuwe onderneming en hij zou haar geen oogenblik hebben willen
opgeven.
Slechts een enkelen dag verliet hij zijn werf voor een anderen
arbeid. Het was voor den tweeden oogst van het koren, die op den
15den April plaats had. Hij was even goed als de vorige geslaagd en
leverde den voorraad graan, die men vooruit berekend had.
"Vijf schepels! mijnheer Cyrus," zeide Pencroff, na nauwkeurig zijn
schat te hebben nagemeten.
"Vijf schepels," antwoordde de ingenieur, "en tegen honderd dertig
duizend graankorrels per schepel, maakt dit zes honderd vijftig
duizend graankorrels."
"Dan zullen wij dezen keer alles zaaien," zeide de zeeman, "behalve
een klein gedeelte voor reserve."
"Ja, Pencroff, en indien de volgende oogst een evenredige hoeveelheid
geeft zullen wij vier duizend schepels hebben."
"En wij zullen brood eten?"
"Wij zullen brood eten."
"Maar daartoe hebben wij een molen noodig."
"Wij zullen een molen maken."
Het derde korenveld werd ontzaglijk veel uitgestrekter dan de twee
eerste en het kostbare zaad werd onder den grond geborgen, die vooraf
goed toegemaakt was. Toen dit geschied was keerde Pencroff naar zijn
werf terug.
Gideon Spilett en Harbert jaagden intusschen in de omstreken en zij
waagden zich dikwijls zeer ver in het nog onbekende gedeelte van het
bosch van 't Verre Westen, maar hunne geweren waren met kogels geladen
en tegen elke kwade ontmoeting berekend. Het was een ondoordringbare
massa van prachtige boomen, die dicht bij elkander gegroeid waren
alsof hun de noodige ruimte ontbroken had. Het was zeer moeielijk om
hier een geregelde verkenning te doen, en de correspondent waagde er
zich nooit in zonder zijn zakkompas mede te nemen; want de zon drong
nauwelijks door dat dichte gebladerte en het zou moeilijk geweest
zijn den weg terug te vinden. Het spreekt van zelf dat het wild ook
zeldzamer op deze plaatsen was, daar het geen ruimte genoeg zou hebben
gehad om zich vrij te bewegen.
In de laatste helft van April werden er echter drie groote plantetende
dieren gedood. Het waren koula's die de kolonisten reeds ten noorden
van het meer gezien hadden, en die zich in hunne domheid lieten
dooden tusschen twee takken, waarop zij een schuilplaats hadden
gezocht. Hunne huiden werden naar het Rotshuis gebracht, waar zij
met behulp van zwavelzuur een soort van looiing ondergingen, die ze
ten gebruike geschikt maakte.
Nog werd op een van deze tochten een zeer kostbare ontdekking gedaan,
die men voor ditmaal aan Gideon Spilett te danken had.
Het was den 30sten April. De twee jagers waren in zuidwestelijke
richting het bosch binnengedrongen, toen de correspondent, die een
vijftig passen voor Harbert liep, bij een plaats kwam, waar de boomen
minder dicht bij elkander stonden en eenige zonnestralen doorlieten.
Gideon Spilett was in het eerst verwonderd over de sterke lucht die
uit zekere planten met rechte stengels opsteeg en veroorzaakt werd
door bloemen, die in trossen groeiden en wier hart uit zeer kleine
korrels bestond. De correspondent plukte een paar van die stengels
en kwam bij den knaap met de woorden:
"Zie eens, wat is dat, Harbert?"
"Waar hebt gij die plant gevonden, mijnheer Spilett?"
"Daar op die open plaats, waar zij in overvloed groeit."
"Nu, mijnheer Spilett," zeide Harbert, "dat is een vondst, waardoor
gij alle recht op de dankbaarheid van Pencroff verkrijgt!"
"Is het dan tabak?"
"Ja, en al is zij niet van de fijnste soort, het is in ieder geval
tabak!"
"Die goede Pencroff! Wat zal hij in zijn schik zijn! Maar hij moet
niet alles oprooken, hoor! Wij moeten er ook ons deel van hebben!"
"Daar valt mij iets in, mijnheer Spilett," antwoordde Harbert. "Laten
wij niets aan Pencroff zeggen, die tabak bereiden en op een mooien
dag hem een gestopte pijp aanbieden!"
"Dat is afgesproken, Harbert, en van dien dag af zal onze vriend
niets ter wereld meer te wenschen hebben!"
De reporter en Harbert namen een goeden voorraad van deze kostbare
plant mede en keerden naar het Rotshuis terug, waar zij hem zoo
voorzichtig binnen smokkelden, alsof Pencroff de strengste douaan
geweest ware.
Cyrus Smith en Nab werden in het vertrouwen genomen en de zeeman
vermoedde niets gedurende al den tijd die er noodig was om de kleine
bladeren te drogen, te hakken en op warme steenen te eesten. Daarvoor
werden twee maanden vereischt; maar al deze bewerkingen konden
geschieden zonder dat Pencroff het bemerkte, want hij had het zoo druk
met zijn schip, dat hij niet in het Rotshuis kwam dan om te slapen.
Eens echter werd hij op den 1sten Mei in zijn geliefkoosde bezigheid
gestoord, door een vischvangst waaraan alle kolonisten moesten
deelnemen.
Sedert eenige dagen had men in zee op twee of drie mijlen van de
kust een groot beest kunnen zien dat om het eiland Lincoln zwom. Het
was een walvisch van de grootste soort, waarschijnlijk tot die der
zuidpoolzeeën behoorende, namelijk tot de "kaap-walvisschen."
"Als wij dien eens te pakken konden krijgen!" riep de zeeman
uit. "Hadden wij maar een bruikbaar schip en een goeden harpoen, dan
zou ik wel zeggen: Laten wij dat beest nazetten, want het is wel de
moeite waard om mee te nemen!"
"Nu, Pencroff," zeide Gideon Spilett, "ik zou je wel eens met een
harpoen aan het werk willen zien. Dat moet merkwaardig zijn!"
"Zeer merkwaardig en niet zonder gevaar," zeide de ingenieur; "maar
daar wij geen wapenen hebben om dit dier aan te vallen, is het onnoodig
dat wij ons met hem bezig houden."
"Het verwondert mij," zeide de correspondent, "op deze breedte een
walvisch te zien."
"Waarom, mijnheer Spilett?" antwoordde Harbert. "Wij zijn juist in dat
gedeelte der Stille Zee, dat de Engelsche en Amerikaansche visschers
het "Walvisschen Gebied" noemen, en juist hier tusschen Nieuw-Zeeland
en Zuid-Amerika komen de meeste walvisschen uit het zuidelijk halfrond
in grooten getale."
"Dat is zeer waar," antwoordde Spilett, "en hetgeen mij het meest
verwondert, is dat wij er nog niet meer gezien hebben. Maar daar wij
ze toch niet kunnen vangen doet het er niet toe!"
Pencroff keerde met een zucht naar zijn werk terug, want elke zeeman
is tevens visscher, en daar het genot van de vangst in verhouding
staat tot de grootte van het dier kan men eenigszins nagaan wat een
walvischvanger gevoelt in de nabijheid van een walvisch.
En was het dan alleen nog maar het genot geweest! Maar men moest
erkennen dat zulk een prooi van zeer veel nut voor de kolonie zou
geweest zijn, want de olie en het vet zouden in velerlei opzicht goed
te pas zijn gekomen!
De walvisch nu scheen het water om het eiland niet te willen
verlaten. Elke beweging van het beest werd door Harbert en Gideon
Spilett, wanneer zij niet op jacht waren, en door Nab, terwijl hij bij
zijn oven stond, nauwkeurig gadegeslagen. Soms kwam het zoo dicht bij
de kust dat men het geheel kon opnemen. Het was inderdaad een walvisch
uit 't zuidelijke halfrond, die geheel zwart ziet en waarvan de kop
meer ingedrukt is dan die uit het noordelijke.
Men zag ook hoe hij door zijn kieuwen tot op groote hoogte stoom of
water uitblies, want--hoe vreemd het ook schijne--de natuurkundigen
en de walvischvangers zijn het daarover nog niet eens. Is het lucht
of is het water dat zoo opgeworpen wordt? Over het algemeen neemt
men aan dat het stoom is, die door de aanraking met de koude lucht
plotseling verdikt wordt en in regen neervalt.
De nabijheid van het zoogdier hield de kolonisten onophoudelijk bezig,
vooral Pencroff, die daardoor in groote mate van zijn werk werd
afgeleid. Eindelijk verlangde hij, als een kind naar een verboden
voorwerp, naar dien walvisch. 's Nachts droomde hij er hardop van en
had hij slechts wapenen gehad om hem aan te vallen, was zijn sloep in
staat geweest zee te houwen, hij zou geen oogenblik geaarzeld hebben
om er jacht op te maken.
Maar hetgeen de kolonisten niet konden doen, deed het toeval voor hen,
en den 3den Mei kondigde een kreet van Nab, die voor het venster van
zijn keuken stond, aan, dat de walvisch op de kust van het eiland
gestrand was.
Harbert en Gideon Spilett, die juist gereed stonden om op jacht te
gaan, legden hunne geweren neer, Pencroff wierp zijn bijl weg, Cyrus
Smith en Nab voegden zich bij hunne metgezellen en allen snelden in
allerijl naar de strandingsplaats.
De walvisch was bij vloed op het strand geworpen, op ongeveer drie
mijlen van het Rotshuis. Het was dus waarschijnlijk, dat hij niet zoo
spoedig meer in zee zou komen. In ieder geval moest men zich haasten
om hem, zoo noodig, elken uitweg af te snijden. De kolonisten gingen
met ijzeren pieken en scherpe wapens over de brug van de Mercy,
langs den rechteroever der rivier, volgden den oever en in minder
dan twintig minuten stonden zij voor het groote dier, waarop reeds
een massa vogels neergestreken waren.
"Welk een monster!" riep Nab uit.
En die uitdrukking was juist, want het was een walvisch van tachtig
voet lang, een reus in zijn soort, die niet minder dan honderd vijftig
duizend pond moest wegen!
Het monsterdier bewoog zich echter niet en trachtte evenmin door
spartelen weder in zee te komen nu het nog vloed was.
De kolonisten begrepen echter spoedig van waar die onbeweeglijkheid
kwam, toen zij bij eb rondom het beest konden loopen.
Hij was dood en er stak een harpoen in de linkerzijde.
"Er zijn dus walvischvaarders in onze nabijheid?" zeide Gideon Spilett.
"Waarom?" vroeg de zeeman.
"Omdat die harpoen er nog in is...."
"Wel, mijnheer Spilett, dat bewijst niets," antwoordde Pencroff. "Het
komt menigmaal voor dat de walvisschen duizenden mijlen afleggen met
een harpoen in het lijf, en deze is misschien in het noorden van den
Atlantischen Oceaan getroffen om in het zuiden van de Stille zee te
sterven, zonder dat men zich daarover moet verwonderen!"
"Maar...." zeide Gideon Spilett, die nog slechts ten halve door
Pencroff overtuigd was.
"Dat is zeer wel mogelijk," bevestigde Cyrus Smith; "maar laten
wij dien harpoen eens van nabij bekijken. Mogelijk hebben de
walvischvaarders den naam van hun schip er op gegraveerd, zooals dit
veelal het gebruik is."
En Pencroff las inderdaad het volgende inschrift op den harpoen,
dien hij uit het lichaam van het dier getrokken had: "Maria-Stella,
Vineyard."
"Een schip van Vineyard! Een schip van mijn land!" riep hij uit. "De
Maria-Stella! een prachtige walvischvaarder, op mijn woord! dien ik
zeer goed ken! Vrienden, een schip van Vineyard, een walvischvaarder
van Vineyard!"
De zeeman zwaaide met den harpoen en herhaalde niet zonder eenige
aandoening dien naam, die hem zeer aan het hart ging, dien naam van
zijn geboorteland.
Maar daar men niet kon verwachten dat de Maria-Stella het dier dat
door haar gedood was, kwam opeischen, besloot men het in stukken te
snijden voordat de ontbinding begon. De roofvogels, die sedert eenige
dagen die rijke prooi bespiedden, wilden zonder dralen er bezit van
nemen en men moest hen met geweerschoten verdrijven.
Pencroff had vroeger op een walvischvaarder dienst gedaan, hij kon
dus het klein hakken van den walvisch leiden--een zeer onaangename
bezigheid, die drie dagen duurde, maar waarvoor geen der kolonisten
terugdeinsde, zelfs Gideon Spilett niet, die, volgens Pencroff,
nog zou eindigen met "een zeer goed schipbreukeling" te worden.
Het spek werd in reepen van twee en een halven voet dikte gesneden,
vervolgens in stukken verdeeld, die ieder ongeveer duizend pond
wogen, deze stukken werden in aarden potten gesmolten, die op de
plaats gebracht werden, waar men het beest aan stukken sneed, want
men wilde de bergvlakte niet met zulk een lucht verpesten;--bij deze
smelting verloor hij een derde van zijn gewicht. Maar men had goeden
voorraad: de tong alleen leverde zes duizend pond olie en de onderlip
vier duizend pond. Behalve het vet, dat voor langen tijd den voorraad
stearine en glycerine waarborgde, had men nog de kieuwen, die zeker ook
wel tot een doel zouden gebruikt worden, hoewel de bewoners van het
Rotshuis regenschermen noch korsetten gebruikten. Het bovengedeelte
van den bek van den walvisch was aan beide zijden voorzien van acht
honderd baleinen, allen zeer buigzaam en aan weerskanten afgepunt
evenals twee groote kammen, waarvan de pooten, die zes voet lang
zijn, dienen om de duizende onzichtbare diertjes, kleine vischjes en
schelpdieren, waar de walvisch zich mee voedt, vast te houden.
Toen deze bewerking tot groote voldoening van de kolonisten afgeloopen
was, liet men de rest van het beest aan de vogels over, die het tot
de laatste stukjes deden verdwijnen, en het dagelijksch werk van het
Rotshuis werd hervat.
Voordat Cyrus Smith echter naar zijn werf terugkeerde, kwam hij op
het denkbeeld om een soort van wapen te vervaardigen dat in hooge
mate de nieuwsgierigheid van zijn metgezellen opwekte. Hij nam een
twaalftal baleinen, die hij in zes gelijke deelen sneed en aan de
uiteinden scherpte.
"En dat zal dienen, mijnheer Cyrus," vroeg Harbert, toen Smith daarmede
gereed was, "dat zal dienen?...."
"Om wolven, vossen en zelfs jaguars te dooden," antwoordde de
ingenieur.
"Nu?"
"Neen, dezen winter, wanneer de vorst is ingevallen."
"Dat begrijp ik niet.. .." antwoordde Harbert.
"Ge zult het weldra begrijpen, mijn jongen," antwoordde de
ingenieur. "Dit wapen is geen uitvinding van mij. Het wordt zeer
veel gebruikt door de jagers in russisch Amerika. Wanneer het vriest,
zal ik deze baleinen buigen en met water begieten, totdat zij geheel
met een ijskorst bedekt zijn en daardoor gekromd blijven, wij zullen
ze op de sneeuw leggen, nadat ze vooraf onder een laag vet zijn
verborgen. Wat zal er gebeuren wanneer een van deze uitgehongerde
dieren dit lokaas verslindt? De warmte van zijn maag zal het ijs doen
smelten, het moordtuig zal zich ontspannen en met zijn scherpe punten
in het vleesch dringen."
"Dat is goed bedacht!" riep Pencroff uit.
"En zal kruit en kogels besparen," antwoordde Cyrus Smith.
"Dat is nog beter dan vallen!" voegde Nab er bij.
"Laten wij den winter afwachten!"
"Goed, wij zullen den winter afwachten."
Het schip vorderde goed en tegen het einde van de maand was het ten
halve gereed.
Pencroff werkte voorbeeldeloos hard, en slechts zulk een sterke
gezondheid als de zijne was tegen die vermoeienis bestand; maar zijn
lotgenoten bereidden hem in stilte een belooning voor zooveel moeite,
en den 31sten Mei zou voor hem een van de schoonste dagen van zijn
leven zijn.
Toen hij dien dag, na afloop van het middagmaal, de tafel wilde
verlaten, voelde Pencroff een hand op zijn schouders drukken.
Het was de hand van Gideon Spilett, die tot hem zeide:
"Een oogenblik, Pencroff, zoo gaat men niet heen! Gij vergeet het
dessert."
"Dank je, mijnheer Spilett," antwoordde de zeeman, "ik ga aan mijn
werk."
"Geen kopje koffie, vriend?"
"Volstrekt niet."
"Een pijp dan?"
Pencroff was plotseling opgestaan en zijn goedig breed gelaat
verbleekte, toen de reporter hem een gestopte pijp aanbood en Harbert
een gloeiende kool.
De zeeman wilde een woord uitbrengen, maar dat gelukte hem niet. Hij
vatte de pijp en bracht haar aan zijn lippen; vervolgens legde hij
ze tegen het kooltje en deed vijf of zes lange trekken.
Een blauwe geurige rookwolk steeg op en achter die dikke wolk hoorde
men de verrukte stem van den zeeman, die herhaalde:
"Tabak! echte tabak!"
"Ja, Pencroff," antwoordde Cyrus Smith, "en waarlijk uitmuntende
tabak."
"O! Goddelijke Voorzienigheid! Geheiligde Schepper van alle
dingen!" riep de zeeman uit. "Er ontbreekt nu niets meer aan ons
eiland!"
En Pencroff rookte, rookte, rookte!
"En wie heeft hem ontdekt?" vroeg hij eindelijk. "Gij zeker, Harbert?"
"Neen, Pencroff, mijnheer Spilett."
"Mijnheer Spilett!" riep de zeeman uit, terwijl hij den correspondent
in zijn armen sloot, zoo stevig, dat hij naar adem hijgde.
"Heila! Pencroff," antwoordde Spilett, terwijl hij weer een weinig
bijkwam. "Een deel van uw dankbaarheid komt Harbert toe, die de plant
herkend heeft, en Cyrus, die haar heeft bereid, en Nab, dien het zeer
veel moeite gekost heeft ons geheim te bewaren!"
"Op mijn woord, vrienden, eens zal ik het u vergelden!" antwoordde
de zeeman. "Nu ben ik tot in den dood de uwe!"