_gebeuren_; 1391, _uitvallen_.
#Ghevane#, 2996, 3417, _de gevangenen_. Eigenl. part. van _vaen_.
#Ghevaren#, zie #Varen#.
#Gheven een val#, 1641, #enen spronc#, 1716, _vallen_, _springen_.
#Ghevoech#, 233, 658, 884, 1625, 2968, eigenlijk _wat voegt, of te pas
komt_ (dus 233); _wat dienstig of nuttig is_. Vandaar: _voordeel_,
_gemak_, enz. Zie _Lsp. gloss._
#Ghevreiscen#, 1582, _vernemen_. Verg. _Flor. gloss._
#Ghewaerlike#, 2564, _waarlijk_, _waarachtig_.
#Ghewaert laten#, 1123. WILLEMS verklaart #ghewaert# als _verzekerd_,
_vrij_, d. i. _waerschap of genoegdoening verstrekt hebbende_; maar
die verklaring zal wel niemand bevredigen. Blijkbaar beteekent het _met
rust laten_, van het goth. _gavairthi_, d. i. _vrede_, _rust_. Verg.
HOLTZMANN, _Unters. über das Nibelungenlied_, bl. 85. Vanhier het
bekende #ghew(a)erden#.
#Ghewande#, 1283, _ingewand_. De omwerking heeft _ghewade_: _scade_;
is dat ook de ware lezing? _Stoke_, 2 B., vs. 963, heeft _ghewade_.
#Gheware worden#, met GZ., 1712.
#Gheweldelike#, 3431, _met geweld_, _overmachtig_.
#Gheweldich#, 1224, _machtig_.
#Ghewelt#, 2308*, _macht_. Verg. _Lsp. gloss._
#Ghewent#, 1540, _gekeerd_.
#Ghewin#, 1634, 3182, 3252, _winst_.
#Ghewinnen#, #ghewan#, #ghewonnen#, 227, 342, 571, 580, 1326,
_verkrijgen_, _verwerven_, _machtig worden_; 749, _de vrije beschikking
krijgen_; 1029, _overhalen_. Verg. _Lsp. gloss._
#Ghewouden#, 430; ook alleen #wouden#, 3189, _macht oefenen_,
_beschikken over iets_, _beschermen_. _Wal._ 3298, 3895, 5221; _Limb._,
_Mnlp. gloss._
#Ghewout#, 605, 2142, 2450, 2853, 3430, _macht_. Verg. CLIGNETT,
_Bijdr._, bl. 361.
#Ghewreken#, #ghewrac#, 436, 468, _wreken_.
#Ghewrochte#, imperf. van #ghewerken#, 1652, _werken_, _bewerken_. Zie
_Lsp. gloss._
#Ghier#, 940, _vraet_, _slokop_. Eigenlijk een adj. _begeerig_,
_hebzuchtig_. Verg. _Lsp._ en _Mnlp. gloss._
#Ghierech#, 403, _begeerig_, _inhalig_, _gulzig_.
#Ghendre#, 831, 1336, 1603, _gints_, _ginder_.
#Ghisel#, 3089, _gijzelaar_.
#Godevolen#, 3300, _Gode bevolen_. Zie _Beatrijs gloss._
#Godsat hebben#, 3176, _gevloekt zijn_; eigenlijk _Gods haat hebben_.
MAERL. I, p. 62. _Ferg._ 2304, 4702, waar het hs. _Godsat_ heeft. Zie
HUYD. op _Stoke_, 2 Dl., bl. 350-351.
#God gheve u goedendach!# 2921, gewone zegenwensch, _God zegene,
bescherme u!_ _Ferg._ 4572. Het tegenovergestelde, een _quaden dach_
wenschen, vindt men evenzeer, b.v. _Velth._ bl. 42; _Ferg._ 3214, 3492.
#Goedertiere#, 2315, 3045, _goedaardig_. _Wal._ 9172, 9238, 9346. Verg.
_Flor. gloss._
#Goet#, 1988, _goed_, (_geschenk_).
#Goom nemen#, 183, 659, 2000, 2138, met GZ., _acht geven_. _Ferg._ 734,
1202; _Velth._ bl. 182, 184, 186, enz. Verg. _Flor._ en _Mnlp. gloss._
#Gram#, 2462, _verdrietig_; 3099; _toornig_. In de eerste beteek.
_Ferg._ 103, 1528; _Flor._ 550; in de tweede _Ferg._ 1925. Verg. HUYD.
op _Stoke_, 3 Dl., bl. 264.
#Gram doen#, 3042, _verdrietig maken_, _leed aandoen_.
#Granen#, 2972, _knevels_. _Flor._ 3284; _Lanc._ II, 36969; _Rose_ 764.
#Graven#, #groef#, 2600, _begraven_. _Lorr. gloss._
#Grief doen#, 186, _leed doen_, van het fransche _grief_.
#Grongaert#, 32, het fr. _grognard_.
#Grongieren#, 2118, _brommen_, 't fr. _grogner_.
H.
#Haenbalc#, 1618, _hanebalk_, _bovenste balk van 't dak_.
#Haerwaert#, 1452, _herwaarts_.
#Haghe#, 42, 386, 396, 820, 1053, 2400, 3139, _heg_, _kreupelhout_.
#Haghedochte#, 541, 1367, 3074, 3257, _krocht_, _hol_. Zie _Lsp. gloss._
#Half ghenade#, 1993, (_spottende uitdrukking_).
#Hame#, 971, ons _ham_, eigenlijk _de buiging der achterbeenen_. KIL.
_poples_. In den _Ferg._ heet het van twee ridders, die op elkander
inrenden, 2347:
So sere si te gadere quamen,
Dien orsen boghen die hamen.
#Hant# (#Te#), zie op #Te#.
#Hantwerc#, 3348, _schrijfkunst_, eigenlijk _handwerk_.
#Harde#, #haerde#, 3, 153, 207, 312, 569, 656, enz. Adv. _zeer_.
#Hare#, 269, 374, _haren kleed_, fr. _haire_. Zie _Beatrijs gloss._
#Hare#, #Haer#, 2624, 3222, _hier_. Zie CLIGNETT, _Bijdr._, bl. 22.
#Harentare#, 1628, 1711, 2069, _hier en daar_. Zie _Lsp. gloss._ op
_haer_.
#Have#, 563, _zaak_, eigenl. _bezitting_, van _hebben_. Verg. _Lsp._
3 Dl., bl. 139, vs. 113; _Ferg._ 1068; _Flor. gloss._
#Hebben ghedaen#, met een infin. 44, 2916, gewone spraakvorm.
#Heleghe#, 83, _reliquien der heiligen_. _Lorr._ II, 161. Verg. ZIEMANN
op _heilic_.
#Helet#, 615, 1072, 3221, _held_. De Oud-Saksische vorm is _Helith_,
_Helid_. Zie _Heliand_, 3650, 6270 (ed. KÖNE).
#Helpe#, 575, 1545, 2071, 3361, uitroeping van verbazing, _God helpe
mij!_ MAERL. _Sp. Hist._, 3 Dl., bl. 84, 255.
#Hem#, 716, _hun_; 769, 958, _zich_.
#Henen#, 2345, _van hier_, _weg_.
#Here#, 2246, _vader_. _Lanc._ 3 B., vs. 26460. _Limb._ X, 310.
#Herte#, vr. subst. 899, 917, 982, 1079, 1199, 1741, 1925, _hart_.
#Heten#, #hiet#, #gheheten#, 2223, 2815, 3234, 3346, _bevelen_.
#Hie#, 1852, _echtgenoot_; Ohd. _hiwa_, GRAFF, IV, 1066. Verg. KÖNES
_Heliand_, bl. 369.
#Hinderwaert#, 2018, 2021, _achterwaarts_. _Hinderwaert varen_, hier,
_abire in malam partem_. _Wal._ 1600.
#Hine#, 963, samentr. van _hi ne_ = _hi en_.
#Hinne#, 134, 287, _hen_.
#Hire#, 52, _hij er_.
#Ho#, 443, _hard op_, _met luider stemme_, eigenlijk _hoog_. Verg. HUYD.
op _Stoke_, 3 Dl., bl. 142.
#Hoe so#, 1444, 1765, _hoe_.
#Hoede# (#Sonder#), 377, 391, »_onbekommerd_, zonder telkens _op zijne
hoede_ te moeten zijn". HUYD. op _Stoke_, 1 Dl., bl. 381.
#Hoekijn#, 2091, _bokje_.
#Hoen#, plur. #hoener#, 1538, 1560, 1613, 1637, 1701, 2094, »Etsi _hoen_
pro gallina fere usurpetur, tamen commune est nomen ad omne
gallinaceorum genus." KIL.
#Hof#, 45, 48, 51, 55, 554, _hofdag_, _cour plénière_; 650, _hofstede_.
#Hoghen# (#Sijn in#), 1048, 2114, _verheugd zijn_. Zie HUYD. op _Stoke_,
3 Dl., bl. 263-264.
#Hondekijn#, 99, _hondje_.
#Honen#, 78, 175, 217, 488, 491, 501, 1204, 1638, _bedriegen_. Zie
_Doct. gloss._
#Hoofschelike#, 37, _fatsoenlijk_, _op hoofsche wijze_. Verg.
_Beatrijs_, bl. 38.
#Hopen ten ghewinne#, 2472, _verlangen naar de winst, het voordeel_.
#Houden#, 633, _volgen_. Verg. _Ferg._ 179.
#Hout#, 606, 2238, _genegen_. Zie _Doct. gloss._
#Houtmakerigghe#, 804, _houtwerkster_. Zie over den vorm HUYD. op
_Stoke_, 1 Dl., bl. 72.
#Hovesc#, 1221, _heusch_, _beleefd_. Verg. _Beatrijs_, bl. 38.
#Hoveschede#, 28, 1669, _beleefdheid_, _welopgevoedheid_.
#Hulde#, 594, 1142, 1784, 2173, 2489, _welwillendheid_, _genegenheid_,
_gunst_. Zie _Doct._ en _Lorr. gloss._
#Hulde#, 1611, 3441, _trouw_.
I. J.
#Jamer#, 308, _jammerklacht_. Verg. HUYD. op _Stoke_, 1 Dl., bl. 13 of
387.
#Jane#, 2208, 2528, _ei_ (_Ja en_), bij eene vraag. HUYD. op _Stoke_, 2
Dl., bl. 358.
#Iemen#, 500, _iemand_.
#Iet#, 2219, 2611, 2715, _eenigsins_. Verg. HUYD. op _Stoke_, 3 Dl., bl.
379.
#Iewet#, 122, 2355, _iets_, _ietwat_.
#Jeghen#, 113, 1335, 1361, 1653, 1763, 3095, _tegen_. Verg. _Lsp.
gloss._
#Jeghen# (#Brenghen te#), 215, 3259, _geven_, _ter hand stellen_,
eigenlijk _toevoeren_.
#In#, 136, _op_; #in den daghe#, gewoonlijk _an d. d._
#Indien#, steeds gevolgd door dat, 2193, 2448, 2487, 2805, _wanneer_.
#Inne#, 93, enz., _ic en_.
#Ingaen#, 322, _beginnen_. Verg. _Lsp. gloss._
#In lanc so bet#, 1222, _hoe langer zoo beter_. MAERL. _Sp. Hist._, 1
Dl., bl. 93. Verg. _Lsp. gloss._
#Inlopen#, 1905, _beginnen_, _gebeuren_.
#Inslaen#, 955, 1721, _zich driftig in iets werpen_.
C. K.
#Caerminghe#, 313, _gekerm_, _weegeklag_.
#Caf#, 1803, _het allerminste_, _zoo goed als niets_. Zie _Lsp. gloss._
Verg. #Loof#.
#Capproen#, 944, _hoofdbedeksel_, _kapje_. Zie _Lsp. gloss._
#Carine# (#toghen#, #doen#), 280, 423, _straf_, _boete_, vooral die men
zich door _vasten_ en _ligchaamskastijding_ opleî. Verder in 't algemeen
_smart_. Het woord komt dikwerf voor: _Wal._ 2115, 7699; _Ferg._ 2167;
_Lanc._ II, 45605; III, 17621; _Brandaen_ II, 688; _Kausler_ I, 7575;
_Stoke_ 3 B., vs. 463. Ook in de fragm. van _Aubry de borg_. Evenzoo in
't Mhd., b.v. _Werner v. Niederr._, bl. 7, 75. Verg. HUYD. op _Stoke_, 2
Dl., bl. 146-147. Het Ohd. heeft _chara_, _passio_, _poenitentia_ (GRAFF
IV, 164), het Oudsaks. _kara_ (KÖNES _Heliand_, bl. 387) in dezelfde
beteekenis; waarschijnlijk stamt daarvan af het mlat. _carena_, dat
ZIEMANN verklaart door »quadragena, busze durch vierzigtägiges fasten
oder 40 geiszelhiebe."
#Caritate#, 278, hier _aalmoes_ in den zin van het fr. _faire la
charité_. Het is het Lat. _caritas_.
#Castien#, 489, _vermanen_, _terecht wijzen_. Verg. _Flor._ 1231. _Lsp.
gloss._
#Keer#, 502, 1915, _wending_, _draai_.
#Keitijf#, 640, 838, 2785, _arm_, _ongelukkig_, _ellendig_. Verg.
_cativo_ en _chétif_, en zie _Lsp._ en _Beatr. gloss._
#Keren# (#in# of #tot iets#), 11, 29, 36, _streven naar iets_; #die
tale keren#, trans. en intr. 641, 1667, _bedoelen_. Zie _Lsp. gloss._
#Kennen#, 86, _weten_. Zie t. a. p.
#Kerre#, 209, _kar_.
#Chierheit#, 2594, _kostbaarheid_. Zie _Doct. gloss._
#Claer#, 1103, _helder_; #claerre#, 1445, is de compar., ons _klaerder_,
waar #claer#, _onbesmet_ beteekent.
#Claerlike#, 1661, _verstaanbaar_, _openhartig_.
#Claghe#, 61, 125, 135, 248, 2770, _aanklacht_.
#Claghen#, 2695, _klachten uiten_, _jammeren_; #claghen over#, #om#, 59,
235, _zich beklagen over iemand_; 100, 114, 194, 1762, 1789, _eene
aanklacht doen_, _aanklagen_.
#Claren#, 2726, 2944, _zuiveren_.
#Clerc#, 3357, _geestelijke_, _geleerde_; 251, _leerling_. »Clerke als
si eerst ter schole gaan," zoo als het heet _D. Catoen_, 24-25, zijn
natuurlijk _schooljongens_. Verg. _Flor. gloss._
#Clippel#, 1297, _klepel_.
#Clockelijn#, 1490, _klokje_; doch zie de aanteekening aldaar.
#Cloet#, 786, 792, _lange stok_, _polsstok_. Zie KIL.
#Cluse#, 275, _kluis_.
#Coever#, 569, _overvloed_. Zie _Lsp. gloss._ op _vercoeveren_.
#Colne# (#Van --#) #tote Meie#, 2619. GRIMM zegt, _R. F._, bl. XCII,
»Scherzhaft wird _örtliche_ und _zeitliche_ bestimmung _gemischt_;
noch heute hört man in Oberdeutschland »zwischen _pfingsten_ und
_Strassburg_." Dieser witzige ausdruck reicht also schon in das
12 jh. hinauf. »Inter _pascha Remisque_," _Reinardus_ II, 690;
»inter _Cluniacum_ et _sancti festa Johannis_ obit", IV, 970......
In den Niederlanden: »van _Aken tot paschen_ (TUINMAN, _Spreekw._,
I, 334); wahrscheinlich ist auch »van _Colne_ tote _Meie_" so zu
nehmen."--WILLEMS voert nog de fransche spreekwijs aan: »Cela s'est
passé entre _Maubeuge_ et la _Pentecôte_."
#Comen#, part. van #comen#, 87, 314, 1091, _gekomen_.
#Complete#, 951, _de laatste kerkdienst van den dag_, »met welke alle de
diensten van den dag _vervuld_ en besloten werden." Zie _Lsp. gloss._ en
den daar aangehaalden HUYDECOPER.
#Conden#, 2061, _verkondigen_, _bekend maken_.
#Conste#, praet. van #connen#, _kunnen_, 462, 757, 953, 1500, 1510,
1894, 3349.
#Cont#, 1910, _bekend_. Zie _Doctr. gloss._
#Convent#, #covent#, 1612, 2512, _voorwaarde_.
#Corten#, 1879, 1939, _kort maken_, _bekorten_.
#Coude#, 2647, _koude_; 2630, _koortskoû_, _koorts_. Verg. WILLEMS,
_Inleid. op Reinaert_, bl. LXIV, en zie KIL.
#Cracht#, 347, #met haerre cracht#, _uit al hunne macht_.
#Craghe#, 2636, 2964, 3250, _hals_ (welk woord intusschen ook, 1594,
3263 voorkomt). _Ferg._ 2657; verg. KIL.
#Craieren#, 45, _uitroepen_; _Flor._ 166; _Ferg._ (2502), 5067, 5129.
#Cramp#, praet. van #crimpen#, 1507.
#Cranc#, 56, 563, 869, 1013, 1761, 1846, 2000, 2138, _zwak_.
#Creature#, 1354, 1704, 2568, _schepsel_; met het bijvoegsel _fel_,
meest in verachtelijken zin.
#Crede#, 142, 148, 249, 388, _het Credo_, _de belijdenis des geloofs_.
#Crone#, 1786, _de kroon_, voor den _kroondrager_. Doch zie de aanteek.
aldaar. Terecht wordt MAERL. _Sp. Hist._, 3 Dl., bl. 12, vs. 2, _crone_
verbeterd in _coninc_, zoo als blijkt uit vs. 6. _Crone_ voor
_regering_, is bij MAERLANT niet ongewoon, zie 3 Dl., bl. 13, 314.
#Crop#, 1936, _strot_, _keel_. Verg. KIL.
#Crune#, 947, 1468, 1503, 1820, _het geschoren bovenste gedeelte van
't hoofd bij de geestelijken_, waardoor slechts eene _corona_ van haren
werd overgelaten; _de kruin_. _Ferg._ 2405; MAERL. _Sp. Hist._, 3 Dl.,
bl. 49, 71, 185, 227.
#Cruusstaf#, 727, 811, _geestelijke herderstaf_, van boven met een kruis
voorzien.
#Cume#, 611, 768, 2131, 2143, 2899, _naauwelijks_. _Ferg._ 471, 561,
2509. _Flor. gloss._
L.
#Lachter#, 71, 95, 1024, 1300, 1967, 2181, 2232, 2286, _schande_.
#Lachterlike#, 1387, _schandelijk_.
#Laden#, 477, _opladen_, _belasten met iets_. Verg. _Lorr. gloss._
MAERL. _Sp. Hist._, 3 Dl., bl. 192.
#Laghen#, 2125, _belagen_, _beloeren_.
#Lac#, 808, praet. van #leken#, _vloeyen_. _Lsp. gloss._
#Langhen#, 1960, impers. DP. _verlangen_. _Wal._ 5448, 5773. _Lanc._ II,
11059, 28142; III, 3823. _Rose_ 2256. _Limb._ V, 1768, 1823.
#Lanc# (#Over#), zie #Over#.
#Lanc# (#Den berch --#), 552, _over de geheele lengte van den berg_.
#Lanken#, 875, _de zijden_. _Flor._ 216; _Ferg._ 326.
#Lapen#, 2085, _lekken_. _Velth._ bl. 256. _Limb._ VIII, 70.
#Lat#, 1182, _traag_. Zie _Doct. gloss._; _Beatr._ 31; _Wal._ 5502,
7756, 8606.
#Laten#, 958, 1595, 2802, _laten_, _toelaten_, steeds met een daarop
volgend werkwoord. #Gedichte laten gaen#, 812, is _bij herhaling op en
neder laten (doen) gaan_.
#Laten#, 1596, AZ. en DP. _overlaten_; 489, 625, 929, 1310, 2804,
_nalaten_, _achterlaten_; 1432, _verlaten_.
#Leden#, praet. van #liden#, 231, 2433, _geleden_.
#Leet#, 89, 752, _onaangenaamheid_, _verdriet_. Zie CLIGNETT, _Bijdr._,
bl. 117.
#Leet#, 1280, 1528, 2821, adj. het tegenovergestelde van _lief_, dus
_onaangenaam_, _gehaat_, _verwenscht_. Verg. _Lsp. gloss._
#Leet hebben#, 2007, _haten_. Zie CLIGNETT, _Bijdr._, bl. 198-201.
#Leie#, 2620, _de rivier de Leye_. De spreekwijs beteekent: »Meent gij
dat ik u van den weg wil afbrengen, om den tuin leiden?"
#Leckernie#, 2088, _slechtheid_. _Rose_, 3852, waarvoor _Lanc._ II,
7619, _leckeringhe_.
#Lesen#, 147, _lezen_; maar 1684, _bidden_. Verg. _Beatr. gloss._
#Lesse#, 155, _les_; 449, _gebed._ Verg. #gheles#.
#Lettel#, 226, 736, 780, 920, 1633, 2375, adv. en adj. het laatste met
GZ., _weinig_, _luttel_.
#Lettelkijn#, 3202, _een weinigje_.
#Letten#, 1318, 1954, intr. _vertoeven_, _verwijlen_, _vertragen_. Verg.
_Lsp. gloss._; _Wal._ 6922, 9471, 9492; _Lanc._ II, 13190; _Stoke_ VII,
698; IX, 212, 888.
#Licht#, 3013, _vlug_, KIL.: »_licht_, _locht_, _velox_."
#Liden#, 150, 1053, 1057, 2573, 3133, _langsgaan_, _voorbijgaan_, het
Fr. _passer_. Verg. _Lsp. gloss._
#Liden#, zie #Leden#.
#Lief#, 1970, 2227, _aangenaam_.
#Lieghen#, 485, met AP., _beliegen_.
#Lien#, #liede#, #gheliet#, 3093, 3403, _erkennen_, _bekennen_. Verg.
_Lorr._ en _Lsp. gloss._
#Lier#, 745, 855, 994, 1352, 1965, _wang_; _Flor. gloss._; CLIGNETT,
_Bijdr._, bl. 74-78.
#Lieve#, 2137, 2746, 3333, _liefde_; _Lsp. gloss._
#Ligghen#, 1707, _zich uitstrekken_, _loopen_. Verg. #Gheligghen#.
#Lijf#, 132, 236, 720, 1386, 1408, 1984, 2568, _leven_. Zie _Lsp.
gloss._
#Lijcteken#, 2302, _merkteeken_, _herkenningsteeken_. _Wal._ 2687, 6424,
6487, enz.; _Lanc._ II, 16443; MAERL. _Sp. Hist._, 1 Dl., bl. 397. Verg.
CLARISSE op de _Natuurkunde_, bl. 409.
#Line# (1490), 1940, 1951, 2031, 3130, _touw._ Verg. MAERL. III, 315,
321; _Stoke_ IX, 874; _Limb._ VI, 275.
#Line#, 1081, _lijn_, _regel_. _Eer die line wert ghelesen tende_, bet.
_in den kortst mogelijken tijd_. In gelijken zin leest men, _Lanc._ III,
22574:
Maer _eer die rime _(line?)_ wert ghelesen_,
So sal hi ondervinden wel,
Oft hem iet beteren sal sijn spel.
De redenering van prof. BORMANS, _Christina de Wonderb._, bl. 235,
behoeft geene wederlegging.
#Lof#, _prijs_, _eer_; #te love#, 47, _tot zijne eer_; #lof hebben#, 56,
_geprezen_, _geacht worden_; #in iemens love staen#, 196, _door iemand
geacht_, _geëerd worden_; #van goeden love#, 649, _goed befaamd_.
#Loghe#, 788, _loog_.
#Lonen#, 1425, _beloonen_.
#Loodwapper#, 794. Een _wapper_ is een wapentuig dat men om zich heen
zwaaide; zie _Velthem_ bl. 159; _Heelu_ 5462; de laatste schrijver noemt
het ook _cluppel_, waarvoor ik _Lanc._ II, 29802 lees: _loetcloppel_,
d. i. een _cluppel_ of _knuppel met lood_ beslagen.
#Loof#, 1450, _de minste kleinigheid_. Verg. #caf#. Eigenl. is #loof#
een blad (zie _Car. El._ 403), welks meerv. #lover#, 43 voorkomt.
#Lopen#, 2423, met acc. in den zin van _beloopen_.
#Losengieren#, 3071, _loos bedriegen_, het Fr. _losengier_. Het adj.
_losengier_ vindt men _Rose_ 2521, en _Rijmkr._ bij KAUSLER, 6361,
7009.
#Los maken#, 1475, _wegnemen_, _verlossen_? #Los# in den zin van
_kwijt_, _verloren_, vermeldt HUYD. op _Stoke_, 2 Dl., bl. 301. Men
verg. ons _lozen_, _verlossen_, en het Eng. _to lose_.
#Loven#, 3256, _goedkeuren_, _toestemmen_. Zie _Lorr. gloss._
#Luchter#, 1054, _linker_. MAERL. III, 171, 207; _Ferg._ 1084, 3601;
_Flor. gloss._
#Lude#, 148, _luide_, _hard op_.
#Lusten#, 330, 828, met DP. _lust hebben_.
M.
#Maerghen#, 1085, 1377, 2774, _morgen_. MAERL. 3 Dl., bl. 62, 91.
#Maken#, 30, _vervaardigen_; #los maken#, 1475, _verlossen_; #valsc
maken#, 20, _voor onwaar uitkrijten_.
#Maken hem te....#, 1945, 2262, _zich ergens heen begeven_.
#Male#, 400, 889, _maag_, eigenl. _zak_, _reiszak_, _koffer_, zie MAERL.
_Sp. Hist._, 3 Dl., bl. 68, vs. 93. Verg. _Flor. gloss._
#Male#, 600, 3123, _maaltijd_.
#Malsc#, 19. WILLEMS vertaalde dit _week_, en zelfs schijnt GRIMM die
verklaring niet geheel te verwerpen (_R. F._ bl. 268), hoewel hij,
_Gram._ I2, 499 er de beteekenis van _vorax_, in de derde uitgave, bl.
264, er die van _superbus_ aan geeft. Ziehier een paar voorbeelden.
_Ferg._ 108:
Die jaghers waren herde _ghemalsch_.
_Wal._ 2152:
Hi deder sulken over hals
Tumen, die hem herde _mals_
Maecte, eer dat Walewein quam.
_Parthen._ (ed. MASSMANN), bl. 73, vs. 23:
Al sidi hier nu soe _ghemalsch_,
Ende segghet al dat ghi beghert.
Men ziet uit die voorbeelden, dat noch de verklaring van WILLEMS, noch
die van Prof. VISSCHER, opgaat, »_zacht_, _week_, _bedaard_." Blijkbaar
beduidt het woord: _overmoedig_, _trotsch_, _laatdunkend_, in welken zin
reeds het Oud-Saks. _malsc_ in den _Heiland_ voorkomt. Verg. GRIMM
_R. F._, bl. 268, en _Parthen. gloss._
#Mamme#, 2081, _borst_.
#Man#, 167, _leenman_.
#Manen#, 2161, 2187, 2328, 2633, 3028, _toespreken_, _verzoeken_,
_bidden_.
#Manghelinghe#, 2318, _verandering_, _wisseling_. Zie KIL. Verg. _Rose_,
2194.
#Manlic andren#, 1578, 2109, _elk den ander_. Verg. HUYD. op _Stoke_, 3
Dl., bl. 60.
#Mare#, 294, 417, 615, _bekend_, _vermaard_; #mare maken#, 238, _bekend
maken_. Verg. _Lsp. gloss._
#St. Martins voghel#, 1047, _de kraai_. Verg. GRIMM _D. Sp._, bl. 984.
#Mat#, 1287, _zwak_; KIL. _pauper_, _miser_.
#Mate#, 672, _matiging_, _matigheid_.
#Maten# (#Te#), 626, _naar de juiste maat_, _niet te veel_, _matig_.
Verg. _Lsp. gloss._
#Mede#, 2183, _meê_, _jonge wijn_.
#Mee#, 1379, 2092, 3178, _meer_. Verg. _Lsp. gloss._
#Meeste#, 2562, _grootste_. Zie CLIGNETT, _Bijdr._, bl. 266-268.
#Mekel#, 718, _groot_. Verg. MAERL. _Sp. Hist._, 2 Dl., bl. 176; aant.
bl. 87. _Wal._ 3931.
#Menechfout#, 505, 542, 898, 2431, _menigvuldig_, _veelvuldig_.
#Menen#, 638, _bedoelen_.
#Merken#, 2363, 2466, 2553, 2584, _oplettend gadeslaan_, _opmerken_.
#Merren#, 3187, 3202, _dralen_, _verwijlen_. Verg. _Lsp. gloss._
#Mesbaer#, 3227, _het uiterlijk rouwbetoon_, _gejammer_. _Ferg._ 4309,
4403; _Wal._ 9165.
#Mesbaren#, 3205, _jammeren_. Zie HUYD. op _Stoke_, 1 Dl., bl. 403.
#Mesdaet#, 3400, _misdaad_, _kwade handeling die iemand aangedaan
wordt_.
#Mescomen#, praet. #mesquam#, 669, 3230, intr. met den dat. _iets kwaads
overkomen_. Verg. _Lsp. gloss._
#Meslaten#, 1303, 3380, _jammeren_, _zich bedroefd aanstellen_. _Ferg._
497, 1127; _Flor._ 825, 2292.
#Mesleden#, 208, _misleiden_, _bedriegen_.
#Mesmaken#, 987, _kwalijk toerichten_, _toetakelen_.
#Mesprijs#, 1479, _schande_.
#Mesprisen#, 168, _tot schande aanrekenen_.
#Mesraken#, 496, 1755, part. #mesrocht#, 747 (verg. #gherocht#), _in 't
ongeluk raken_, _te schande komen_.
#Messen#, 2561, _achterwege laten_, _delinquere_ (KIL.).
#Mesval#, 1361, _ongeval_.
#Mesvallen#, 3228, impers. met DP. _een ongeluk overkomen_. Verg. _Lsp.
gloss._
#Mesvoeren#, 74, _mishandelen_. _Ferg._ 2403; _Wal._ 5625; _Rose_ 3903.
#Met#, 1234, 2121, _mede_.
#Mettien#, 709, _terstond_; eigenl. #mettien worde# of #worden#. Verg.
1922, 2024.
#Micke#, 2807, 3131, eigenl. _een vork die tot rustpunt dient voor iets
dat er over gelegd wordt_; hier de _rechtopgaande stijl van de galg_.
#Middewaert#, 511, 1553, _midden_. Zie HUYD. op _Stoke_, 2 Dl., bl.
35-36.
#Miede#, 1988, _gift_, _belooning_. Verg. CLIGNETT, _Bijdr._, bl. 52-55.
#Miere#, 117, 318, 1051, _mijner_.
#Mineren#, 704, terecht door GRIMM, bl. 270 vertaald: »_eingraben_,
_minieren_," en niet »_verminderen_" gelijk WILLEMS dacht, die het
geheele vers verklaarde: »_Houw _(sic)_ toch wat op._" Zoo leest men
ook, MAERL. _Sp. Hist._, 3 Dl., bl. 120, van een man die zekeren »tempel
soude breken", die
stoet in vaster stat,
Viercante, ende adde vier pilaren
In viere ziden oec te waren,
Met colummen scone ende groot.
Elc portael hem selven sloot
Vaste in des tempels masieren.
Daer ginc die man onder _minieren_,
Ende nam hem haer fundament.
Voorts beteekende het, zoo als hier, _zich verbergen in eene gegraven
opening_. Zoo b.v. _Destructie van Jerus._, cap. 120:
Hi was in enen pit ghevloen
..........................
Daer waende hi hem in _minieren_
Ende ontslupen onder die erde.
#Minne#, 243, _liefde_, _min_.
#Misselic#, 1391, eigenl. _wat missen of falen kan_, dus _onzeker_,
_twijfelachtig_. Zie DE JAGER, _Taalk. Mag._, IV, bl. 353.
#Moedernaect#, 1245. Over de middeneeuwsche gewoonte om naakt te slapen,
zie _Beatr._, bl. 50. Verg. over het woord HUYD. op _Stoke_, 3 Dl., bl.
113.
#Moer#, 2645, _moeras_. Verg. _Ferg._ 3554.
#Moet#, 1041, 1904, 2519, 2598, 2883, 3173, _gemoed_, _het binnenste_;
1061, _moed_ (_courage_). #Te moede#, 1063, 1765, 2904, _in zijn
binnenste_, _in het gemoed_.
#Moeten#, 566, 570, _moeten_, _genoodzaakt zijn_.
#Moeten#, 490, 999, 1069, 1657, 1798, 2900, 3125, _mogen_, vooral bij
wenschen. Verg. _Lsp. gloss._
#Moghen#, 486, 488, 559, 560, 595, 622, 637, 663, 691, 702, 721, 747,
753, 876, 989, 1107, 1327, 1368, 1388, 1391, 1484, 1638, 1651, 1675,
1844, 1937, 2360, 2840, 2851, _vermogen_, _kunnen_. Part. #ghemoghen#,
1736.
#Moghen#, 1951, _licere_.
#Moghen#, 588, 1119, _lusten_. Verg. _Ferg._ 5041.
#Moghende#, 2787, _machtig_, _vermogend_.
#Molenman#, 121, _molenaar_.
#Monc#, 1487, 2692, _monnik_.
#Mordadich#, 357, _misdadig_. _Flor._ 1178. Verg. #Mort#.
#Mordelike#, 3105, _moorddadig_; 2167, _misdadig_.
#Morseel#, 134, 923, _stuk_ (_morceau_). _Ferg._ 2644, 4786; _Wal._
8050.
#Mort#, 2166, _doodschuldige_, _zware misdaad_. Zie _Lsp. gloss._
#Moude#, 465, 2373, _stof_, _zand_, _aarde_. Zie HUYD. op _Stoke_, 2
Dl., bl. 418-20; CLIGNETT, _Bijdr._, bl. 38.
#Mule#, 694, _muil_.
#Museel#, 219, _muil_; 't Fr. _museau_.
#Muulkijn#, 1417, _muiltje_, _snoetje_.
N.
#Na#, 1502, _bijna_, _welna_. Zoo ook _Wal._ 8670, 10747.
#Na#, 946, 1903, _nabij_.
#Na# (#Gaen#), 3393, _treffen_, _leed doen_. _Ferg._ 4310. Verg. 942.
Vanhier het adj. _naghinghel_, _Ferg._ 664.
#Na#, in de spreekw. #hem nemen harde na#, 1423, _ter harte nemen_.
#Naest#, 269, 714, _zoo nabij mogelijk_. #Naest lopen#, met DP., 1252,
_dicht op de hielen zitten_.
#Naken#, met DP., 781, 1570, 3098, _genaken_, _overkomen_. _Flor._
3005.--495, 988, _ergens heenkomen_.
#Namaels#, 2065, _later_, _naderhand_. _Lsp. gloss._
#Nauw#, adj. 2468, _innig_ (_intiem_).
#Nauwe#, adv. 2340, _naauwkeurig_. _Lsp. gloss._
#Negheen#, 1259, _geen_ (_nullus_).
#Nemmee#, 1318; #Nemmeer#, 622, 957, _niet meer_. Verg. _Lsp. gloss._