OCTAVIUS: Vetustissima est opinio, animas ignea1 constare natura, ac
propterea Synesius in epistola quadam ad Cyrenesium pontificem eos, qui
extrema naufragia extimuerant, siccas exeruisse2 vaginas3 scribit, ut
animam, ne mergeretur4, ejicerent, idque ab Homero significari, ac
propterea Philostratum scripsisse, nunquam ante Ajacem Oïleum, qui
submersus interierat, demersis hominibus parentari consuevisse. Inde
vox Sibyllae ad Palinurum5:
Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum
Eumenidum inspicies ripamve injussus6 adibis?
Num igitur Philo7 verius, qui daemones appellat chorum corporis
expertium animorum, aut cur Ebraei animam, quae corpori superstes
evolavit, viduam appellarent, si alio adhuc8 corpori conjuncta esset,
cadavere priori deserto? Neque enim recte diceretur mens vidua, si
relicto cadavere alteri corpori quasi secundis nuptiis copularetur.
1. Alibi: _igne_. 2. Alibi: _exemisse_. 3. Alius: _sicca evasisse
vagina_. 4. Alius: _mergerentur_. 5. Virg. Aen. VI. 6. Alius:
_invisus_. 7. In libro de mundo et in libro: quod somnia mittantur a
Deo. 8. Alibi: _ad haec_.
FRIDERICUS: Si Senami argumentum necessarium esset, quo sensibus
animas, daemones, angelos vacare concludit, ne Deus ipse quidem audiret
45 aut videret. Quid autem stupidius1, quam eum, qui mirabili aurium et
oculorum fabrica visum et auditum brutis etiam animantibus indidit,
coecum et surdum arbitrari, quia sic oculis, auribus ceterisque sensuum
careat instrumentis? At nemini dubium esse opinor, quum angelorum ac
daemonum voces ab aliis, qui daemones παρέδρους2 i.e. domesticos
habeant, audiantur, quos tamen his sensibus carere fatentur. Quin etiam
daemonum voces mox acutae et graciles, mox etiam graves et terribiles
videntur3, et quasi ex utre4 verba facerent. Inde ab Ebraeis malus
daemon ob id אוֹב appellatur5 ab utre. Memoria subit Hermolai Barbari
Patricii, qui ab hac civitate exilio pulsus est, quod legatus Romam
missus a summo pontifice cardinalis honorem injussu senatus acceperat.
Is cum entelechiae vocem in animi definitione non satis intelligeret,
placuit daemona πάρεδρον, quem cum Georgio Placentino quaestionis
arbitrum receperat, interrogare; hic voce tam gracili ac tam obscure6
respondit, ut quid vellet nullo modo intelligi potuerit.
1. Alibi: _turpius_. 2. Alius: παροίκους. 3. Alius: _videantur_. 4.
Alius: _aëre_. 5. Levit. 20, 27. 6. Alibi: _obscura_.
TORALBA: Non sunt igitur ad vocem articulatam necessarii pulmones,
larynges, lingua, palatum, sed confitendum est, vim sensuum1 aliam esse
in Deo, aliam in coelo, aliam in angelis ac daemonibus, aliam in
animantibus.